Հեղինակի գրքերը (1)
Մանկավարժություն
Օտարալեզու սովորողների՝ հայոց լեզվի արագացված ուսուցման գործընթացի առանձնահատկությունները
Այս աշխատանքը նվիրված է օտարալեզու սովորողների համար հայոց լեզվի արագացված ուսուցման գործընթացի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն մեթոդական և մանկավարժական խնդիրներն են, որոնք առաջանում են այն դեպքում, երբ հայերենը որպես մայրենի լեզու չկրող սովորողին անհրաժեշտ է համեմատաբար կարճ ժամանակահատվածում ձևավորել հայերենով հաղորդակցվելու, հասկանալու, կարդալու, գրելու և խոսելու անհրաժեշտ կարողություններ։ Աշխատության մեջ արագացված ուսուցումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ուսումնական նյութի ավելի արագ մատուցում, այլև որպես նպատակային և համակարգված գործընթաց, որը պահանջում է ուսուցման բովանդակության, մեթոդների, նյութերի և ժամանակի արդյունավետ կազմակերպում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների նախնական լեզվական մակարդակի, տարիքային առանձնահատկությունների, կրթական փորձի, մայրենի լեզվի ազդեցության և հայերենի նկատմամբ ունեցած լեզվական կարիքների հաշվառմանը։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարող են սովորողի արդեն ձևավորված լեզվական գիտելիքներն ազդել հայերենի յուրացման վրա և ինչ դժվարություններ կարող են առաջանալ հայերենի հնչյունական, բառապաշարային, քերականական և շարահյուսական համակարգերի յուրացման ընթացքում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հաղորդակցական մոտեցմանը, որի դեպքում լեզվական կանոնների մեխանիկական յուրացումից առավել կարևոր է սովորողի՝ իրական հաղորդակցական իրավիճակներում հայերեն օգտագործելու կարողության զարգացումը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել երկխոսություններ, դերային խաղեր, իրավիճակային վարժություններ, լսողական և խոսքային առաջադրանքներ, տեսողական նյութեր և գործնական հաղորդակցական իրավիճակների մոդելավորում։ Աշխատության մեջ կարևոր է նաև բառապաշարի արագ և արդյունավետ ընդլայնման խնդիրը, քանի որ սահմանափակ ժամանակում լեզվի գործնական յուրացումը մեծապես կախված է առավել հաճախ գործածվող և հաղորդակցական առումով անհրաժեշտ բառերի ու արտահայտությունների ճիշտ ընտրությունից։ Ուսումնասիրվում են նաև քերականական նյութի մատուցման սկզբունքները՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ արագացված դասընթացում հնարավոր չէ հավասար խորությամբ ներկայացնել լեզվի բոլոր կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Այդ պատճառով կարևոր է առաջնահերթություն տալ այն քերականական երևույթներին, որոնք առավել անհրաժեշտ են առօրյա և մասնագիտական հաղորդակցության համար։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսուցման ինտենսիվացման միջոցներին, ժամանակակից տեղեկատվական և թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը, ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպմանը և ուսումնական արդյունքների շարունակական գնահատմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սխալների նկատմամբ մեթոդական ճիշտ մոտեցումը․ արագացված ուսուցման պայմաններում անհրաժեշտ է տարբերակել այն սխալները, որոնք խոչընդոտում են հաղորդակցությանը, և այնպիսի սխալները, որոնք կարող են աստիճանաբար շտկվել ուսուցման հետագա փուլերում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել օտարալեզու սովորողների համար հայերենի արագացված ուսուցման առավել արդյունավետ կազմակերպման սկզբունքները և ձևավորել ուսուցման այնպիսի մոդելներ, որոնք համադրում են լեզվական գիտելիքի, հաղորդակցական կարողության և գործնական կիրառության զարգացումը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզու դասավանդող ուսուցիչների, դասախոսների, մեթոդիստների, լեզվաբանների, ուսումնական ծրագրեր մշակողների, ինչպես նաև օտարալեզու սովորողների հետ աշխատող կրթական հաստատությունների մասնագետների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևորում է սովորողի անհատական կարիքներին համապատասխանեցված, հաղորդակցական և ինտենսիվ ուսուցման կազմակերպումը՝ նպատակ ունենալով հնարավորինս արդյունավետ և կարճ ժամանակում ապահովել հայոց լեզվի գործնական յուրացումը։
Թարմացվել է՝ 2026-09-17