Մուրադյան, Արփի Սամվելի

Գրականություն

Աշխատանքը նվիրված է հայի ճակատագրի և ազգային կեցության գաղափարների ուսումնասիրությանը Լևոն-Զավեն Սյուրմելյանի գեղարվեստական երկերում։ Հետազոտության կենտրոնում հայ անհատի և ազգային հավաքականության գոյության խնդիրներն են, որոնք գրողի ստեղծագործություններում արտահայտվում են պատմական հիշողության, հայրենիքի, ինքնության, տեղահանության, կորստի և ազգային պատկանելության թեմաների միջոցով։ Սյուրմելյանի գրական աշխարհում անհատի ճակատագիրը հաճախ սերտորեն կապված է հայ ժողովրդի պատմական փորձությունների հետ, ինչի շնորհիվ անձնական հիշողությունը վերածվում է ազգային հիշողության արտահայտության։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել այն կերպարներն ու իրավիճակները, որոնց միջոցով ներկայացվում են հայրենիքի կորուստը, օտար միջավայրում ինքնությունը պահպանելու դժվարությունը, սփյուռքյան գոյության առանձնահատկությունները և ազգային արմատների հետ կապը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայրենիքի գաղափարին, որը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլև որպես մշակութային հիշողության, լեզվի, պատմության և հոգևոր պատկանելության խորհրդանիշ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ազգային կեցության գաղափարի դրսևորումը՝ լեզվի, ավանդույթների, ընտանեկան հիշողության, մշակութային արժեքների և պատմական անցյալի պահպանման միջոցով։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այն ներքին հակասությունները, որոնք առաջանում են ազգային ինքնության և նոր սոցիալական միջավայրին հարմարվելու անհրաժեշտության միջև։ Սյուրմելյանի գեղարվեստական երկերը հնարավորություն են տալիս դիտարկելու, թե ինչպես է անհատական կենսագրությունը միահյուսվում ժողովրդի պատմության հետ, և ինչպես են անձնական տառապանքը, հիշողությունն ու կորուստը վերածվում ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործոնների։ Աշխատանքը կարևորում է նաև հեղինակի գեղարվեստական լեզուն, կերպարակերտման առանձնահատկությունները և հուշագրական ու վիպական տարրերի փոխազդեցությունը՝ ազգային թեմատիկան առավել ամբողջական ներկայացնելու տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Սյուրմելյանի ստեղծագործության գաղափարական և գեղարվեստական համակարգի ավելի խոր ըմբռնմանը և բացահայտել նրա գրականության նշանակությունը հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, ազգային ինքնության և սփյուռքյան գոյության խնդիրների ներկայացման գործում։