Վարդանյան, Լուսինե Նվերի

Բժշկություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մանկական բնակչության դեղորայքային ապահովման վիճակի համակողմանի ուսումնասիրությանը և դրա հիմնական խնդիրների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխաների համար անհրաժեշտ դեղերի հասանելիության, մատչելիության, որակի և ժամանակին տրամադրման հետ կապված հարցերն են, ինչպես նաև առողջապահական համակարգի կողմից մանկական բնակչության դեղորայքային կարիքների բավարարման արդյունավետության գնահատումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են մանկական տարիքի տարբեր խմբերի դեղորայքային պահանջարկի առանձնահատկությունները, երեխաների շրջանում առավել հաճախ հանդիպող հիվանդությունների բուժման համար անհրաժեշտ դեղերի տեսականին և դրանց հասանելիության պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ մանկական դեղորայքային ապահովումն ունի առանձնահատկություններ՝ պայմանավորված երեխաների օրգանիզմի տարիքային և ֆիզիոլոգիական տարբերություններով, դեղաչափերի հաշվարկման անհրաժեշտությամբ և երեխաների համար նախատեսված դեղաձևերի սահմանափակ կամ տարբերակված հասանելիությամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է դեղերի շուկայի և ապահովման համակարգի գնահատումը՝ ներառյալ դեղերի ձեռքբերման, բաշխման, պահպանման և վերջնական սպառողին հասանելի դարձնելու գործընթացները։ Վերլուծվում են նաև պետական և այլ ֆինանսավորման մեխանիզմների, արտոնյալ կամ անվճար դեղորայքի տրամադրման համակարգերի և սոցիալապես խոցելի ընտանիքների համար դեղերի մատչելիության խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ դեղորայքային ապահովման արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական, կազմակերպչական, իրավական և սոցիալական գործոններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի անհրաժեշտ դեղերի ֆիզիկական և ֆինանսական հասանելիության գնահատումը, քանի որ բուժման արդյունավետությունը մեծապես կախված է ոչ միայն համապատասխան դեղամիջոցի առկայությունից, այլև այն ժամանակին և անվտանգ կերպով ձեռք բերելու հնարավորությունից։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել վիճակագրական տվյալների, դեղերի սպառման ցուցանիշների և առողջապահական համակարգի գործունեությունը բնութագրող այլ տվյալների վերլուծության մեթոդներ։ Ստացված արդյունքները կարող են հնարավորություն տալ բացահայտելու մանկական դեղորայքային ապահովման համակարգի ուժեղ և թույլ կողմերը, գնահատելու առկա խնդիրների պատճառները և մշակելու դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ երեխաների համար անհրաժեշտ դեղերի կայուն և մատչելի հասանելիությունը առողջապահական ծառայությունների արդյունավետության կարևոր բաղադրիչ է։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել առողջապահության կազմակերպիչներին, դեղագետներին, բժիշկներին, հանրային առողջապահության մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին և բժշկական ու դեղագիտական կրթություն ստացող ուսանողներին։