Архитектурно-градостроительное развитие Кубани XVII-XX вв.

Իրավաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է իրավաբանական իրավահասկացողության էությանը և օրինականության հիմնախնդիրներին՝ այն դիտարկելով որպես իրավական համակարգի տեսական հիմքերի և իրավակիրառ պրակտիկայի փոխկապակցված դաշտ։ Նյութում վերլուծվում են իրավահասկացողության հիմնական մոտեցումները՝ նորմատիվ, սոցիոլոգիական և բնական-իրավական դպրոցները, որոնք տարբեր կերպ են մեկնաբանում իրավունքի ծագումը, բովանդակությունը և գործողության մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրինականության սկզբունքին՝ որպես իրավական պետության հիմնարար պահանջի, որի շրջանակում պետական մարմինների և քաղաքացիների վարքագիծը պետք է խստորեն համապատասխանեցվի գործող իրավական նորմերին։ Քննարկվում են նաև օրինականության ապահովման խնդիրները՝ իրավական նորմերի անկատարություն, իրավակիրառ պրակտիկայի անհամաչափություն, դատական համակարգի անկախության մակարդակ և իրավական մշակույթի զարգացման աստիճան։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ իրավաբանական իրավահասկացողության հստակեցումը և օրինականության ամրապնդումը առանցքային դեր ունեն իրավական պետության կայացման, հասարակական կարգի պահպանման և իրավունքի գերակայության ապահովման գործընթացներում։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով երիտասարդ ընթերցողներին, ծնողներին, ուսուցիչներին և գրադարանային աշխատողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն պատանեկան գրականության նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են գեղարվեստական, ճանաչողական, գիտահանրամատչելի և կրթական բնույթի գրքեր, որոնք ուղղված են պատանիների աշխարհայացքի ձևավորմանը, ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը և ստեղծագործական մտածողության խթանմանը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան գրքեր և օգտագործել դրանք ինչպես ինքնուրույն ընթերցանության, այնպես էլ ուսումնական գործընթացի շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը և երիտասարդ սերնդի մտավոր զարգացմանը՝ ապահովելով որակյալ գրականության հասանելիություն։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ներդրումների ներգրավման տարածքային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Երևանի քաղաքի օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են ներդրումային միջավայրի ձևավորման հիմնական գործոնները, տարածքային զարգացման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը ներդրումային ակտիվության վրա։ Հեղինակը քննարկում է տնտեսական ենթակառուցվածքների, քաղաքաշինական զարգացման, գործարար միջավայրի, վարչարարության և տեղական ինքնակառավարման դերը ներդրումների ներգրավման և արդյունավետ բաշխման գործընթացներում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են Երևանի տնտեսական ներուժը, ներդրումային գրավչության մակարդակը, ներքին և արտաքին ներդրումների խթանման հնարավորությունները, ինչպես նաև առկա խոչընդոտներն ու դրանց հաղթահարման ուղիները։ Ներկայացվում են տեսական և գործնական վերլուծություններ, վիճակագրական տվյալների գնահատումներ և առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել քաղաքային տնտեսական զարգացման, ներդրումային քաղաքականության կատարելագործման և տարածքային մրցունակության բարձրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, տարածաշրջանային զարգացման մասնագետների, քաղաքային կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, ներդրումային քաղաքականությամբ զբաղվող փորձագետների, գիտաշխատողների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և տարածքային տնտեսության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Աշխատանքը նվիրված է հայ ժողովրդական զրույցներում չար ոգիների կերպարների ուսումնասիրությանը և դրանց դասակարգմանը՝ ըստ կատարած գործառույթների։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ժողովրդական պատկերացումների, հավատալիքների և բանավոր ավանդության մեջ արտացոլված գերբնական էակների համակարգային ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես են տարբեր չար ոգիներ ներկայացվում, ինչ դեր են կատարում պատմությունների կառուցվածքում և ինչ հասարակական, բարոյական, հոգեբանական կամ բնապաշտական գաղափարներ են արտահայտում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է չար ոգիների բազմազանության բացահայտումն ու դրանց գործառութային դասակարգումը։ Ժողովրդական զրույցներում գերբնական բացասական կերպարները կարող են հանդես գալ տարբեր իրավիճակներում՝ մարդկանց վախեցնելու, մոլորեցնելու, պատժելու, հիվանդություն կամ դժբախտություն պատճառելու, ճանապարհորդներին խանգարելու, սահմանված վարքականոնների խախտման հետևանքները ցուցադրելու կամ վտանգավոր վայրերի նկատմամբ զգուշություն ձևավորելու նպատակով։ Նման կերպարների միջոցով ժողովրդական բանահյուսությունը հաճախ բացատրում է այն երևույթները, որոնց համար ավանդական հասարակությունը չուներ ռացիոնալ կամ գիտական մեկնաբանություն։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել չար ոգիների արտաքին նկարագրությունները, բնակության վայրերը, վարքագիծը, մարդու հետ փոխհարաբերությունները և նրանց վերագրվող գերբնական հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարածական միջավայրերին, որոնց հետ կապված են նման կերպարները։ Անտառները, քարանձավները, ջրային տարածքները, լքված վայրերը, ճանապարհները, գիշերային տարածությունը և բնակավայրերից հեռու վայրերը ժողովրդական պատկերացումներում հաճախ հանդես են գալիս որպես վտանգի և անորոշության միջավայր, որտեղ կարող են հայտնվել գերբնական էակներ։ Գործառութային դասակարգումը հնարավորություն է տալիս չար ոգիների մասին պատկերացումները դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին կերպարների նկարագրությունների ամբողջություն, այլև որպես որոշակի կառուցվածք ունեցող համակարգ։ Կարելի է առանձնացնել, օրինակ, վախեցնող և հետապնդող, վնաս պատճառող, հիվանդություններ առաջացնող, մոլորեցնող կամ ճանապարհը շեղող, մարդկանց պատժող և արգելքներ սահմանող կերպարների խմբեր։ Միևնույն կերպարը կարող է միաժամանակ ունենալ մի քանի գործառույթ, ինչը ցույց է տալիս ժողովրդական հավատալիքների բազմաշերտ բնույթը։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր է նաև չար և բարեգործական կամ երկակի բնույթ ունեցող գերբնական էակների սահմանազատման խնդիրը։ Ժողովրդական մշակույթում գերբնական կերպարի բնույթը միշտ չէ, որ միանշանակ է․ որոշ էակներ կարող են վտանգավոր լինել մի իրավիճակում, բայց այլ հանգամանքներում հանդես գալ որպես պաշտպանող կամ պատժող ուժ։ Այդ երկակիությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ժողովրդական աշխարհընկալման մեջ բարու և չարի հարաբերակցության ավելի բարդ պատկերացումները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև չար ոգիների և սոցիալական նորմերի կապին։ Շատ զրույցներում գերբնական պատժի կամ վտանգի սպառնալիքը ծառայում է որպես վարքականոնների պահպանման միջոց։ Մարդկանց զգուշացվում է գիշերով որոշ վայրեր այցելելուց, անծանոթներին վստահելուց, արգելված գործողություններ կատարելուց կամ համայնքի կողմից անընդունելի վարք դրսևորելուց։ Այս առումով չար ոգիների կերպարները կատարում են ոչ միայն գեղարվեստական, այլև դաստիարակչական և սոցիալական վերահսկողության գործառույթ։ Կարևոր է նաև ուսումնասիրել դրանց կապը ժողովրդական բժշկության և հիվանդությունների մասին ավանդական պատկերացումների հետ։ Հիվանդությունը կամ մարմնական անբացատրելի վիճակները որոշ ավանդույթներում կարող էին վերագրվել գերբնական ազդեցության, իսկ համապատասխան զրույցներում ձևավորվում էին պաշտպանական ծեսերի, աղոթքների, հմայությունների կամ այլ միջոցների մասին պատկերացումներ։ Այդ նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել բանահյուսության և ժողովրդական բժշկական գիտելիքների փոխկապակցվածությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել տարբեր տարածաշրջաններից հավաքված ժողովրդական զրույցների համեմատական վերլուծություն՝ պարզելու համար, թե նույնատիպ չար ոգիների պատկերացումները ինչպես են փոփոխվում տեղական միջավայրի, բարբառային ավանդույթի, կենցաղային պայմանների և մշակութային առանձնահատկությունների ազդեցությամբ։ Տարբերակների համադրումը կարող է բացահայտել ինչպես ընդհանուր հայկական բանահյուսական մոտիվներ, այնպես էլ առանձին տեղական ավանդույթներին բնորոշ տարրեր։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը չար ոգիների կերպարները դիտարկում է որպես հայ ժողովրդական աշխարհընկալման կարևոր բաղադրիչ՝ ուսումնասիրելով դրանց գործառույթները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տարածական կապերը և սոցիալ-մշակութային նշանակությունը։ Գործառութային դասակարգումը հնարավորություն է տալիս համակարգել բանահյուսական բազմազան նյութը և բացահայտել, թե ինչ դեր են ունեցել գերբնական կերպարները վախի, վտանգի, հիվանդության, բարոյական նորմերի, արգելքների և անհայտ երևույթների ժողովրդական մեկնաբանության մեջ։ Թեման կարևոր է հայ բանահյուսության, ժողովրդական դիցաբանության, ազգագրության և ավանդական աշխարհայացքի ուսումնասիրության համար։

