Հեղինակի գրքերը (1)
Մանկավարժություն
Արևմտահայ մանկավարժական միտքն ու դպրոցը 19-րդ դարի 50-ական թվականներից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը (1850-1915 թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ կրթական համակարգի, մանկավարժական գաղափարների և դպրոցական կյանքի զարգացման պատմությանը 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 1915 թվականը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են այն հասարակական, մշակութային և կրթական պայմանները, որոնց ազդեցությամբ ձևավորվել ու զարգացել են արևմտահայ մանկավարժական միտքը և ազգային դպրոցը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կրթության կազմակերպման սկզբունքներին, դպրոցների գործունեությանը, ուսուցման և դաստիարակության մեթոդներին, ուսումնական ծրագրերին, դասագրքերին, ուսուցիչների պատրաստման խնդիրներին և կրթության տարածման ուղղությամբ իրականացված նախաձեռնություններին։ Քննարկվում է հայ մտավորականների, մանկավարժների, գրողների, հասարակական և մշակութային գործիչների մասնակցությունը կրթական գաղափարների զարգացմանը, ինչպես նաև նրանց տեսակետները ազգային դաստիարակության, մայրենի լեզվի ուսուցման, աշխարհիկ կրթության, անձի բարոյական ձևավորման և հասարակության առաջընթացի վերաբերյալ։ Լուսաբանվում է հայկական դպրոցների նշանակությունը ազգային ինքնության, լեզվի, պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության պահպանման գործում՝ հատկապես Օսմանյան կայսրության հասարակական և քաղաքական պայմաններում։ Անդրադարձ է կատարվում տարբեր տեսակի կրթական հաստատությունների գործունեությանը, դպրոցական ցանցի ընդլայնմանը, կրթության հասանելիության խնդիրներին և կրթական բարեփոխումների անհրաժեշտությանը։ Կարևորվում է նաև կանանց և աղջիկների կրթության զարգացման հարցը, կրթության մեջ նոր մանկավարժական գաղափարների ներթափանցումը և ավանդական ուսուցման ձևերի աստիճանական վերափոխումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես են եվրոպական և ժամանակի այլ կրթական գաղափարները փոխազդել հայկական մանկավարժական ավանդույթների հետ և նպաստել ուսուցման բովանդակության ու մեթոդների փոփոխությանը։ Դպրոցը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցման հաստատություն, այլև որպես ազգային ու հասարակական կյանքի կարևոր կենտրոն, որտեղ ձևավորվել են նոր սերնդի մտավոր, բարոյական և քաղաքացիական պատկերացումները։ Հետազոտության ժամանակագրական ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մի քանի տասնամյակների ընթացքում արևմտահայ կրթական կյանքի փոփոխությունները, մանկավարժական մտքի հիմնական ուղղությունները, ձեռքբերումներն ու դժվարությունները և դրանց կապը ժամանակաշրջանի պատմական զարգացումների հետ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ մանկավարժության և կրթության պատմության ուսումնասիրման համար՝ ամբողջական պատկերացում տալով արևմտահայ դպրոցական համակարգի ձևավորման, կրթական գաղափարների զարգացման և ազգային մշակութային կյանքում դպրոցի ունեցած դերի մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժության, հայոց պատմության, կրթության պատմության, մշակութաբանության և հայագիտության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ուսուցիչների և ուսանողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-16