Զայիմցյան, Հայկ Գևորգի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է պարտադիր ապահովագրության համակարգում ապահովագրական գործունեության պետական կարգավորման տնտեսական, իրավական և կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պետության կարգավորիչ դերակատարությունն է ապահովագրական շուկայի կայունության, ապահովագրողների ֆինանսական հուսալիության, ապահովագրված անձանց իրավունքների պաշտպանության և պարտադիր ապահովագրության արդյունավետ գործունեության ապահովման տեսանկյունից։ Քննվում են պարտադիր ապահովագրության առանձնահատկությունները և դրա տարբերությունները կամավոր ապահովագրությունից՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ պարտադիր համակարգերում ապահովագրական հարաբերությունների հիմնական պայմանները սահմանվում կամ կարգավորվում են իրավական նորմերով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական վերահսկողության և կարգավորման մեխանիզմներին, ապահովագրական կազմակերպությունների գործունեության նկատմամբ սահմանվող պահանջներին, ֆինանսական կայունության ապահովմանը, ապահովագրական պահուստների ձևավորմանը և պարտավորությունների կատարման վերահսկողությանը։ Կարևորվում է ապահովագրական շուկայի մասնակիցների շահերի հավասարակշռման խնդիրը, քանի որ կարգավորման համակարգը միաժամանակ պետք է նպաստի ապահովագրական կազմակերպությունների բնականոն գործունեությանը և ապահովի սպառողների ու շահառուների իրավունքների պատշաճ պաշտպանությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննվել ապահովագրական սակագների ձևավորման, ռիսկերի գնահատման, ապահովագրական հատուցումների կազմակերպման, պայմանագրային հարաբերությունների և տեղեկատվության հրապարակայնության հետ կապված հարցերը։ Առանձին ուղղություն է վերահսկող մարմինների լիազորությունների և վերահսկողական գործիքների արդյունավետության գնահատումը՝ ուշադրություն դարձնելով շուկայի թափանցիկության, հաշվետվողականության և ֆինանսական կարգապահության ապահովմանը։ Քննվում են նաև պարտադիր ապահովագրության համակարգում հնարավոր շուկայական անհամաչափությունները, մրցակցության պայմանները և կարգավորիչ պահանջների ազդեցությունը ապահովագրական ծառայությունների հասանելիության ու որակի վրա։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ տարբեր երկրներում կիրառվող կարգավորման սկզբունքները դիտարկելով համապատասխան իրավական և տնտեսական միջավայրերի համատեքստում։ Պետական կարգավորման կատարելագործման խնդիրները կարող են կապվել ռիսկահեն վերահսկողության զարգացման, սպառողների պաշտպանության մեխանիզմների ամրապնդման, տեղեկատվական համակարգերի արդյունավետ օգտագործման և վերահսկողության ընթացակարգերի հստակեցման հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ապահովագրական գործունեության պետական կարգավորումը դիտարկել որպես ֆինանսական համակարգի կայունության և հասարակության սոցիալական ու տնտեսական շահերի պաշտպանության կարևոր բաղադրիչ։ Այն կարող է օգտակար լինել ապահովագրության, ֆինանսների, տնտեսական իրավունքի և պետական կառավարման ոլորտների ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով պարտադիր ապահովագրության արդյունավետ կազմակերպման և կարգավորման հիմնական տեսական ու կիրառական խնդիրները։