Թևանյան, Անդրանիկ Նորիկի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսության պետական կարգավորման համակարգում բյուջետային լծակների դերի, կիրառման առանձնահատկությունների և դրանց արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական բյուջեն դիտարկվում է ոչ միայն որպես հանրային ֆինանսական միջոցների ձևավորման և բաշխման գործիք, այլև որպես տնտեսական գործընթացների վրա ազդեցություն գործելու կարևոր մեխանիզմ։ Քննության են առնվում պետական ծախսերի, բյուջետային ներդրումների, սուբսիդավորման, տրանսֆերտների, պետական ծրագրերի ֆինանսավորման և ֆինանսական աջակցության այլ ձևերի ազդեցությունը տնտեսական ակտիվության, արտադրության, զբաղվածության, ներդրումային գործընթացների և սոցիալական զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բյուջետային միջոցների բաշխման արդյունավետությանը, պետական ծախսերի կառուցվածքին և դրանց համապատասխանությանը տնտեսական զարգացման ռազմավարական նպատակներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել բյուջետային քաղաքականության և մակրոտնտեսական կայունության փոխհարաբերությունները, պետական ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման արդյունքայնությունը, ինչպես նաև բյուջետային ծրագրերի պլանավորման, իրականացման և վերահսկողության մեխանիզմները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հարկաբյուջետային կարգավորման գործիքների փոխկապակցված կիրառման խնդիրը, քանի որ պետական եկամուտների և ծախսերի քաղաքականությունը կարող է տարբեր ազդեցություններ ունենալ տնտեսության առանձին ոլորտների և հասարակության տարբեր խմբերի վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ծրագրային բյուջետավորման, միջնաժամկետ ֆինանսական պլանավորման, պետական ներդրումային ծրագրերի ընտրության և ծախսերի արդյունավետության գնահատման նշանակությանը։ Բյուջետային կարգավորման կատարելագործումը դիտարկվում է պետական ֆինանսների կայունության, հանրային միջոցների նպատակային օգտագործման և տնտեսական զարգացման համար բարենպաստ պայմանների ստեղծման համատեքստում։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել բյուջետային գործընթացի թափանցիկությանը, հաշվետվողականությանը և ֆինանսական վերահսկողությանը՝ որպես պետական կարգավորման արդյունավետության ապահովման կարևոր նախադրյալների։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է մակրոտնտեսական կարգավորման, պետական ֆինանսների և բյուջետային քաղաքականության տեսական ու կիրառական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն ուղղությունները, որոնց միջոցով հնարավոր է կատարելագործել պետական բյուջետային գործիքների օգտագործումը և բարձրացնել դրանց ազդեցության արդյունավետությունը տնտեսության զարգացման գործընթացներում։