Практикум по русской орфографии

Պատմություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հին պատմության ուսումնասիրության համար օգտագործվող հիմնական աղբյուրների վերլուծությանը և համակարգմանը։ Հետազոտության նպատակն է ներկայացնել այն գրավոր, հնագիտական, վիմագրական, դրամագիտական և այլ աղբյուրները, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել Հայկական լեռնաշխարհի և Հայաստանի տարածքի հին շրջանի քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային պատմությունը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում հին հեղինակների երկերին, որոնք տեղեկություններ են հաղորդում Հայաստանի, նրա բնակչության, իշխանական կազմավորումների և տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական իրադարձությունների մասին։ Կարող են ուսումնասիրվել ինչպես հայկական, այնպես էլ հունական, հռոմեական, պարսկական, ասորական և այլ ավանդույթների աղբյուրները՝ հաշվի առնելով դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանը, հեղինակային դիրքորոշումները և պատմական տեղեկությունների արժանահավատության խնդիրները։ Առանձին նշանակություն ունեն հայկական պատմագրական աղբյուրները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հայոց պետականության, հասարակական հարաբերությունների, կրոնական պատկերացումների և մշակութային զարգացման տարբեր փուլերը։ Աղբյուրագիտական ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև հնագիտական նյութերի վերլուծությունը։ Բնակավայրերի, ամրոցների, դամբարանների, պաշտամունքային կառույցների և նյութական մշակույթի այլ հուշարձանների ուսումնասիրությունը լրացնում է գրավոր աղբյուրների տեղեկությունները և հնարավորություն տալիս վերականգնելու այն ժամանակաշրջանների պատմությունը, որոնց վերաբերյալ գրավոր վկայությունները սահմանափակ են։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել վիմագրություններին և արձանագրություններին, որոնք արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում պետական կառավարման, տնտեսական հարաբերությունների, ռազմական գործունեության, շինարարության և կրոնական կյանքի մասին։ Դրամագիտական նյութերը նույնպես կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունեն՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու դրամաշրջանառությունը, առևտրատնտեսական կապերը, իշխանական խորհրդանիշները և առանձին ժամանակաշրջանների քաղաքական պատմությունը։ Աշխատանքում կարող են քննարկվել նաև աղբյուրների քննադատական ուսումնասիրության մեթոդները։ Տարբեր աղբյուրների համադրումը թույլ է տալիս բացահայտել դրանց միջև առկա ընդհանրություններն ու հակասությունները, ստուգել պատմական տեղեկությունների հավաստիությունը և խուսափել մեկ աղբյուրի տվյալների միակողմանի մեկնաբանությունից։ Կարևոր է նաև աղբյուրների ստեղծման պատմական միջավայրի ուսումնասիրությունը, քանի որ քաղաքական, կրոնական կամ գաղափարական հանգամանքները կարող էին ազդել դրանց բովանդակության և հեղինակների ներկայացրած գնահատականների վրա։ Հետազոտության շրջանակում աղբյուրները կարող են դասակարգվել ըստ ժամանակաշրջանի, ծագման, տեսակի և տեղեկատվական նշանակության՝ ստեղծելով Հայաստանի հին պատմության ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ ամբողջական աղբյուրագիտական համակարգ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առավել հստակ պատկերացնել Հայկական լեռնաշխարհի հին հասարակությունների զարգացումը, պետական կազմավորումների ձևավորումն ու փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև մշակութային և քաղաքական կապերը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ հայոց հին պատմության գիտական ուսումնասիրության համար՝ ապահովելով պատմական իրադարձությունների և գործընթացների վերականգնման բազմակողմ աղբյուրագիտական հիմք։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հնագետների, աղբյուրագետների, հայագետների, ուսանողների և հին Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող այլ հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Հաշվապահական հաշվառման հիմունքներ-ը ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է հաշվապահական հաշվառման տեսական հիմքերը և գործնական սկզբունքները՝ սկսած ամենապարզ տնտեսական գործառնությունների արձանագրումից մինչև ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման հիմնական կանոնները, աշխատությունում բացատրվում են հաշվապահության հիմնական հասկացությունները՝ ակտիվներ, պարտավորություններ, սեփական կապիտալ, եկամուտներ և ծախսեր, ինչպես նաև դրանց միջև կապը կազմակերպության տնտեսական գործունեության արտացոլման համակարգում, մանրամասն ներկայացվում է կրկնակի գրանցման սկզբունքը, հաշիվների կառուցվածքը և գործառնությունների դասակարգումը, ընդգծվում է սկզբնական փաստաթղթերի կարևորությունը և հաշվառման ճիշտ կազմակերպման պահանջները, ինչպես նաև ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման տրամաբանությունը՝ հաշվեկշիռ, շահույթի և վնասի հաշվետվություն և այլ հիմնական ձևեր, միաժամանակ շեշտվում է հաշվապահական տեղեկատվության դերը կառավարչական որոշումների ընդունման, ֆինանսական վերահսկողության և կազմակերպության գործունեության գնահատման մեջ, աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների և սկսնակ մասնագետների համար՝ ձևավորելու հաշվապահական մտածողության ամուր հիմք և գործնական հմտություններ։

