Окислительные процессы и обмен гликосфинголипидов в головном мозге при экспериментальном паркинсоническом синдроме

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Իրաքում մամլուքական միջավայրից սերած իշխանական և վարչաքաղաքական վերնախավի ձևավորմանը, գործունեությանը և պատմական դերին՝ XVIII–XIX դարերի ընթացքում։ Հետազոտության հիմնական աղբյուրագիտական հենքը արաբական պատմագրությունն է, որի միջոցով ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունները, իշխանության կառուցվածքը, տեղական կառավարիչների գործունեությունը, վարչական համակարգի առանձնահատկությունները և Իրաքի հասարակական-քաղաքական կյանքի փոփոխությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, թե ինչպես մամլուքական ծագում ունեցող գործիչները կարողացան ամրապնդել իրենց դիրքերը Իրաքում, ձևավորել ազդեցիկ իշխանական շրջանակ և երկար ժամանակ էական դեր ունենալ տարածաշրջանի կառավարման գործում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Բաղդադի և Իրաքի մյուս կարևոր կենտրոնների քաղաքական զարգացումները, տեղական իշխանությունների և կենտրոնական օսմանյան իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր քաղաքական ու սոցիալական խմբերի միջև պայքարը ազդեցության և իշխանության համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արաբ պատմագիրների հաղորդած տեղեկությունների վերլուծությանը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու ժամանակաշրջանի իրադարձությունների ընթացքը, իշխանավորների քաղաքական վարքագիծը և հասարակության մեջ տեղի ունեցող գործընթացները։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես առանձին իշխանական խմբի պատմության ներկայացում, այլև որպես Իրաքի քաղաքական պատմության ավելի լայն ուսումնասիրություն, քանի որ մամլուքական վերնախավի գործունեությունը սերտորեն կապված էր Օսմանյան կայսրության վարչական համակարգի, տարածաշրջանային քաղաքականության և տեղական ուժերի փոխհարաբերությունների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ արաբական պատմագրության նյութերի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պատմական իրադարձությունները տեղական պատմագիտական ավանդույթի շրջանակում և համադրել տարբեր հեղինակների մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը կարող է հետաքրքրել Մերձավոր Արևելքի, Իրաքի, Օսմանյան կայսրության, արաբական պատմագրության և XVIII–XIX դարերի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև պատմության և արևելագիտության ոլորտների ուսանողներին։

Պատմություն

Время истории աշխատությունը պատմագիտության և հումանիտար տեսության ոլորտի ուսումնասիրություն է, որը անդրադառնում է «ժամանակ» հասկացության և պատմական գործընթացների փոխկապակցվածությանը, այն վերլուծում է, թե ինչպես է պատմությունը կառուցվում որպես գիտելիքի համակարգ՝ հաշվի առնելով ժամանակի ընկալման տարբեր մակարդակները՝ անհատական, սոցիալական և համաշխարհային, գիրքը քննարկում է պատմական հիշողության ձևավորման մեխանիզմները, իրադարձությունների մեկնաբանման փոփոխականությունը և պատմական գիտակցության զարգացումը տարբեր դարաշրջաններում, միաժամանակ ընդգծելով պատմագրության մեթոդաբանական խնդիրները և պատմության որպես գիտության սահմանները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր պատմության փիլիսոփայության, պատմագիտության և մշակութային ուսումնասիրությունների համար։

Գրականություն

Կա միայն մեկ Դևիդ Բեքհեմ աշխատությունը նվիրված է աշխարհահռչակ ֆուտբոլիստ և հանրային գործիչ Դևիդ Բեքհեմ-ի կյանքին, մարզական կարիերային և համաշխարհային ճանաչման ուղուն՝ ներկայացնելով նրան ոչ միայն որպես սպորտային աստղ, այլև որպես մշակութային ֆենոմեն։ Գրքում մանրամասնորեն նկարագրվում են Բեքհեմի մանկությունը, ֆուտբոլի հանդեպ վաղ հետաքրքրությունը և նրա աստիճանական ձևավորումը որպես պրոֆեսիոնալ մարզիկ, ով իր բացառիկ աշխատասիրությամբ և կարգապահությամբ կարողացավ հասնել համաշխարհային հաջողությունների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա խաղային ոճին՝ ճշգրիտ փոխանցումներին, ստանդարտ դիրքերից հարվածների վարպետությանը և խաղի ինտելեկտուալ ընկալմանը, որոնք նրան առանձնացնում էին ժամանակակից ֆուտբոլի մյուս աստղերից։ Աշխատությունը ներկայացնում է նրա կարիերայի կարևոր փուլերը՝ հանդես գալը Manchester United ակումբում, որտեղ նա հասավ առաջին մեծ հաղթանակներին, հետագայում տեղափոխվելը Real Madrid, ինչպես նաև միջազգային փորձը LA Galaxy ակումբում, ընդգծելով նրա ազդեցությունը յուրաքանչյուր թիմի զարգացման և հանրային հետաքրքրության աճի վրա։ Գրքում նաև անդրադարձ է կատարվում Անգլիայի ազգային հավաքականում նրա դերին, որտեղ նա երկար տարիներ հանդես է եկել որպես առաջնորդ և թիմի առանցքային խաղացող։ Բացի մարզական ձեռքբերումներից, հեղինակն ուսումնասիրում է Բեքհեմի ազդեցությունը համաշխարհային փոփ մշակույթի, նորաձևության և բիզնեսի ոլորտներում՝ ցույց տալով, թե ինչպես նա դարձավ գլոբալ բրենդ և ժամանակակից սպորտային կերպարների խորհրդանիշ։ Ընդհանուր առմամբ գիրքը համադրում է կենսագրական փաստեր, սպորտային վերլուծություն և մշակութային դիտարկումներ՝ ընթերցողին տրամադրելով ամբողջական պատկերացում Բեքհեմի բազմակողմանի կերպարի և նրա բացառիկ ազդեցության մասին ժամանակակից աշխարհում։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը նվիրված է Կարսում իրականացված հնագիտական պեղումների արդյունքների և այդ ընթացքում հայտնաբերված IX դարի հայկական արձանագրության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ Կարսը վաղ միջնադարում եղել է Վանանդ գավառի և Շիրակի տարածաշրջանի կարևորագույն ռազմաքաղաքական կենտրոններից մեկը, իսկ IX–X դարերում աստիճանաբար վերածվել է Բագրատունյաց Հայաստանի նշանակալի կենտրոնի։ Աշխատության առանցքում դրված հնագիտական նյութի և վիմագրական աղբյուրի համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմել քաղաքի պատմական զարգացման, իշխանական տների հարաբերությունների և IX դարի վերջի քաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ։ Կարսի միջնաբերդը և քաղաքի ռազմավարական դիրքը նրան առանձնահատուկ նշանակություն էին հաղորդում, քանի որ այն վերահսկում էր Շիրակի մատույցները և կարևոր դեր ուներ տարածաշրջանի պաշտպանական համակարգում։ IX դարի վերջին Կարսը կապված էր Վանանդի հին իշխանական տոհմի և Բագրատունիների միջև իշխանության վերադասավորումների հետ։ 888 թվականին Վանանդի իշխան Սահակ Մլեհի ապստամբությունից հետո Վանանդը Կարսով միացվեց Բագրատունիների տիրույթներին, իսկ Աբաս սպարապետը Կարսն ամրացրեց և այնտեղ պալատ կառուցեց՝ քաղաքը դարձնելով հայոց սպարապետների նստավայր։ Հնագիտական պեղումների նշանակությունը հենց այս պատմական միջավայրի նյութական վկայությունները բացահայտելու մեջ է։ Պեղումների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել քաղաքի կառուցապատումը, պաշտպանական կառույցները, եկեղեցական և աշխարհիկ շինությունները, շինարարական տեխնիկան, օգտագործված նյութերը և տարբեր ժամանակաշրջանների մշակութային շերտերի փոխհարաբերությունը։ Նման նյութերը լրացնում են գրավոր աղբյուրները և թույլ են տալիս վերականգնել քաղաքի պատմական կերպարը ոչ միայն մատենագիտական հիշատակությունների, այլև անմիջական նյութական վկայությունների հիման վրա։ Աշխատության առանձնահատուկ արժեքը կապված է հայտնաբերված հայկական արձանագրության հետ։ Արձանագրությունը հայտնաբերվել է 1917 թվականին Կարսում՝ Սուրբ Առաքելոց Կաթողիկեի շենքի մոտ, և ըստ հետազոտական աղբյուրների՝ այն հայտնաբերել է Ս. Վ. Տեր-Ավետիսյանը։ Արձանագրության բովանդակությունը վերաբերում է Ատրներսեհի դստերը և Աբաս Հայոց սպարապետի կնոջը, դրանով իսկ կարևոր տեղեկություն հաղորդելով IX դարի վերջի իշխանական տոհմերի ազգակցական կապերի մասին։ Վիմագրական այս վկայությունը հատկապես արժեքավոր է պատմական անձանց նույնականացման և նրանց փոխհարաբերությունների վերականգնման տեսանկյունից։ Արձանագրության միջոցով հնարավոր է լրացնել պատմիչների հաղորդած տեղեկությունները և ավելի հստակեցնել Բագրատունիների ու հարակից իշխանական տների միջև գոյություն ունեցած ամուսնական ու քաղաքական կապերը։ Ատրներսեհի դստեր՝ Աբաս սպարապետի կնոջ լինելը կարևոր փաստ է, քանի որ այն վկայում է ոչ միայն ընտանեկան կապի, այլև ժամանակաշրջանի քաղաքական հարաբերությունների բնույթի մասին։ Հետագա պատմական աղբյուրներում նույնպես հիշատակվում է Ատրներսեհի և Աբասի փոխհարաբերությունների բարդ քաղաքական համատեքստը։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել նաև որպես պատմական աղբյուրագիտության օրինակ, որտեղ հնագիտական նյութը և վիմագրական տվյալը համադրվում են մատենագիտական աղբյուրների հետ։ Այս մեթոդը հնարավորություն է տալիս ստուգել կամ լրացնել պատմիչների տեղեկությունները, ճշգրտել անձանց անունները, տոհմական պատկանելությունը, պաշտոնները և պատմական իրադարձությունների ժամանակագրությունը։ Հատկապես վաղ միջնադարի ուսումնասիրության համար նման արձանագրությունները մեծ արժեք ունեն, քանի որ դրանք հաճախ ստեղծվել են հենց ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանում և անմիջականորեն կապված են կոնկրետ անձանց, շինությունների կամ իրադարձությունների հետ։ Կարսի պատմական նշանակությունը հետագայում ևս շարունակվել է․ X դարի առաջին կեսին քաղաքը դարձավ Բագրատունյաց թագավորության կարևոր կենտրոն, իսկ 929 թվականին Աբաս թագավորը այն դարձրեց թագավորանիստ և ամրացրեց միջնաբերդը։ 930–940 թվականներին այնտեղ կառուցվեց Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին, իսկ 961 թվականին Աշոտ Գ Ողորմածը արքունիքը տեղափոխեց Անի։ Այս հետագա զարգացումների ֆոնին IX դարի արձանագրությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է քաղաքի՝ որպես Բագրատունյաց իշխանական կենտրոնի ձևավորման վաղ փուլի ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ արձանագրությունը կարող է ծառայել որպես քաղաքական պատմության, տոհմաբանության և միջնադարյան հայկական վիմագրության ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու իշխանական տիտղոսների կիրառությունը, ամուսնական դաշինքների դերը, Բագրատունյաց տոհմի ներքին հարաբերությունները և տարածաշրջանի իշխանական համակարգը։ Միաժամանակ պեղումների նյութերը կարող են պատկերացում տալ Կարսի քաղաքային մշակույթի և ճարտարապետական միջավայրի մասին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը Կարսի հնագիտական ուսումնասիրությունը և IX դարի հայկական արձանագրության հայտնաբերումն ու վերլուծությունը միավորում է մեկ պատմահնագիտական խնդրի շուրջ՝ բացահայտելու քաղաքի վաղ միջնադարյան նշանակությունը, Բագրատունյաց ժամանակաշրջանի քաղաքական ու տոհմական հարաբերությունները և նյութական ու վիմագրական աղբյուրների միջոցով լրացնելու Կարսի պատմության վերաբերյալ առկա գիտելիքները։

