Վասիլյան, Աշոտ Մորիսի

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է տվյալների բազաների վրա հիմնված բաշխված ծրագրային համակարգերում հասանելիության սահմանափակման և կառավարման մոդելների մշակման, ինչպես նաև համապատասխան վիրտուալ միջավայրի ձևավորման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են բաշխված հավելվածների ճարտարապետական առանձնահատկությունները, տվյալների պահպանման և մշակման կազմակերպումը, օգտատերերի նույնականացման ու լիազորությունների ստուգման մեխանիզմները, ինչպես նաև տեղեկատվական ռեսուրսների անվտանգ օգտագործման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասանելիության վերահսկման մոդելներին, օգտատերերի դերերի և իրավասությունների սահմանմանը, տվյալների նկատմամբ գործողությունների թույլտվությունների կառավարմանը և անվտանգության քաղաքականությունների կիրառմանը։ Ուսումնասիրվում են բաշխված միջավայրում տարբեր բաղադրիչների փոխգործակցության, տվյալների բազաների հետ անվտանգ կապի ապահովման և հասանելիության կանոնների միասնական կիրառման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում վիրտուալ միջավայրի կառուցվածքին, դրա հիմնական գործառույթներին, կառավարման բաղադրիչների փոխկապակցվածությանը և ծրագրային համակարգերի անվտանգության մեխանիզմների փորձարկման հնարավորություններին։ Կարևորվում են չարտոնված հասանելիության կանխարգելումը, օգտատերերի գործողությունների վերահսկելիությունը, տեղեկատվության գաղտնիության և ամբողջականության պահպանումը, ինչպես նաև անվտանգության պահանջների համապատասխանեցումը բաշխված հավելվածների գործառնական առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են նաև հասանելիության կառավարման կենտրոնացված և ապակենտրոնացված մոտեցումները, դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները, համակարգի մասշտաբայնության, ճկունության և արդյունավետության ապահովման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մաթեմատիկական մոդելավորման, ծրագրային նախագծման, համակարգային վերլուծության և փորձարարական ստուգման մեթոդներ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տվյալների բազաների անվտանգության բարձրացման, բաշխված տեղեկատվական համակարգերի հուսալիության ապահովման և հասանելիության կառավարման տեխնոլոգիաների կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ծրագրային ապահովման մշակողների, տվյալների բազաների ադմինիստրատորների, տեղեկատվական անվտանգության մասնագետների, համակարգային ճարտարապետների և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի հետազոտողների համար։