Վոլտէր

Գրականություն

Ստեղծագործությունը պատմական ողբերգության ժանրի երկ է, որի կենտրոնում Հին Հռոմի նշանավոր պետական գործիչ, զորավար և քաղաքական առաջնորդ Հուլիոս Կեսարի մահվան իրադարձություններն են։ Պատմական հայտնի դեպքի գեղարվեստական ներկայացման միջոցով անդրադարձ է կատարվում իշխանության, քաղաքական պայքարի, պետական շահերի, անձնական հավակնությունների, դավաճանության, հավատարմության և մարդկային ճակատագրի բարդ փոխհարաբերություններին։ Հուլիոս Կեսարի կերպարը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն անհատի պատմական դերակատարությունը, այլև այն հակասությունները, որոնք առաջանում են հասարակական ու քաղաքական մեծ փոփոխությունների ժամանակ։ Ողբերգության առանցքային իրադարձությունը՝ Կեսարի սպանությունը, ներկայացվում է որպես պատմական շրջադարձային պահ, որի շուրջ ծավալվում են իշխանության պահպանման, բռնապետության դեմ պայքարի, ազատության ըմբռնման և քաղաքական պատասխանատվության հարցերը։ Դրամատիկական ժանրին բնորոշ երկխոսությունների, բախումների, հուզական լարվածության և կերպարների հակադիր դիրքորոշումների միջոցով պատմական նյութը վերածվում է բարոյական ու փիլիսոփայական խորհրդածության առարկայի։ Ստեղծագործությունը կարևոր է նաև այն առումով, որ համաշխարհային պատմության իրադարձությունները ներկայացնում է գեղարվեստական գրականության միջոցով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով պատմական անցյալը դիտարկել ոչ միայն փաստերի հաջորդականության, այլև մարդկային զգացմունքների, ընտրությունների և գործողությունների տեսանկյունից։ Այն նպաստում է Հին Հռոմի քաղաքական կյանքի, իշխանական հարաբերությունների և պատմական հիշողության վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը, ինչպես նաև ծանոթացնում է ողբերգական դրամայի այն ավանդույթին, որտեղ անհատի ճակատագիրը սերտորեն կապվում է հասարակության ու պետության ճակատագրի հետ։ Հայ գրականության պատմության տեսանկյունից հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև որպես պատմական և համաշխարհային գրականության թեմաները հայերեն ընթերցողին հասանելի դարձնելու, թարգմանական ու դրամատիկական գրականության տարածման և գրական հետաքրքրությունների ընդլայնման վկայություն։ Այն արժեքավոր նյութ է պատմական դրամատուրգիայի, Հուլիոս Կեսարի կերպարի գեղարվեստական մեկնաբանությունների, հայ գրքի պատմության և հայ մշակութային միջավայրում համաշխարհային գրականության ընկալման ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։