Սեդրակյան, Լևոն Ռուբենի

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է երկչափ անհամասեռ կիսահաղորդչային միջավայրերում էլեկտրոնային ալիքների ցրման տեսական և ֆիզիկական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում էլեկտրոնների ալիքային բնույթն է և այն երևույթները, որոնք առաջանում են, երբ էլեկտրոնային ալիքները տարածվում են տարածականորեն ոչ միատարր հատկություններ ունեցող կիսահաղորդչային համակարգերում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է կիսահաղորդչային միջավայրի կառուցվածքային և էլեկտրական անհամասեռությունների ազդեցությունը էլեկտրոնային վիճակների, ալիքների տարածման և ցրման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկչափ համակարգերի առանձնահատկություններին, որտեղ էլեկտրոնների շարժումը սահմանափակված է տարածության երկու չափումներով, ինչի հետևանքով կարող են ի հայտ գալ ցրման և քվանտային երևույթների յուրահատուկ օրինաչափություններ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել էլեկտրոնային ալիքների ցրման հավանականությունը, ցրման ամպլիտուդը, անկյունային բաշխումը և տարբեր տեսակի անհամասեռությունների ազդեցությունը այդ բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է նաև նյութի ներքին պոտենցիալի, լիցքային կենտրոնների, կառուցվածքային խախտումների և այլ տեղային փոփոխությունների դերը էլեկտրոնների շարժման վրա։ Տեսական վերլուծության միջոցով հնարավոր է կառուցել մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք նկարագրում են էլեկտրոնային ալիքների տարածումը և ցրումը ոչ միատարր կիսահաղորդչային միջավայրերում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հիմնվել քվանտային մեխանիկայի, ալիքների ցրման տեսության և պինդ մարմնի ֆիզիկայի մեթոդների վրա՝ բացահայտելու համար ցրման գործընթացների կախվածությունը նյութի կառուցվածքային և էլեկտրական պարամետրերից։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում այն դեպքերը, երբ միջավայրի անհամասեռությունները համադրելի են էլեկտրոնային ալիքի երկարության հետ, քանի որ այդ պայմաններում կարող են առաջանալ ինտերֆերենցիոն, ռեզոնանսային և այլ քվանտային ազդեցություններ։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև էլեկտրոնների շարժունակության և տրանսպորտային հատկությունների վրա ցրման գործընթացների ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Էլեկտրոնային ալիքների ցրման առանձնահատկությունների իմացությունը կարևոր է միկրո- և նանոէլեկտրոնային սարքերի, երկչափ էլեկտրոնային համակարգերի, կիսահաղորդչային հետերոկառուցվածքների և քվանտային սարքավորումների ֆիզիկական հատկությունները հասկանալու համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել այնպիսի կիսահաղորդչային կառուցվածքների նախագծմանը, որոնցում հնարավոր է վերահսկել էլեկտրոնների տարածումն ու տրանսպորտը՝ կառավարելով նյութի երկրաչափական և էլեկտրական անհամասեռությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, քվանտային ֆիզիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի և նյութագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է քվանտային ալիքների տեսությունը և կիսահաղորդչային միջավայրերի ֆիզիկան՝ բացահայտելու երկչափ անհամասեռ համակարգերում էլեկտրոնների ալիքային տարածման և ցրման օրինաչափությունները և դրանց հնարավոր նշանակությունը ժամանակակից էլեկտրոնային տեխնոլոգիաների համար։