Տոնոյան, Վիգեն Սասունիկի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ներդրումային միջավայրում առաջացող ռիսկերի բացահայտման, դասակարգման և գնահատման տեսական ու կիրառական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ներդրումային որոշումների վրա ազդող տնտեսական, ֆինանսական, իրավական, ինստիտուցիոնալ և շուկայական անորոշությունների գնահատումն է՝ ներդրումային գործունեության արդյունավետության և կանխատեսելիության տեսանկյունից։ Ներդրումային ռիսկը դիտարկվում է որպես ներդրված միջոցների ակնկալվող արդյունքների և փաստացի արդյունքների միջև հնարավոր շեղումների հետ կապված գործոն, որի գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես տեղական, այնպես էլ օտարերկրյա ներդրողների որոշումների հիմնավորման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել մակրոտնտեսական անկայունության, գնաճային և տոկոսադրույքային փոփոխությունների, արժութային տատանումների, ֆինանսավորման պայմանների, շուկայական պահանջարկի և մրցակցային միջավայրի հետ կապված ռիսկերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ներդրումային միջավայրի ինստիտուցիոնալ բաղադրիչներին՝ իրավական կարգավորումների կանխատեսելիությանը, սեփականության իրավունքների պաշտպանությանը, պայմանագրային հարաբերությունների արդյունավետությանը, վարչարարական գործընթացներին և գործարար միջավայրի թափանցիկությանը։ Ռիսկերի գնահատման մեթոդաբանական մասում կարող են դիտարկվել որակական և քանակական մոտեցումներ, փորձագիտական գնահատումներ, սցենարային վերլուծություն, զգայունության ուսումնասիրություն և ֆինանսատնտեսական ցուցանիշների համադրության վրա հիմնված գնահատման մեթոդներ։ Կարևոր ուղղություն է տարբեր ռիսկային գործոնների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ մեկ ոլորտում առաջացած փոփոխությունները կարող են փոխանցվել ֆինանսական կամ տնտեսական համակարգի այլ հատվածներին և ազդել ներդրումային ծրագրերի արդյունքների վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև առանձին ճյուղերի և ներդրումային նախագծերի ռիսկայնության տարբերություններին՝ հաշվի առնելով գործունեության բնույթը, ներդրման ժամկետը, ֆինանսավորման կառուցվածքը և շուկայի առանձնահատկությունները։ Հայաստանի ներդրումային միջավայրի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ռիսկերի գնահատման այնպիսի համակարգային մոտեցումներ, որոնք կարող են օգտագործվել ներդրումային նախագծերի համեմատության, ֆինանսական որոշումների հիմնավորման և ռիսկերի կառավարման ռազմավարությունների մշակման ժամանակ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ներդրումային վերլուծության, ֆինանսական կառավարման և ռիսկերի կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել ներդրումային միջավայրի անորոշությունների գնահատման և ներդրումային որոշումների հիմնավորվածության բարձրացման մեթոդաբանական հիմքերը։