Сафрастян, Рубен

Сафрастян, Рубен

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Օսմանյան կայսրություն․ ցեղասպանության ծրագրերը

Գիրքը նվիրված է Օսմանյան կայսրության պատմության ամենաողբերգական և ճակատագրական իրադարձություններից մեկի՝ հայերի և կայսրության տարածքում բնակվող այլ քրիստոնյա ժողովուրդների նկատմամբ իրականացված ցեղասպան քաղաքականության ուսումնասիրմանը։ Աշխատության առանցքում ցեղասպանության կազմակերպման, նախապատրաստման և իրականացման պետական քաղաքականությունն է, դրա գաղափարական հիմքերը, քաղաքական նպատակները, կառավարման համակարգի դերակատարությունը և բռնությունների համակարգված բնույթը։ Քննության առարկա են դառնում Օսմանյան կայսրության իշխանությունների կողմից ազգային և կրոնական փոքրամասնությունների նկատմամբ որդեգրված խտրական մոտեցումները, նրանց հասարակական, տնտեսական և քաղաքական դիրքերի աստիճանական սահմանափակումը, բնակչության բռնի տեղահանման ու ոչնչացման քաղաքականության ձևավորումը, ինչպես նաև այդ գործընթացների իրականացման համար կիրառված վարչական, ռազմական և կազմակերպչական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ցեղասպանության՝ որպես նախապես մշակված և պետական կառույցների միջոցով իրագործված քաղաքականության դիտարկումը, որը հնարավորություն է տալիս ողբերգական իրադարձությունները ներկայացնել ոչ թե որպես առանձին բռնությունների կամ ինքնաբուխ բախումների հետևանք, այլ որպես փոխկապակցված նպատակներով, ծրագրերով և գործողություններով իրականացված համակարգային հանցագործություն։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքական զարգացումներին, երիտթուրքական իշխանությունների գաղափարախոսությանը, ազգայնականության ծայրահեղ դրսևորումներին, կայսրության բազմազգ կառուցվածքի փլուզմանը և պետական քաղաքականության մեջ բռնության գործոնի ամրապնդմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ցեղասպանական ծրագրերի և դրանց իրականացման պատմական նախադրյալների փոխկապակցվածությունը, քանի որ այդ գործընթացների ուսումնասիրությունը բացահայտում է, թե ինչպես կարող են քաղաքական իշխանությունը, գաղափարական քարոզչությունը, պետական հաստատությունները և կազմակերպված բռնությունը միավորվել ազգային խմբի գոյությունը վերացնելու նպատակով։ Հայոց ցեղասպանության պատմության տեսանկյունից թեման առանձնահատուկ արժեք ունի, քանի որ այն նպաստում է 1915 թվականի իրադարձությունների քաղաքական և կազմակերպչական համատեքստի առավել ամբողջական ընկալմանը, ինչպես նաև հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, ազգային ինքնության և արդարության վերականգնման խնդիրների խորքային ըմբռնմանը։ Գրքի կարևոր գաղափարական նշանակություններից է ցեղասպանության կանխամտածված բնույթի, պետական պատասխանատվության և պատմական ճշմարտության պահպանման անհրաժեշտության ընդգծումը։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկել Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական գործընթացները ավելի լայն պատմական համատեքստում՝ հասկանալու կայսրության անկման, ազգային հարցի սրման և էթնիկ ու կրոնական փոքրամասնությունների ճակատագրի միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն հայ ժողովրդի պատմության, այլև համաշխարհային պատմության, միջազգային հարաբերությունների, ցեղասպանագիտության և մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների հետազոտության համար, քանի որ Օսմանյան կայսրությունում իրականացված ցեղասպանական քաղաքականությունը նշանակալի տեղ է զբաղեցնում ժամանակակից ցեղասպանագիտության ձևավորման և ցեղասպանությունների կանխարգելման միջազգային սկզբունքների զարգացման պատմության մեջ։ Աշխատությունը կարևոր ընթերցողական և ճանաչողական արժեք ունի պատմաբանների, արևելագետների, ցեղասպանագետների, քաղաքագետների, ուսանողների, հետազոտողների և պատմական անցյալի նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար՝ նպաստելով Օսմանյան կայսրության քաղաքական պատմության, ցեղասպանության կազմակերպման մեխանիզմների, պետական պատասխանատվության և հայ ժողովրդի պատմական ողբերգության վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Օսմանյան կայսրություն․ ցեղասպանության ծրագրերը

Անվճար

Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին