Սիմոնյան, Արմինե Վարազդատի

Բնապահպանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ջրատնտեսական համակարգերի կառավարման ոլորտում առկա բնապահպանական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են երկրի ջրային ռեսուրսների օգտագործման, պահպանության և արդյունավետ կառավարման հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև ջրային համակարգերի վրա ազդող բնական և մարդածին գործոնները։ Ուսումնասիրվում են ջրային պաշարների կառավարման ժամանակակից մոտեցումները, ջրային էկոհամակարգերի պահպանման խնդիրները, ջրի որակի վրա ազդող աղտոտման աղբյուրները և դրանց կանխարգելման հնարավոր մեխանիզմները։ Աշխատությունը անդրադառնում է ջրատնտեսական համակարգերի շահագործման ընթացքում առաջացող էկոլոգիական հետևանքներին, ջրային ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման անհրաժեշտությանը և կառավարման համակարգերի կատարելագործման ուղիներին։ Ներկայացվում են նաև բնապահպանական անվտանգության ապահովման, կայուն զարգացման սկզբունքների կիրառման և միջազգային փորձի օգտագործման հնարավորությունները ջրային ոլորտում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել բնապահպանության, ջրատնտեսության, աշխարհագրության, գյուղատնտեսության և կառավարման ոլորտների մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների, ինչպես նաև Հայաստանի ջրային ռեսուրսների պահպանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տեխնոլոգիա

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ոռոգման ջրամատակարարման կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով երկրի գյուղատնտեսական զարգացման, ջրային ռեսուրսների սահմանափակության և ջրային համակարգերի արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում ոռոգման ջրի ձևավորման, բաշխման, մատակարարման և օգտագործման ամբողջ գործընթացն է, ինչպես նաև այդ գործընթացների կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի ջրային ռեսուրսների տարածքային և սեզոնային բաշխվածությունը, ոռոգման պահանջարկի առանձնահատկությունները և գյուղատնտեսական արտադրության կախվածությունը կայուն ջրամատակարարումից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոռոգման համակարգերի տեխնիկական վիճակին, ջրանցքների և խողովակաշարերի մաշվածությանը, ջրի կորուստներին, պոմպակայանների արդյունավետությանը և ջրամատակարարման ենթակառուցվածքների շահագործման խնդիրներին։ Կարևոր ուղղություն է ջրային ռեսուրսների կառավարման կազմակերպական և տնտեսական մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ ջրի բաշխման պլանավորումը, ջրօգտագործողների մասնակցությունը, վճարային համակարգերը և ջրօգտագործման վերահսկողությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործման ժամանակակից մոտեցումներին՝ ջրախնայող տեխնոլոգիաների, կաթիլային և անձրևացման ոռոգման համակարգերի, ջրաչափման և թվային վերահսկողության գործիքների կիրառմանը։ Առանձին կարևորություն ունի կլիմայի փոփոխության ազդեցության գնահատումը, քանի որ ջրային ռեսուրսների հասանելիության փոփոխությունները կարող են մեծացնել գյուղատնտեսության ջրամատակարարման ռիսկերը և պահանջել կառավարման նոր մեխանիզմների ներդրում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև ոռոգման համակարգերի ֆինանսավորման, սպասարկման և վերականգնման խնդիրները, ինչպես նաև պետական կառավարման և ջրօգտագործողների միջև պատասխանատվության ու համագործակցության արդյունավետությունը։ Աշխատանքի նպատակներից է բացահայտել ոռոգման ջրամատակարարման համակարգի հիմնական խոչընդոտները և առաջարկել դրանց հաղթահարման գործնական ուղիներ՝ ուղղված ջրի կորուստների նվազեցմանը, ենթակառուցվածքների արդիականացմանը, կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը և գյուղատնտեսության ջրային ապահովության ամրապնդմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գյուղատնտեսության կայուն զարգացման, ջրային ռեսուրսների պահպանության և սահմանափակ ջրային պաշարների առավել արդյունավետ ու խնայող օգտագործման տեսանկյունից։