Սիմոնյան, Ասյա Արթուրի

Մանկավարժություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մանկավարժական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողուհիների պրոֆեսիոնալ-կիրառական ֆիզիկական պատրաստության մեթոդիկայի մշակմանը և գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այնպիսի ֆիզիկական պատրաստության արդյունավետ միջոցներ և կազմակերպման եղանակներ, որոնք կնպաստեն ապագա մանկավարժների ֆիզիկական կարողությունների, աշխատունակության, շարժողական հմտությունների և մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ ֆիզիկական որակների զարգացմանը։ Աշխատության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ մանկավարժական մասնագիտությունը պահանջում է ոչ միայն տեսական և մեթոդական գիտելիքներ, այլև համապատասխան ֆիզիկական պատրաստվածություն, շարժողական ակտիվություն, դիմացկունություն և աշխատանքային ծանրաբեռնվածությանը հարմարվելու ունակություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ուժի, արագության, ճկունության, դիմացկունության, արագաուժային և կոորդինացիոն ունակությունների զարգացման մեթոդները՝ հաշվի առնելով ուսանողուհիների տարիքային, ֆիզիկական և մասնագիտական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պրոֆեսիոնալ-կիրառական ուղղվածությանը, որի նպատակն է ֆիզիկական վարժությունները կապել ապագա մասնագիտական գործունեության իրական պահանջների հետ։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է ներառել կեցվածքի ճիշտ ձևավորման, շարժումների արդյունավետության, երկարատև աշխատանքի ընթացքում ֆիզիկական աշխատունակության պահպանման, հոգնածության հաղթահարման և ընդհանուր առողջարարական պատրաստության խնդիրներ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ուսանողների ֆիզիկական պատրաստվածության ելակետային ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները նպատակային մարզման արդյունքում և տարբեր վարժությունների ու մարզման ծրագրերի արդյունավետությունը։ Մեթոդիկայի մշակման ժամանակ կարևոր է վարժությունների ճիշտ ընտրությունը, դրանց ինտենսիվության և ծավալի աստիճանական փոփոխությունը, ծանրաբեռնվածության անհատականացումը և վերականգնման ժամանակի հաշվառումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել փորձարարական մոտեցում, որի միջոցով համեմատվում են ավանդական ֆիզիկական դաստիարակության և հատուկ մշակված պրոֆեսիոնալ-կիրառական ծրագրերի արդյունքները։ Այդպիսի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել առաջարկվող մեթոդիկայի ազդեցությունը շարժողական ունակությունների զարգացման, ֆիզիկական աշխատունակության և մասնագիտական պատրաստության մակարդակի վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ուսանողների մոտ ֆիզիկական կուլտուրայի և ինքնուրույն մարզվելու նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորումը, քանի որ ապագա մանկավարժը հետագայում կարող է իր վերաբերմունքով և գիտելիքներով ազդեցություն ունենալ նաև սովորողների առողջ ապրելակերպի ու ֆիզիկական ակտիվության ձևավորման վրա։ Աշխատության գործնական արժեքը կայանում է նրանում, որ առաջարկվող մեթոդիկան կարող է կիրառվել մանկավարժական բուհերի ֆիզիկական դաստիարակության դասընթացներում և ուսանողների մասնագիտական պատրաստության ծրագրերում։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության դասախոսների, մարզիչների, մանկավարժների, բարձրագույն կրթության մասնագետների և ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է ֆիզիկական դաստիարակության և մասնագիտական պատրաստության սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ապագա մանկավարժների համար ֆիզիկական պատրաստության այնպիսի համակարգ, որը կնպաստի նրանց առողջության, աշխատունակության, շարժողական կարողությունների և մասնագիտական գործունեությանը պատրաստվածության բարձրացմանը։