Նավասարդյան, Միքայել Արմենի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է համախառն ներքին արդյունքի ձևավորման արդյունավետության գնահատմանը և դրա փոխկապակցվածությանը տնտեսական աճի որակական բնութագրերի հետ՝ Հայաստանի տնտեսության նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում տնտեսական աճը ոչ միայն արտադրանքի ընդհանուր ծավալի ավելացման, այլև արտադրողականության, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության, տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունների և բնակչության բարեկեցության տեսանկյունից գնահատելու խնդիրն է։ Քննվում են համախառն ներքին արդյունքի ձևավորմանը մասնակցող հիմնական տնտեսական գործոնները՝ աշխատանքային ռեսուրսները, կապիտալը, ներդրումները, տեխնոլոգիական զարգացումը, արտադրողականությունը և տնտեսության ճյուղային կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տնտեսական աճի քանակական և որակական կողմերի տարբերակմանը, քանի որ արտադրության ծավալների բարձր տեմպերը ինքնին դեռևս չեն արտահայտում ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը կամ երկարաժամկետ զարգացման կայունությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել աշխատանքի և կապիտալի արտադրողականությունը, արտադրության գործոնների օգտագործման արդյունավետությունը, տնտեսության առանձին ոլորտների ներդրումը ավելացված արժեքի ձևավորման մեջ և կառուցվածքային տեղաշարժերի ազդեցությունը ընդհանուր տնտեսական արդյունքի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ինտենսիվ և էքստենսիվ աճի գործոնների հարաբերակցության ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե տնտեսական արդյունքի ավելացումը որքանով է պայմանավորված նոր ռեսուրսների ներգրավմամբ և որքանով՝ արդեն առկա ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմամբ։ Դիտարկվում են նաև ներդրումային ակտիվության, նորարարությունների, մարդկային կապիտալի, տեխնոլոգիական արդիականացման և աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման հնարավոր ազդեցությունները տնտեսական աճի որակի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում մակրոտնտեսական ցուցանիշների համակարգի կիրառմանը՝ տնտեսական արդյունավետության և աճի կառուցվածքային առանձնահատկությունների համեմատական գնահատման նպատակով։ Հայաստանի տնտեսության նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տնտեսական աճի աղբյուրների, ճյուղային կառուցվածքի և արտադրողականության միջև ձևավորվող փոխկապակցվածությունները՝ առանց տնտեսական զարգացումը միայն ՀՆԱ-ի փոփոխությամբ սահմանափակելու։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսական վերլուծության, տնտեսական աճի տեսության և արդյունավետության գնահատման մոտեցումները՝ շեշտադրելով այն գաղափարը, որ երկարաժամկետ զարգացման համար կարևոր է ոչ միայն արտադրվող արդյունքի ավելացումը, այլև դրա ստեղծման արդյունավետությունը, կառուցվածքային հիմքերը և կայուն տնտեսական առաջընթաց ապահովելու կարողությունը։