Ոսկանյան, Անահիտ Զարզանդի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության զբոսաշրջության ոլորտում ինովացիոն գործունեության կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ նորարարական լուծումների, թվային տեխնոլոգիաների, զբոսաշրջային ծառայությունների զարգացման և ոլորտի մրցունակության բարձրացման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում զբոսաշրջության ոլորտում նորարարությունների ստեղծման, ներդրման, կառավարման և առևտրայնացման գործընթացներն են, ինչպես նաև դրանց արդյունավետությունը սահմանող կազմակերպական, տնտեսական, տեխնոլոգիական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է այն պատճառով, որ ժամանակակից զբոսաշրջության մրցունակությունը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն բնական, պատմամշակութային և մարդկային ռեսուրսների առկայությամբ, այլև դրանք նորարարական զբոսաշրջային արդյունքի վերածելու կարողությամբ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել թվային հարթակների, առցանց ամրագրման և վճարման համակարգերի, թվային մարքեթինգի, տվյալների վերլուծության, արհեստական բանականության և այլ ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները զբոսաշրջային ծառայությունների կառավարման և անհատականացման գործընթացներում։ Հայաստանի ներկայիս պետական քաղաքականության շրջանակում նույնպես շեշտադրվում է զբոսաշրջային արդյունքի դիվերսիֆիկացումը, նոր և տարբերվող զբոսաշրջային փորձառությունների ստեղծումը և ինովացիոն նախաձեռնությունների խթանումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև զբոսաշրջային նոր ուղղությունների և արտադրանքի ձևավորմանը, ծառայությունների որակի բարձրացմանը, ենթակառուցվածքների կատարելագործմանը և միջազգային շուկաներում հայկական զբոսաշրջային արդյունքի ճանաչելիության ընդլայնմանը։ Հայաստանի Հանրապետության 2026–2030 թվականների զբոսաշրջության զարգացման ռազմավարական ծրագրում նախատեսվում են նաև ներդրումների ներգրավման, նոր շուկաների թիրախավորման, ենթակառուցվածքների զարգացման և ծառայությունների որակի բարելավման ուղղություններ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ինովացիոն գործունեության կառավարման հիմնական խոչընդոտներին՝ ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությանը, նորարարական գաղափարների առևտրայնացման դժվարություններին, տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների անհավասար զարգացմանը, մասնագիտական կարողությունների պակասին և գիտության, կրթության ու զբոսաշրջային բիզնեսի միջև համագործակցության ոչ բավարար մակարդակին։ Կարևորվում է նաև պետական կառավարման դերը, քանի որ ինովացիոն քաղաքականության շրջանակում պետության խնդիրներից են տեխնոլոգիական վերազինման և ինովացիոն ենթակառուցվածքների զարգացման խթանումը, ֆինանսական աջակցությունը, կադրերի պատրաստումը, տեխնոլոգիաների փոխանցումն ու առևտրայնացումը։ Զբոսաշրջության ոլորտում թվայնացման ուղղությամբ իրականացվող փոփոխությունները նույնպես կարևոր կառավարչական նշանակություն ունեն․ օրինակ՝ 2026 թվականին զբոսաշրջային գործունեություն իրականացնող սուբյեկտների գրանցման և գործունեության հայտարարագրման համար ներդրվել է թվային համակարգ, ինչը նպաստում է ոլորտի թափանցիկության և կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ ինովացիոն գործունեության կառավարման արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորումը կարող է նպաստել զբոսաշրջային ծառայությունների որակի բարձրացմանը, նոր զբոսաշրջային արդյունքների ստեղծմանը, այցելուների փորձառության բարելավմանը, ներդրումների ներգրավմանը և Հայաստանի միջազգային զբոսաշրջային մրցունակության ամրապնդմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել զբոսաշրջության կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, մարքեթոլոգների, պետական կառավարման մարմինների, զբոսաշրջային կազմակերպությունների, նորարարության ոլորտի մասնագետների և հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը զբոսաշրջության ոլորտում ինովացիոն գործունեությունը դիտարկում է որպես ոլորտի երկարաժամկետ զարգացման և մրցունակության կարևորագույն գործոն՝ բացահայտելով նորարարությունների կառավարման առկա խնդիրները և դրանց լուծման այնպիսի ուղղություններ, որոնք կարող են համադրել թվայնացումը, կազմակերպական բարեփոխումները, մարդկային կապիտալի զարգացումը, ներդրումային աջակցությունը և նոր զբոսաշրջային փորձառությունների ստեղծումը։