Վարդանյան, Ռուբեն

Վարդանյան, Ռուբեն

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Կիլիկիա․ Լևոն I Մեծագործ

Ռուբեն Վարդանյանի գիտական աշխատությունը նվիրված է Կիլիկիայի հայկական թագավորության դրամագիտական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով Լևոն I Մեծագործի կառավարման ժամանակաշրջանի և այդ շրջանի դրամների վրա։ Այն «Հայաստանի հայկական դրամների սիլլոգե» մատենաշարի առաջին հատորն է և կարևոր ներդրում է հայկական դրամագիտության, միջնադարյան պետականության պատմության ու պատմական նյութական մշակույթի ուսումնասիրման բնագավառում։ Աշխատության հիմնական առարկան կիլիկյան հայկական դրամներն են, որոնք դիտարկվում են ոչ միայն որպես դրամաշրջանառության միջոցներ, այլև որպես պատմական սկզբնաղբյուրներ՝ տեղեկություններ հաղորդելով թագավորական իշխանության, պետական խորհրդանիշների, արքայական տիտղոսների, պատկերագրական ավանդույթների և ժամանակաշրջանի մշակութային կապերի մասին։ Դրամների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական ու տնտեսական պատմության վերակազմության համար, քանի որ դրանց վրա պահպանված պատկերները, արձանագրությունները, դիմանկարներն ու խորհրդանշական տարրերը կարող են բացահայտել իշխանության ներկայացման ձևերը և արքունական մշակույթի առանձնահատկությունները։ Լևոն Մեծագործի կառավարման շրջանը Կիլիկիայի հայկական պատմության առանցքային փուլերից է․ 1198 թվականին նրա թագադրումը նշանավորեց իշխանապետության վերածումը թագավորության և հայկական պետականության միջազգային դիրքի ամրապնդումը։ Այդ պատմական միջավայրում դրամահատությունը կապված էր պետական ինքնուրույնության, արքայական հեղինակության և տնտեսական հարաբերությունների զարգացման հետ։ Հատորի գիտական արժեքը պայմանավորված է դրամագիտական նյութի համակարգված ներկայացմամբ, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրողներին համեմատել դրամների տեսակները, պատկերագրական հատկանիշները և արձանագրությունները, ինչպես նաև դրանք համադրել պատմական այլ տվյալների հետ։ Հայերեն և անգլերեն լեզուներով նյութերի ներկայացումը նպաստում է աշխատության օգտագործմանը ինչպես հայաստանյան, այնպես էլ միջազգային գիտական շրջանակներում։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է դրամագետների, պատմաբանների, հնագետների, թանգարանային մասնագետների և միջնադարյան հայկական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով Կիլիկիայի հայկական թագավորության պատմական ժառանգության ճանաչմանը, պահպանմանը և գիտական շրջանառությանը։

Թարմացվել է՝ 2026-10-25
Կիլիկիա․ Լևոն I Մեծագործ

Անվճար

Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book9 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին