Патогенные микромицеты и мико эккрисотрофы ризосферы и ризошлана картофеля в республике Армения

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է միջային մահիկի արթրոսկոպիկ վիրահատություններից հետո զարգացող հետվնասվածքային գոնարթրոզի բուժման և կանխարգելման արդի մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են ծնկահոդի անատոմիական և բիոմեխանիկական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև աճառային հյուսվածքի դեգեներատիվ փոփոխությունների զարգացման մեխանիզմները վիրահատական միջամտություններից հետո։ Հեղինակը վերլուծում է ռիսկի գործոնները՝ ներառյալ մեխանիկական ծանրաբեռնվածությունը, հոդի կայունության խախտումները, բորբոքային գործընթացները և վերականգնման ռեժիմների ոչ բավարար արդյունավետությունը։ Աշխատությունում քննարկվում են բուժման և վերականգնման ժամանակակից մոտեցումները՝ ֆիզիոթերապիա, դեղորայքային բուժում, ներահոդային ներարկումներ, ինչպես նաև վերականգնողական վարժությունների ծրագրեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ ռազմավարություններին, վաղ ախտորոշման կարևորությանը և հիվանդների անհատական վերականգնողական ծրագրերի մշակմանը։ Գիրքը նախատեսված է օրթոպեդների, վնասվածքաբանների, վերականգնողական բժշկության մասնագետների, սպորտային բժիշկների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ կլինիկական մոտեցումներ գոնարթրոզի կառավարման համար։

Մշակույթ

Այս աշխատությունը նվիրված է Տորոս Ռոսլինի ստեղծագործությանը և Կիլիկյան հայկական մանրանկարչության (գրքային գեղանկարչության) ծաղկման շրջանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է XIII դարի Կիլիկիայի մշակութային միջավայրը՝ ընդգծելով նրա կարևոր դերը հայկական արվեստի զարգացման պատմության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տորոս Ռոսլինին որպես Կիլիկյան մանրանկարչության ամենանշանավոր վարպետներից մեկին, որի ստեղծագործությունները առանձնանում են բարձր գեղարվեստական մակարդակով, պատկերագրական նրբությամբ և գունային հարուստ լուծումներով։ Աշխատությունում վերլուծվում են նրա ձեռագրազարդումների թեմատիկ առանձնահատկությունները, կոմպոզիցիոն կառուցվածքը և պատկերային մտածողության ինքնատիպությունը։ Ներկայացվում է նաև Կիլիկյան դպրոցի ընդհանուր զարգացման ընթացքը, նրա կապերը բյուզանդական, արևմտյան և արևելյան արվեստի ավանդույթների հետ, ինչպես նաև ձեռագրային մշակույթի դերը միջնադարյան հայկական հասարակության հոգևոր և մշակութային կյանքում։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է հայ արվեստի պատմության, միջնադարյան ձեռագրագիտության և պատկերագրության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ Կիլիկյան մանրանկարչության գեղարվեստական բարձրարժեք ժառանգությունը։

Այլ առարկաներ

Բանկային գործ շրջանակում առևտրային բանկերը հանդիսանում են ֆինանսական համակարգի առանցքային օղակներից մեկը, որոնք իրականացնում են դրամական միջոցների միջնորդական բաշխում տնտեսության տարբեր հատվածների միջև՝ նպաստելով տնտեսական ակտիվության զարգացմանը։ Առևտրային բանկերի էությունը կայանում է նրանում, որ դրանք որպես ֆինանսական միջնորդներ ներգրավում են ազատ դրամական միջոցներ ավանդատուներից և դրանք տրամադրում են վարկերի տեսքով այն տնտեսվարող սուբյեկտներին և ֆիզիկական անձանց, որոնք ունեն ֆինանսավորման կարիք, այդպիսով ապահովելով կապիտալի արդյունավետ շրջանառություն։ Նրանց գործունեությունը հիմնված է շահույթի ստացման նպատակով, սակայն միաժամանակ նրանք իրականացնում են նաև կարևոր հասարակական գործառույթներ՝ ապահովելով վճարային համակարգերի կայունությունը և ֆինանսական հոսքերի անխափան կազմակերպումը։ Առևտրային բանկերի հիմնական գործառույթներից է ավանդների ընդունումը, վարկերի տրամադրումը, հաշվարկային և վճարային գործառնությունների իրականացումը, արտարժույթի փոխանակումը, ներդրումային ծառայությունների մատուցումը և ֆինանսական խորհրդատվությունը։ Բացի այդ, բանկերը կարևոր դեր ունեն դրամավարկային քաղաքականության իրականացման մեջ՝ համագործակցելով կենտրոնական բանկի հետ և ազդելով փողի առաջարկի վրա։ Ժամանակակից պայմաններում առևտրային բանկերը նաև ակտիվորեն կիրառում են թվային տեխնոլոգիաներ՝ առաջարկելով օնլայն բանկինգ, բջջային հավելվածներ և այլ նորարարական ծառայություններ, որոնք հեշտացնում են հաճախորդների համար ֆինանսական գործարքների իրականացումը։ Ընդհանուր առմամբ, առևտրային բանկերը հանդիսանում են տնտեսության կարևոր ինստիտուտներ, որոնք նպաստում են ֆինանսական կայունությանը, ներդրումային ակտիվությանը և տնտեսական աճին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բուսաբուծության ոլորտում արտադրության տնտեսական արդյունավետության գնահատման, դրա վրա ազդող գործոնների բացահայտման և արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հողային, աշխատանքային, նյութատեխնիկական և ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունն է, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը մշակաբույսերի բերքատվության, արտադրանքի ինքնարժեքի, եկամտաբերության և գյուղատնտեսական կազմակերպությունների ու տնտեսությունների տնտեսական արդյունքների վրա։ Քննվում են բուսաբուծական արտադրության կառուցվածքը, արտադրական ծախսերի ձևավորումը, հողատարածքների օգտագործման առանձնահատկությունները, մեքենայացման մակարդակը, ոռոգման հնարավորությունները, սերմնանյութի և այլ արտադրական ռեսուրսների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում արտադրողականության և ռեսուրսների ծախսերի հարաբերակցությանը, քանի որ արտադրության արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն ստացված բերքի ծավալով, այլև դրա համար օգտագործված նյութական, աշխատանքային և ֆինանսական միջոցների արդյունավետությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր մշակաբույսերի և տնտեսությունների տնտեսական ցուցանիշները՝ բացահայտելու արտադրության կազմակերպման առավել արդյունավետ ձևերը և առկա սահմանափակումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արտադրանքի իրացման, շուկայական գների, պահեստավորման և վերամշակման հնարավորությունների ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ արտադրության վերջնական տնտեսական արդյունքը կախված է նաև արժեշղթայի հետագա փուլերի կազմակերպումից։ Դիտարկվում են արտադրական ռիսկերը, բնակլիմայական պայմանների ազդեցությունը և գյուղատնտեսական արտադրության սեզոնային բնույթը՝ որպես տնտեսական արդյունավետության վրա ազդող կարևոր գործոններ։ Արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները կարող են կապված լինել տեխնոլոգիական արդիականացման, ռեսուրսախնայող մոտեցումների, արտադրության մասնագիտացման և կազմակերպման բարելավման, գյուղատնտեսական կոոպերացիայի, շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման հետ։ Կարևորվում է նաև պետական աջակցության և ներդրումային միջավայրի դերը ոլորտի զարգացման պայմանների ձևավորման գործում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, արտադրության կառավարման և տնտեսական արդյունավետության գնահատման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել բուսաբուծության մրցունակության, արտադրողականության և տնտեսական կայունության բարձրացման հիմնական հնարավորությունները Հայաստանի գյուղատնտեսական համակարգում։

Պատմություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1982 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսներին համապատասխանող հիշարժան տարեթվերի և նշանակալի իրադարձությունների վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ։ Այն նախատեսված է որպես տեղեկատու նյութ՝ տարբեր ժամանակաշրջանների պատմական, հասարակական, մշակութային, գիտական և քաղաքական կարևոր իրադարձությունները, նշանավոր գործիչների ծննդյան կամ մահվան տարեթվերը և այլ նշանակալի ամսաթվեր արագ գտնելու ու օգտագործելու համար։ Նման հրատարակությունները հնարավորություն են տալիս մեկտեղված ձևով պատկերացում կազմել տվյալ ամիսների ընթացքում նշվող հոբելյանների և պատմական հիշատակի օրերի մասին՝ դրանք կապելով համապատասխան անձանց, իրադարձությունների և մշակութային երևույթների հետ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանների և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին՝ ցուցահանդեսներ, գրական-երաժշտական երեկոներ, թեմատիկ միջոցառումներ, հիշատակի օրեր և տեղեկատվական անկյուններ կազմակերպելիս։ Այն կարող է կիրառվել նաև ուսուցիչների, դասախոսների, ուսանողների և աշակերտների կողմից՝ պատմության, գրականության, արվեստի, գիտության և հասարակական կյանքի վերաբերյալ թեմատիկ աշխատանքների ու միջոցառումների նախապատրաստման ժամանակ։ Հրատարակության մատենագիտական-տեղեկատու բնույթը այն դարձնում է գործնական աղբյուր, որտեղ ժամանակագրական սկզբունքով համախմբված տեղեկությունները կարող են ծառայել ինչպես արագ տեղեկություն ստանալու, այնպես էլ հետագա ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ թեմաների և անձանց ընտրության հիմք։ 1982 թվականի վերջին երեք ամիսներին նվիրված այս թողարկումը, հետևաբար, կարող է դիտարկվել որպես ժամանակաշրջանի հիշարժան ամսաթվերի և մշակութային-պատմական հիշողության կազմակերպման համար նախատեսված մասնագիտացված տեղեկատու։

Քիմիա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ԻՅուՊԱԿ-ի (IUPAC) քիմիական անվանակարգային կանոնների համակարգային ներկայացմանը և դրանց համեմատությանը հայկական քիմիական տերմինաբանության ու անվանակարգության առանձնահատկությունների հետ։ Գրքում մանրամասն վերլուծվում են քիմիական միացությունների անվանակոչման միջազգային սկզբունքները՝ ներառյալ օրգանական և անօրգանական միացությունների կառուցվածքային անվանակարգությունը, ստերեոքիմիական նշումները և համակարգային դասակարգման մոտեցումները։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում IUPAC կանոնների կիրառման խնդիրներին կրթական և գիտական միջավայրում, ինչպես նաև դրանց ադապտացման հնարավորություններին հայերեն գիտական լեզվի համակարգում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են հայկական քիմիական տերմինաբանության ձևավորման պատմական զարգացումները, լեզվական առանձնահատկությունները և գիտական թարգմանության խնդիրները՝ ընդգծելով ազգային գիտական լեզվի պահպանման և միջազգային ստանդարտների հետ համադրելիության անհրաժեշտությունը։ Ներկայացվում են նաև օրինակներ, որտեղ համեմատվում են միջազգային և հայերեն անվանակոչման տարբեր մոտեցումները՝ բացահայտելով դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները։ Գիրքը նախատեսված է քիմիկոսների, լեզվաբանների, թարգմանիչների, ուսանողների և գիտական տերմինաբանության հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։