Թոռնյան, Սահակ

Գրականություն

Պատմական թեմայով այս ստեղծագործությունը նվիրված է Արտաշեսյան արքայատոհմի ներկայացուցիչ Արտավազդի կերպարին՝ անդրադառնալով նրա վարքին, գործունեությանը և կյանքի ավարտին։ Վերնագրում շեշտված են երկու կարևոր կողմեր՝ անձի բարքն ու վախճանը, որոնք հնարավորություն են տալիս պատմական իրադարձությունները դիտարկել ոչ միայն որպես անցյալի փաստերի հաջորդականություն, այլև որպես մարդու բնավորության, որոշումների և ճակատագրի փոխկապակցված պատմություն։ Արտավազդի կերպարի միջոցով ստեղծագործությունը առնչվում է հայոց հին պատմության այն ժամանակաշրջանին, երբ արքայական իշխանությունը, տոհմական ժառանգությունը և պետական կյանքի բարդ հանգամանքները կարևոր դեր էին խաղում երկրի ճակատագրում։ Պատմական նյութի գեղարվեստական կամ բարոյախոսական մեկնաբանությունը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս խորհելու իշխանության պատասխանատվության, մարդկային արժանիքների, սխալների և դրանց հետևանքների շուրջ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ինչպես հայոց հին պատմությամբ և Արտաշեսյանների ժամանակաշրջանով զբաղվող ընթերցողներին, այնպես էլ նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են պատմական կերպարների ներկայացումը հայ գրականության մեջ։ Այն նաև արժեքավոր է որպես XIX դարի հայ գրավոր մշակույթի օրինակ, որտեղ ազգային անցյալի թեման ծառայել է պատմական հիշողության պահպանմանն ու ընթերցողի պատմական հետաքրքրության զարգացմանը։

Գրականություն

Ստեղծագործությունը նվիրված է հայոց պատմության նշանավոր զորավար և ազգային հերոս Վարդան Մամիկոնյանի կերպարին ու նրա հետ կապված իրադարձություններին։ Վարդան Մամիկոնյանի անունը սերտորեն կապված է հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, ինքնության պահպանման և հայրենիքի պաշտպանության գաղափարների հետ։ Նրա կերպարի շուրջ ձևավորված պատմություններն արտացոլում են քաջության, հավատարմության, անձնազոհության և հայրենասիրության արժեքները։ Վերնագրում գործածված «արկածներ» հասկացությունը մատնանշում է հերոսի կյանքի ու գործունեության դրվագների պատմողական ներկայացումը՝ ընթերցողին հաղորդակից դարձնելով պատմական անձի կերպարին և նրա ժամանակաշրջանի իրադարձություններին։ Նման երկերում պատմական նյութը կարող է միահյուսվել գեղարվեստական պատումին՝ անցյալի դեպքերը դարձնելով ավելի մատչելի և հետաքրքիր ընթերցողի համար։ Վարդանի կերպարի միջոցով առաջ են գալիս անհատի և ժողովրդի ճակատագրի, ազգային պարտքի, հավատքի ու ազատության համար պայքարի հարցերը։ Գիրքը կարևոր է նաև հայ պատմական գրականության զարգացման և ազգային հերոսների կերպարների տարածման տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Վարդանանց ավանդությամբ և XIX դարի հայ գրական-կրթական միջավայրով զբաղվող ընթերցողներին՝ նպաստելով պատմական հիշողության և ազգային արժեքների ճանաչմանը։