Գյուղատնտեսություն

Այս պատմագիտական և ագրոնոմիական աշխատանքը նվիրված է Էրիվանի նահանգում խոտացանության զարգացմանը և գյուղատնտեսական արտադրության բարելավմանն ուղղված ագրոնոմիական օգնության միջոցների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքի շրջանակում ներկայացվում են տարածաշրջանի գյուղատնտեսական պայմանները, հողօգտագործման առանձնահատկությունները և անասնապահության համար կերային բազայի ձևավորման խնդիրները, ինչպես նաև խոտաբույսերի մշակության տարածման հնարավորությունները։ Խոտացանությունը դիտարկվում է որպես հողօգտագործման արդյունավետության բարձրացման, անասնակերի արտադրության ընդլայնման և գյուղատնտեսական տնտեսությունների արտադրողականության բարելավման կարևոր միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը և այն գործնական օգնությանը, որը կարող էր տրամադրվել գյուղացիական տնտեսություններին՝ մշակության տեխնիկայի, սերմերի ընտրության, հողի մշակման, ցանքի և բերքահավաքի կազմակերպման ուղղություններով։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ցուցադրական ցանքերի, փորձարարական տնտեսությունների, մասնագիտական խորհրդատվության և գյուղատնտեսական կրթության նշանակությանը՝ նոր ագրոնոմիական մեթոդների տարածման գործում։ Էրիվանի նահանգի պատմական նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի գյուղատնտեսության խնդիրների, գյուղացիական տնտեսությունների զարգացման պայմանների և ագրոնոմիական ծառայությունների ձևավորման մասին։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել Հայաստանի գյուղատնտեսության պատմության, հողօգտագործման ավանդույթների, ագրոնոմիական գիտելիքների տարածման և տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման պատմությունն ուսումնասիրողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է բնական կենսացենոզներից առանձնացված բակտերիական միջատասպանների կենսաբանական արդյունավետության ուսումնասիրմանը՝ անտառային էկոհամակարգերի հիմնական տերևակեր վնասատուների դեմ պայքարի նպատակով, ինչպես նաև դրանց ազդեցության գնահատմանը անտառային դարչնագույն հողերի կենսաբանական ակտիվության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բակտերիական ծագում ունեցող միջատասպանների առանձնացման, հատկությունների ուսումնասիրման և կենսաբանական ազդեցության գնահատման հարցերը, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները անտառային վնասատուների թվաքանակը վերահսկելու և բուսականության վնասումը սահմանափակելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր վնասատու միջատների նկատմամբ կենսաբանական պատրաստուկների արդյունավետությանը, դրանց ազդեցության առանձնահատկություններին և շրջակա միջավայրի պայմանների հետ փոխկապակցվածությանը։ Միաժամանակ աշխատանքում կարևորվում է հողի կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությունը, քանի որ հողային միկրոօրգանիզմների գործունեությունը և կենսաքիմիական գործընթացները էական դեր ունեն անտառային էկոհամակարգերի կայունության, սննդանյութերի շրջանառության և հողի բերրիության պահպանման գործում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ միայն բակտերիական միջատասպանների վնասատուների դեմ պայքարի արդյունավետությունը, այլև դրանց հնարավոր էկոլոգիական ազդեցությունը հողային միջավայրի վրա։ Ներկայացվող մոտեցումները կարևոր նշանակություն ունեն էկոլոգիապես ավելի անվտանգ բույսերի պաշտպանության միջոցների մշակման և անտառային էկոհամակարգերի կայուն կառավարման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել անտառագետներին, կենսաբաններին, էկոլոգներին, մանրէաբաններին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, հողագետներին, կենսատեխնոլոգներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։