Հեղինակի գրքերը (1)
Կենսաբանություն
Oxidation of mixture of carbon sources during fermentation in Escherichia coli
Աշխատությունը նվիրված է Escherichia coli բակտերիայի խմորման պայմաններում տարբեր ածխածնային աղբյուրների միաժամանակյա օգտագործման և օքսիդացման կենսաքիմիական ու նյութափոխանակային առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով բակտերիալ բջիջը կարգավորում է տարբեր օրգանական միացությունների յուրացումը, դրանց ներգրավումը կենտրոնական նյութափոխանակային ուղիներում և էներգիայի ստացման գործընթացներում։ Քննության է առնվում, թե ածխածնի մի քանի աղբյուրների առկայությունը ինչպես կարող է փոփոխել բջջային նյութափոխանակության ուղղությունը, խմորման ինտենսիվությունը, աճի արագությունը և վերջնական նյութափոխանակային արգասիքների ձևավորումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ածխածնային սուբստրատների միջև փոխազդեցությանը և դրանց օգտագործման հաջորդականությանը կամ համատեղ յուրացման հնարավորությանը, քանի որ միկրոօրգանիզմները կարող են տարբեր կերպ արձագանքել սննդային միջավայրի բաղադրության փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են գլիկոլիզի, օրգանական թթուների առաջացման և էներգետիկ նյութափոխանակության հետ կապված գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կարգավորման առանձնահատկությունները թթվածնի սահմանափակ հասանելիության կամ անաերոբ պայմաններում։ Կարևորվում է բջջի օքսիդավերականգնողական հավասարակշռության պահպանումը, քանի որ այն անմիջականորեն կապված է նյութափոխանակային ռեակցիաների բնականոն ընթացքի և խմորման վերջնական արտադրանքների հարաբերակցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ֆերմենտային համակարգերի գործունեությանը և գեների արտահայտման կարգավորմանը, որոնք ապահովում են տարբեր ածխածնային միացությունների տեղափոխումը բջիջ և դրանց հետագա կենսաքիմիական փոխակերպումները։ Տարբեր սուբստրատների համակցությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե սննդային միջավայրի փոփոխությունը ինչպես է ազդում բակտերիայի նյութափոխանակային ճկունության և միջավայրային պայմաններին հարմարվելու կարողության վրա։ Հետազոտության ընթացքում ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել նյութափոխանակային հոսքերի և ածխածնի բաշխման օրինաչափությունների ավելի ամբողջական բացահայտման համար՝ պարզաբանելով, թե սկզբնական նյութերից ածխածինը ինչ հարաբերակցությամբ է ուղղվում կենսազանգվածի ձևավորմանը, էներգիայի ստացմանը կամ խմորման տարբեր արգասիքների առաջացմանը։ Գիտական տեսանկյունից աշխատանքը նպաստում է բակտերիալ նյութափոխանակության կարգավորման, ածխածնային աղբյուրների ընտրության և խառը սուբստրատային միջավայրերում միկրոօրգանիզմների ֆիզիոլոգիական վարքագծի վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Կիրառական նշանակությունը կապված է նաև կենսատեխնոլոգիական գործընթացների հետ, որտեղ սննդային միջավայրի բաղադրության նպատակային փոփոխությունը կարող է օգտագործվել մանրէային աճի և ցանկալի նյութափոխանակային արտադրանքների ստացման արդյունավետության բարձրացման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանության, կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, նյութափոխանակային ճարտարագիտության և արդյունաբերական կենսատեխնոլոգիայի ոլորտների հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-21