Յարամիշյան, Վիտյա Բենիկի

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է զինվորական ծառայության պայմաններին նորակոչիկների սոցիալ-հոգեբանական հարմարման գործընթացի առանձնահատկությունների, առաջացող դժվարությունների և դրանց հաղթահարման արդյունավետ ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են քաղաքացիական կյանքից զինվորական միջավայր անցման հոգեբանական և սոցիալական հետևանքները, նոր պայմաններին հարմարվելու օրինաչափությունները, ինչպես նաև զինվորական ծառայության սկզբնական շրջանում անձի վարքագծային և հուզական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորակոչիկների անհատական հոգեբանական առանձնահատկություններին, սթրեսակայունությանը, ինքնագնահատականին, հաղորդակցական կարողություններին, մասնագիտական մոտիվացիային և սոցիալական աջակցության նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են զինվորական կարգապահության պահանջներին, օրվա կանոնակարգին, ֆիզիկական և հոգեբանական ծանրաբեռնվածությանը, նոր սոցիալական դերերին ու միջանձնային հարաբերություններին հարմարվելու ընթացքում առաջացող դժվարությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքից և սովորական սոցիալական միջավայրից ժամանակավոր հեռանալու հետևանքով առաջացող ապրումներին, անհանգստությանը, անորոշության զգացմանը և զինվորական կոլեկտիվում փոխադարձ վստահության ձևավորման խնդիրներին։ Կարևորվում են հրամանատարական կազմի առաջնորդական և մանկավարժական հմտությունները, զինծառայողների միջև առողջ փոխհարաբերությունների հաստատումը, հոգեբանական աջակցության կազմակերպումը և հնարավոր կոնֆլիկտների կանխարգելումը։ Դիտարկվում են նաև նորակոչիկների սոցիալ-հոգեբանական վիճակի գնահատման մեթոդները, հարմարման դժվարությունների վաղ բացահայտման հնարավորությունները, անհատական և խմբային խորհրդատվության նշանակությունը, ինչպես նաև հոգեբանական պատրաստվածության զարգացման միջոցառումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ռազմական հոգեբանության, սոցիալական հոգեբանության և զինվորական մանկավարժության տեսական մոտեցումները՝ հարմարման գործընթացի բարելավման գործնական առաջարկությունների մշակման նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նորակոչիկների հոգեբանական բարեկեցության պահպանման, զինվորական միջավայրում արդյունավետ սոցիալականացման, ծառայողական պարտականությունների գիտակցված կատարման և զինվորական կոլեկտիվների բարոյահոգեբանական մթնոլորտի բարելավման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ռազմական հոգեբանների, զինվորական մանկավարժների, հրամանատարների, սոցիալական հոգեբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։