Պատմություն

Աշխատությունը մատենագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նպատակ ունի համակարգված ներկայացնելու հայ պատմագիտական գրականության ձևավորումը, հիմնական ուղղությունները և տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված պատմական աշխատությունների շրջանակը։ Նյութը համադրում է մատենագիտական տեղեկատվությունն ու պատմագիտական դիտարկումները՝ հնարավորություն տալով հետևելու հայ ժողովրդի անցյալին վերաբերող գրականության զարգացման ընթացքին, թեմատիկ ընդգրկմանը և գիտական ուսումնասիրության առաջնահերթությունների փոփոխություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատմական սկզբնաղբյուրներին, տարեգրություններին, պատմագրական երկերին, գիտական ուսումնասիրություններին, ժողովածուներին և այլ հրատարակություններին, որոնք կարևոր դեր են ունեցել Հայաստանի ու հայ ժողովրդի պատմության ուսումնասիրման գործում։ Մատենագիտական նկարագրությունները հնարավորություն են տալիս կողմնորոշվելու տարբեր հեղինակների և աշխատությունների միջև, իսկ նյութի համակարգումը նպաստում է պատմագիտական գրականության ընդհանուր պատկերի ձևավորմանը։ Քննվում է հայ պատմագրական ավանդույթի շարունակականությունը՝ հին և միջնադարյան պատմիչներից մինչև հետագա շրջանի պատմագիտական ուսումնասիրություններ՝ ուշադրություն դարձնելով պատմական գիտելիքի փոխանցման և վերաիմաստավորման գործընթացներին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել Հայաստանի քաղաքական պատմությանը, սոցիալ-տնտեսական հարաբերություններին, մշակույթին, եկեղեցուն, միջազգային կապերին և տարբեր տարածաշրջաններում հայկական համայնքների պատմությանը վերաբերող աշխատությունները։ Մատենագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև պատմական թեմաների ուսումնասիրվածության աստիճանը և տարբեր ժամանակաշրջաններում գիտական հետաքրքրությունների փոփոխությունները։ Առանձին նշանակություն ունի հայերենից բացի այլ լեզուներով հրատարակված հայագիտական և պատմագիտական գրականության ընդգրկումը, քանի որ հայոց պատմության ուսումնասիրությունը զարգացել է տարբեր գիտական և մշակութային կենտրոններում։ Նյութը կարող է կարևոր տեղեկություններ տրամադրել հրատարակությունների բովանդակային ուղղվածության, ժամանակագրական ընդգրկման և պատմագիտական նշանակության վերաբերյալ՝ ծառայելով որպես ուղեցույց հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Միաժամանակ այն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու մատենագիտությունը որպես պատմագիտության օժանդակ գիտակարգ, որի միջոցով հնարավոր է համակարգել մեծածավալ գիտական ժառանգությունը և հեշտացնել անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերումը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, մատենագետների, գրադարանային մասնագետների և պատմական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր է նաև պատմագրության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ մատենագիտական նյութերի համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու ոչ միայն առանձին աշխատությունների գոյությանը, այլև հայոց պատմության վերաբերյալ գիտական մտքի զարգացման ընդհանուր ընթացքին։

Ինֆորմատիկա

Комбинаторика աշխատությունը դիսկրետ մաթեմատիկայի կարևոր բաժիններից մեկին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է վերջավոր բազմությունների տարրերի հաշվարկման, դասավորության և ընտրության մեթոդները, այն ներկայացնում է կոմբինատորիկայի հիմնական սկզբունքները՝ գումարման և բազմապատկման կանոններ, պերմուտացիաներ, համակցություններ և տեղադրություններ, ինչպես նաև ընդգրկում է Պասկալի եռանկյունու, բինոմիալ թեորեմի և ինկլյուզիա-էքսկլյուզիայի սկզբունքի կիրառությունները, գիրքը բացատրում է կոմբինատոր խնդիրների լուծման տրամաբանությունը և դրանց կապը հավանականությունների տեսության ու գրաֆների տեսության հետ, միաժամանակ ներկայացնելով բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ, որոնք զարգացնում են տրամաբանական և ալգորիթմական մտածողություն, ինչը այն դարձնում է կարևոր հիմք ինֆորմատիկայի, մաթեմատիկայի և ալգորիթմների ուսումնասիրության համար։