Տեր-Պետրոսյան, Պետրոս Հակոբի

Տեխնոլոգիա

Սա շինարարական նյութագիտության և շինարարական տեխնոլոգիայի ոլորտին պատկանող գիտական հետազոտություն է, որը նվիրված է բետոնի և երկաթբետոնի արտադրության մեջ հրաբխային ապարների կիրառման գիտական հիմնադրույթների ուսումնասիրությանը, որտեղ վերլուծվում են հրաբխային ծագում ունեցող նյութերի պոզոլանային հատկությունները, դրանց ազդեցությունը ցեմենտի հիդրատացման գործընթացների, ամրության զարգացման և երկարակեցության վրա, աշխատանքը ընդգրկում է նաև բետոնային խառնուրդների ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերի փոփոխությունները՝ պայմանավորված բնական հավելանյութերի օգտագործմամբ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը կառուցվածքների ճաքակայունության, ջրակայունության և քիմիական դիմադրության վրա, միաժամանակ դիտարկվում են տեղական հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները և շինարարական նյութերի էկոլոգիական ու տնտեսական առավելությունները, նպատակ ունենալով բարելավել բետոնի որակը և նվազեցնել արտադրության ծախսերը՝ պահպանելով կառուցվածքային հուսալիությունը։

Տեխնոլոգիա

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հրաբխային ապարների կիրառմամբ բետոնի և երկաթբետոնի արտադրության հումքաէներգախնայողական տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տեղական բնական հումքի՝ հատկապես հրաբխային ծագման ապարների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը՝ շինարարական նյութերի արտադրության տեխնոլոգիական և էներգետիկ ցուցանիշները բարելավելու նպատակով։ Հայաստանի երկրաբանական առանձնահատկությունները պայմանավորում են հրաբխային ապարների լայն տարածվածությունը, ինչի շնորհիվ դրանք կարող են դիտարկվել որպես բետոնի արտադրության համար հասանելի տեղական հանքային հումքի կարևոր աղբյուր։ Ուսումնասիրության հիմնական խնդիրներից է այդ ապարների ֆիզիկամեխանիկական և տեխնոլոգիական հատկությունների գնահատումը և դրանց համապատասխանությունը բետոնի ու երկաթբետոնի արտադրության պահանջներին։ Հրաբխային ապարների օգտագործման արդյունավետությունը կարող է պայմանավորված լինել դրանց ամրությամբ, խտությամբ, ծակոտկենությամբ, ջրակլանմամբ, հանքաբանական կազմով և ջերմային մշակման նկատմամբ վարքով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև բետոնի բաղադրության օպտիմալացումը՝ տեղական հումքի կիրառման դեպքում անհրաժեշտ ամրության, երկարակեցության և շահագործական հատկությունների ապահովմամբ։ Հումքաէներգախնայողական մոտեցումը ենթադրում է ոչ միայն տեղական և մատչելի նյութերի օգտագործում, այլև արտադրական գործընթացներում էներգիայի սպառման նվազեցում։ Այդ նպատակով կարող են ուսումնասիրվել հումքի նախապատրաստման, մանրացման, ջերմային մշակման, կապակցանյութերի օգտագործման և բետոնի կարծրացման ռեժիմների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Հատկապես կարևոր է էներգատար տեխնոլոգիական փուլերի նվազեցումը կամ դրանց արդյունավետության բարձրացումը, քանի որ շինարարական նյութերի արտադրության ինքնարժեքի և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության զգալի մասը կապված է էներգիայի սպառման հետ։ Աշխատանքը կարող է ներառել Հայաստանի տարբեր հրաբխային ապարների համեմատական ուսումնասիրություն՝ դրանցից ստացվող հանքային բաղադրիչների և լցանյութերի հատկությունները որոշելու համար։ Դրանց կիրառումը բետոնի կազմում հնարավորություն է տալիս միաժամանակ լուծել տեղական հումքի օգտագործման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է նաև պատրաստված բետոնի և երկաթբետոնի հիմնական հատկությունների գնահատումը՝ սեղմման ամրությունը, խտությունը, ջրակայունությունը, ցրտադիմացկունությունը, ջերմային վարքը և երկարաժամկետ շահագործման կայունությունը։ Նման ցուցանիշների ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս պարզել, թե մշակված տեխնոլոգիան ինչ ոլորտներում կարող է առավել արդյունավետ կիրառվել՝ բնակելի, արդյունաբերական, ճանապարհաշինական կամ այլ շինարարական կառույցների համար։ Հայաստանի պայմաններում տեղական հրաբխային ապարների կիրառումը կարող է ունենալ նաև տնտեսական նշանակություն, քանի որ տեղական հումքի օգտագործումը կարող է նվազեցնել որոշ ներմուծվող նյութերի նկատմամբ կախվածությունը, կրճատել հումքի տեղափոխման հեռավորությունները և նպաստել շինարարական նյութերի արտադրության տեղայնացմանը։ Միաժամանակ հումքի տեղական աղբյուրների օգտագործումը կարող է նպաստել արտադրական գործընթացների ավելի ռացիոնալ կազմակերպմանը և նյութական ռեսուրսների խնայողությանը։ Աշխատանքի բնապահպանական նշանակությունը ևս էական է․ էներգիայի սպառման նվազեցումը և տեղական հանքային հումքի նպատակային օգտագործումը կարող են նվազեցնել արտադրության ընդհանուր ռեսուրսատարությունը և դրա հետ կապված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել Հայաստանի հրաբխային ապարների հիման վրա բետոնի և երկաթբետոնի արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման, նոր բաղադրությունների մշակման և արտադրության էներգետիկ արդյունավետության բարձրացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է շինարարական նյութագիտության, բետոնի տեխնոլոգիայի, տեղական հանքային հումքի ուսումնասիրության և էներգախնայող արտադրության խնդիրները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել Հայաստանի բնական ռեսուրսներին համապատասխան, տեխնիկապես արդյունավետ և տնտեսապես ու էներգետիկ առումով առավել խնայողական տեխնոլոգիական լուծում։