Стрельцов, Дмитрий Викторович

Стрельцов, Дмитрий Викторович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Քաղաքագիտություն

Ճապոնիայի արտաքին քաղաքականության միջուկային հիմնախնդիրը (1980-ական թվականներ)

Աշխատությունը նվիրված է 1980-ական թվականներին Ճապոնիայի արտաքին քաղաքականության մեջ միջուկային հիմնախնդրի ունեցած դերի, դրա քաղաքական, ռազմական, ռազմավարական և դիվանագիտական նշանակության, ինչպես նաև այդ ուղղությամբ Ճապոնիայի կառավարության որդեգրած քաղաքականության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում միջուկային զենքի տարածման, միջուկային պատերազմի սպառնալիքի, միջուկային զսպման, ռազմավարական հավասարակշռության պահպանման և միջուկային զինաթափման միջազգային գործընթացների հետ կապված հարցերն են, որոնք սառը պատերազմի ժամանակաշրջանում դարձել էին միջազգային հարաբերությունների կարևորագույն խնդիրներից մեկը։ Հեղինակը դիտարկում է Ճապոնիայի առանձնահատուկ դիրքը համաշխարհային միջուկային քաղաքականության համակարգում՝ հաշվի առնելով երկրի պատմական փորձը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին Հիրոսիմայի և Նագասակիի ատոմային ռմբակոծությունների հետևանքները, հետպատերազմյան քաղաքական զարգացումները և անվտանգության ոլորտում ձևավորված ռազմավարական առաջնահերթությունները։ Ճապոնիայի արտաքին քաղաքականության միջուկային ուղղությունը ներկայացվում է ԱՄՆ-ի հետ ռազմաքաղաքական համագործակցության և երկկողմ դաշնակցային հարաբերությունների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1960 թվականին ստորագրված ճապոնա-ամերիկյան անվտանգության պայմանագրի նշանակությանը, որի շրջանակում Ճապոնիան իր անվտանգության ապահովման կարևորագույն երաշխիքներից մեկը համարում էր ԱՄՆ-ի հետ դաշնակցությունը։ Այս համագործակցությունը միաժամանակ առաջացնում էր բարդ քաղաքական հակասություններ, քանի որ Ճապոնիայի՝ միջուկային զենքի դեմ պատմականորեն ձևավորված հասարակական դիրքորոշումը և միջուկային զինաթափման գաղափարին աջակցելու ձգտումը պետք է համատեղվեին ամերիկյան միջուկային զսպման համակարգից բխող անվտանգության պահանջների հետ։ Աշխատության կարևոր թեմաներից է Ճապոնիայի հարաբերությունը միջուկային գերտերությունների միջև ռազմավարական ուժերի հավասարակշռության պահպանման խնդրին, հատկապես ԱՄՆ-ի և Խորհրդային Միության հակադրության պայմաններում։ Քննարկվում է նաև Տոկիոյի դիրքորոշումը միջուկային սպառազինությունների մրցավազքի, միջուկային զինանոցների սահմանափակման և միջազգային անվտանգության ապահովման վերաբերյալ։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես էին Ճապոնիայի արտաքին քաղաքական որոշումները պայմանավորվում ոչ միայն սեփական ազգային շահերով, այլև Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցությամբ, ամերիկյան ռազմավարական ներկայությամբ և համաշխարհային քաղաքականության զարգացումներով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Ճապոնիայի՝ որպես միջուկային զենքի կիրառման ողբերգական հետևանքներն անմիջականորեն կրած պետության միջազգային կերպարին և այն հակասությանը, որը գոյություն ուներ միջուկային զենքից հրաժարվելու հասարակական ու քաղաքական ձգտումների և ամերիկյան միջուկային պաշտպանության համակարգից օգտվելու անհրաժեշտության միջև։ Այս տեսանկյունից հետազոտությունը բացահայտում է Ճապոնիայի միջուկային քաղաքականության բազմաշերտ բնույթը՝ ցույց տալով, որ այն միաժամանակ ներառում էր խաղաղության, զինաթափման և միջուկային զենքի տարածման կանխարգելման գաղափարները, ինչպես նաև ազգային անվտանգության ապահովմանն ուղղված ռազմավարական հաշվարկները։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է միջուկային հիմնախնդրի դիտարկումը ոչ միայն որպես ռազմական կամ տեխնիկական հարց, այլև որպես արտաքին քաղաքականության հիմնարար ուղղություն, որի շրջանակում արտահայտվում էին պետության միջազգային դիրքավորումը, դաշնակցային պարտավորությունները, անվտանգության պատկերացումները և դիվանագիտական առաջնահերթությունները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու 1980-ական թվականների միջազգային քաղաքական միջավայրը, սառը պատերազմի վերջին տասնամյակի ռազմավարական հակասությունները և դրանց ազդեցությունը Ճապոնիայի արտաքին քաղաքականության ձևավորման վրա։ Այն կարևոր նշանակություն ունի Ճապոնիայի հետպատերազմյան պատմության, ճապոնա-ամերիկյան հարաբերությունների, միջուկային զսպման քաղաքականության, միջազգային անվտանգության և միջուկային զինաթափման գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ աշխատությունն արժեքավոր նյութ է ներկայացնում հասկանալու, թե ինչպես էր Ճապոնիան փորձում համատեղել իր խաղաղասիրական քաղաքական ավանդույթները, միջազգային պատասխանատվության գիտակցումը և ռազմավարական դաշնակցային հարաբերություններից բխող պարտավորությունները։ Իր պատմաքաղաքական և վերլուծական ուղղվածությամբ այն հետաքրքրություն է ներկայացնում արևելագիտությամբ, ճապոնագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով, արտաքին քաղաքականության պատմությամբ և միջուկային անվտանգության հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների ու ուսանողների համար՝ նպաստելով 1980-ական թվականների Ճապոնիայի քաղաքական ռազմավարության և համաշխարհային միջուկային քաղաքականության փոխկապակցվածության խորքային ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Ճապոնիայի արտաքին քաղաքականության միջուկային հիմնախնդիրը (1980-ական թվականներ)

Անվճար

Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին