Սարգսյան, Տաթևիկ Ռուբիկի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է ստորգետնյա քաղաքային տրանսպորտի համակարգում աշխատանքի կազմակերպման և աշխատավարձի ձևավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Երևանի մետրոպոլիտենի գործունեության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում աշխատանքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, աշխատողների գործառույթների կազմակերպման, աշխատանքի արտադրողականության և վարձատրության համակարգի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունն է։ Ուսումնասիրվում են տրանսպորտային կազմակերպությանը բնորոշ աշխատանքային գործընթացները՝ հաշվի առնելով ծառայությունների շարունակականության, աշխատողների մասնագիտական պատասխանատվության, հերթափոխային աշխատանքի, տեխնիկական սպասարկման և ուղևորափոխադրումների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքի բաժանման և համագործակցության ձևերին, աշխատաժամանակի օգտագործմանը, հաստիքային կառուցվածքի հիմնավորմանը և տարբեր մասնագիտական խմբերի աշխատանքային ծանրաբեռնվածության գնահատմանը։ Աշխատավարձի կազմակերպումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես աշխատողի կատարած աշխատանքի դիմաց վճարման մեխանիզմ, այլև որպես աշխատանքի արդյունավետության, որակի և մասնագիտական զարգացման խթանման կարևոր գործիք։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննվել հիմնական աշխատավարձի, հավելավճարների, պարգևատրումների և խրախուսման այլ ձևերի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև աշխատանքի արդյունքների գնահատման չափանիշների կապը վարձատրության հետ։ Կարևորվում է այնպիսի համակարգի ձևավորումը, որը միաժամանակ հաշվի կառնի աշխատանքի բարդությունը, պատասխանատվության աստիճանը, որակավորման մակարդակը և աշխատանքային պայմանների առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման, աշխատանքային գործընթացների օպտիմալացման, անձնակազմի կառավարման և մասնագիտական վերապատրաստման խնդիրներին։ Առանձին նշանակություն ունի աշխատանքի կազմակերպման տնտեսական արդյունավետության գնահատումը՝ դիտարկելով աշխատուժի ծախսերի և կազմակերպության ընդհանուր գործունեության արդյունքների հարաբերակցությունը։ Ստորգետնյա տրանսպորտի առանձնահատկությունները պահանջում են նաև աշխատանքային կարգապահության, գործառույթների հստակ բաշխման և անձնակազմի միջև արդյունավետ համագործակցության ապահովում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է աշխատանքի տնտեսագիտության, վարձատրության կազմակերպման, մարդկային ռեսուրսների կառավարման և տրանսպորտային տնտեսագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մետրոպոլիտենի աշխատանքային գործընթացների ու աշխատավարձի համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները և նպաստել կազմակերպության գործունեության սոցիալ-տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը։