Գենետիկա

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Նոր Ջուղայի հայկական առևտրական ցանցի ձևավորման, զարգացման և գործունեության շրջանակներում հայկական վաճառականական ձեռնարկների պատմության ու տնտեսական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են հայ վաճառականների առևտրատնտեսական գործունեության առանձնահատկությունները, միջազգային առևտրային կապերի ընդլայնման գործընթացները և հայկական վաճառականական ընկերությունների դերը Արևելքի ու Արևմուտքի միջև տնտեսական հարաբերությունների զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Նոր Ջուղայի հայ վաճառականների կազմակերպչական մեխանիզմներին, ընտանեկան և գործընկերային ձեռնարկությունների կառուցվածքին, կապիտալի շրջանառությանը, ապրանքափոխանակության համակարգերին և առևտրային ճանապարհների օգտագործմանը։ Քննարկվում են հայկական վաճառականական ցանցերի գործունեությունը Պարսկաստանում, Հնդկաստանում, Ռուսաստանում և եվրոպական առևտրային կենտրոններում, ինչպես նաև տնտեսական համագործակցության, փոխադարձ վստահության և համայնքային կապերի նշանակությունը միջազգային առևտրի կազմակերպման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում վաճառականական ձեռնարկների ֆինանսական կառավարման, առևտրային պայմանագրերի, գործարար նամակագրության և տնտեսական ռիսկերի հաղթահարման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ վաճառականության պատմական դերի, հայկական առևտրական կապիտալի զարգացման և համաշխարհային տնտեսական հարաբերություններում Նոր Ջուղայի առևտրական ցանցի ունեցած նշանակության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, տնտեսագետների, արևելագետների, հայագիտության մասնագետների և միջազգային առևտրի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Գիրքը նվիրված է հայ մեծ գրող, լուսավորիչ, մանկավարժ և հասարակական գործիչ Խաչատուր Աբովյանի կյանքին, ստեղծագործական ժառանգությանը և հայ գրականության ու հասարակական մտքի զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Ներկայացվում են նրա կենսագրության հիմնական փուլերը, կրթական գործունեությունը, աշխարհայացքի ձևավորումը և XIX դարի հայ հասարակության մշակութային ու մտավոր կյանքի հետ ունեցած առնչությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Աբովյանի գրական ստեղծագործություններին, հատկապես «Վերք Հայաստանի» վեպին, դրա պատմական, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև աշխարհաբար հայերենի զարգացման գործում գրողի ունեցած դերին։ Քննարկվում են նրա լուսավորական գաղափարները, ժողովրդի կրթության և դաստիարակության վերաբերյալ հայացքները, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման և հասարակական առաջընթացի խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Աբովյանի մանկավարժական գործունեությանը, հայ ժողովրդի պատմության ու մշակույթի նկատմամբ նրա վերաբերմունքին, ինչպես նաև եվրոպական և ռուսական լուսավորական մտքի ազդեցությանը նրա աշխարհայացքի վրա։ Դիտարկվում են գրողի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրության և գնահատման առանձնահատկությունները, նրա գաղափարների արդիականությունն ու ազդեցությունը հայ գրականության հետագա զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, պատմաբանների, մանկավարժների, հայագետների, ուսանողների և հայ դասական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է սեփականության անձեռնմխելիության՝ որպես քաղաքացիական իրավունքի հիմնարար սկզբունքներից մեկի իրավական բովանդակության, նշանակության և պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում սեփականության իրավունքը դիտարկվում է որպես անձի գույքային ինքնուրույնության և քաղաքացիական շրջանառության կայունության կարևոր իրավական հիմք։ Վերլուծվում են սեփականատիրոջ հիմնական իրավազորությունները՝ գույքը տիրապետելու, օգտագործելու և տնօրինելու հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց իրականացման սահմաններն ու իրավական երաշխիքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սկզբունքին, ըստ որի անձը չի կարող կամայականորեն զրկվել իրեն պատկանող գույքից, իսկ սեփականության իրավունքի սահմանափակումը կամ դադարեցումը կարող է իրականացվել միայն օրենքով նախատեսված հիմքերով և սահմանված ընթացակարգերի պահպանմամբ։ Քննության են առնվում հանրային և մասնավոր շահերի հարաբերակցության խնդիրները, սեփականության իրավունքի թույլատրելի սահմանափակումների իրավաչափության չափանիշները և սեփականատիրոջ շահերի պաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Վերլուծվում են սեփականության իրավունքի պաշտպանության քաղաքացիաիրավական միջոցները, այդ թվում՝ սեփականատիրոջ խախտված իրավունքի վերականգնման, գույքի վերադարձի, իրավունքի իրականացմանը խոչընդոտող գործողությունների վերացման և պատճառված վնասի հատուցման հետ կապված իրավական կառուցակարգերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բարեխիղճ ձեռքբերման, գույքային շրջանառության կայունության և սեփականատիրոջ շահերի միջև հավասարակշռության ապահովման հարցերին։ Ուսումնասիրվում են նաև պետության կողմից սեփականության իրավունքի սահմանափակման դեպքերը և դրանց համար անհրաժեշտ իրավական երաշխիքները՝ օրինականության, համաչափության և պատշաճ իրավական ընթացակարգի տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում սահմանադրական և քաղաքացիաիրավական կարգավորումների փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև դատական պաշտպանության նշանակությանը սեփականության իրավունքի արդյունավետ ապահովման գործում։ Համեմատական իրավական մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել սեփականության պաշտպանության տարբեր մեխանիզմներ և դրանց զարգացման ընդհանուր միտումները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի քաղաքացիական իրավունքի տեսության և իրավակիրառ պրակտիկայի համար՝ նպաստելով սեփականության անձեռնմխելիության բովանդակության, դրա սահմանափակման թույլատրելի պայմանների և սեփականատերերի իրավունքների պաշտպանության իրավական միջոցների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Կրոն

«Լապտեր լուսատու» վերնագիրը խորհրդանշական իմաստ ունի և ընթերցողին ուղղորդում է դեպի լույսի՝ որպես գիտելիքի, իմաստության, հոգևոր լուսավորման ու ճշմարտության ճանաչման փոխաբերության ընկալումը։ Լապտերը գրական և հոգևոր ավանդույթներում հաճախ հանդես է գալիս որպես մթության մեջ ճանապարհ ցույց տվող միջոց, որով խորհրդանշվում են մարդու մտավոր զարգացումը, բարոյական կողմնորոշումը և կյանքի դժվարին իրավիճակներում ճիշտ ուղի գտնելու կարողությունը։ Այսպիսի վերնագիրը կարող է կապվել ուսուցողական, խրատական կամ հոգևոր բովանդակության հետ, որտեղ կարևոր տեղ են զբաղեցնում գիտելիքի ձեռքբերումը, առաքինի վարքագիծը, ինքնաճանաչումը և մարդու պարտականությունները հասարակության ու սեփական խղճի հանդեպ։ Տասնիններորդ դարի հայ գրական միջավայրում լուսավորության գաղափարը կարևոր նշանակություն ուներ․ գրավոր խոսքը դիտարկվում էր որպես կրթության տարածման, բարոյական դաստիարակության և հասարակական առաջընթացի միջոց։ Այդ համատեքստում վերնագրի խորհրդանշական շերտը կարելի է կապել ընթերցողին ուղղորդելու, նրան մտածելու մղելու և կյանքի երևույթների նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունք ձևավորելու նպատակի հետ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ տպագիր գրականության պատմության, տասնիններորդ դարի ընթերցողական մշակույթի և այն գաղափարական ուղղությունների ուսումնասիրության համար, որոնցում գիտելիքն ու հոգևոր լուսավորությունը դիտարկվել են որպես անհատի և հասարակության զարգացման կարևոր նախապայմաններ։ Այն կարող է ընդգրկվել հին հայերեն հրատարակությունների հավաքածուներում՝ որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գրական ու մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության նյութ։ Վերնագրի պատկերավոր բնույթը նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու լույսի խորհրդանիշի կիրառությունը հայ գրավոր մշակույթում և դրա կապը կրթության, բարոյականության ու հոգևոր ինքնակատարելագործման գաղափարների հետ։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է սփյուռքահայ գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ Անդրանիկ Ծառուկեանի գրական և հրապարակախոսական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նրա ստեղծագործական գործունեությունը դիտարկելով արձակի, պոեզիայի և հրապարակախոսության փոխկապակցվածության մեջ։ Քննության են առնվում հեղինակի ստեղծագործական աշխարհի ձևավորման նախադրյալները, կենսագրական փորձառությունների արտացոլումը գրականության մեջ, ինչպես նաև հետեղեռնյան հայության, սփյուռքահայ կյանքի, ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հայրենիքի հետ հոգևոր կապի թեմաները։ Ծառուկեանի ստեղծագործություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում որբացած սերնդի ապրումները և սփյուռքահայ հասարակության կյանքի պատկերումը։ Վերլուծվում են նրա արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունները, կերպարների կառուցման սկզբունքները, ինքնակենսագրական տարրերի կիրառումը, պատմողական ոճը և իրական իրադարձությունների գեղարվեստական վերաիմաստավորումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բանաստեղծական ժառանգությանը՝ բացահայտելով հայրենիքի, կորստի, հիշողության, ազգային ճակատագրի և մարդկային ապրումների արտահայտման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հրապարակախոսական գործունեությանը, քանի որ Ծառուկեանը զբաղվել է նաև խմբագրական և լրագրողական աշխատանքով ու հիմնադրել է «Նայիրի» պարբերականը։ Քննարկվում են նրա լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հասարակական և մշակութային խնդիրների նկատմամբ վերաբերմունքը, ինչպես նաև ստեղծագործությունների տեղը XX դարի սփյուռքահայ գրականության զարգացման համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագիտության և սփյուռքագիտության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։