Գրականություն

Պարույր Սևակ (իսկական անունը՝ Պարույր Ղազարյան) հայ գրականության 20-րդ դարի ամենանշանավոր բանաստեղծներից է, գրականագետ և թարգմանիչ։ Նա ծնվել է 1924 թվականին Արարատի մարզի Չանախչի (այժմ՝ Զանգակատուն) գյուղում։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, ապա շարունակել է ուսումը Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում։ Սևակի ստեղծագործությունը առանձնանում է խորը փիլիսոփայական մտածողությամբ, հայրենիքի, սիրո, մարդու ներաշխարհի և ազգային ինքնության թեմաների վերլուծությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Անլռելի զանգակատուն» պոեմը, ինչպես նաև բազմաթիվ բանաստեղծությունների ժողովածուներ։

Պատմություն

Ստեղծագործությունը պատմագիտական և քաղաքագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է պետականության ձևավորման, զարգացման և գործառման հիմնական փուլերը մարդկության պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով նաև հայկական պետական ավանդույթներին։ Այն բացատրում է, թե ինչպես են ձևավորվել առաջին պետական կառույցները, ինչ դեր են ունեցել իշխանական համակարգերը, իրավական կարգավորումները և վարչական ինստիտուտները պետության կայացման գործընթացում։ Աշխատությունում ընդգծվում է պետականության գաղափարի էվոլյուցիան՝ սկսած հին քաղաքակրթություններից մինչև նորագույն ժամանակներ, ինչպես նաև քննարկվում են պետության կառավարման տարբեր մոդելներ և դրանց արդյունավետությունը տարբեր պատմական պայմաններում։ Միաժամանակ ներկայացվում է պետականության նշանակությունը որպես հասարակության կազմակերպման և ազգային ինքնության պահպանման հիմնական հիմք՝ ցույց տալով, որ պետական կառույցները մշտապես փոխկապակցված են քաղաքական, տնտեսական և մշակութային զարգացումների հետ։

Գրականություն

Այս գիրքը նվիրված է հայ միջնադարի խոշորագույն գիտնականներից մեկին՝ Անանիա Շիրակացուն, և ներկայացնում է նրա կյանքը, գիտական գործունեությունը և բազմաբնույթ ժառանգությունը՝ ժամանակակից գիտական մեկնաբանությունների և պատմագիտական վերլուծության միջոցով։ Հեղինակը՝ Լիլիթ Նազարյանը, ուսումնասիրում է Շիրակացու ներդրումը մաթեմատիկայի, աստղագիտության, տոմարագիտության, աշխարհագրության, օդերևութաբանության և այլ բնագավառներում՝ ընդգծելով նրա դերը որպես Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների հիմնադիր և վաղ միջնադարյան գիտական մտքի առաջամարտիկ։ Գրքում ներկայացվում է նաև նրա կենսագրական միջավայրը, կրթությունը, գիտական դպրոցը և այն պատմական պայմանները, որոնցում ձևավորվել են նրա գաղափարները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Շիրակացու աշխատությունների գիտական արժեքին, դրանց ազդեցությանը հայ և համաշխարհային գիտական մտքի զարգացման վրա, ինչպես նաև նրա բնափիլիսոփայական հայացքներին ու աշխարհայացքային համակարգին։ Հեղինակը փորձում է ցույց տալ Շիրակացուն ոչ միայն որպես պատմական կերպար, այլ որպես բազմակողմանի մտածող, որի աշխատանքները համադրում են գիտությունը, փիլիսոփայությունը և աստվածաբանական պատկերացումները։ Գիրքը նախատեսված է հայագիտությամբ, պատմությամբ և գիտության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար և կարևոր ներդրում է միջնադարյան հայ գիտական ժառանգության հանրահռչակման գործում։

Լրագրություն

Այս աշխատությունը նվիրված է 1990–2006 թվականների արդի հայ մամուլի և գրականության փոխհարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով անկախության տարիներին ձևավորված նոր գրական և հրապարակախոսական միջավայրը, ինչպես նաև մամուլի դերը ժամանակակից գրական գործընթացների ձևավորման, գնահատման և հանրայնացման գործում։ Նյութում վերլուծվում են հասարակական և քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությունը գրական կյանքի վրա, գրական մամուլի զարգացման միտումները, գրական-քննադատական հոդվածների, հարցազրույցների, գրախոսությունների և հրապարակախոսական նյութերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը գրական արժեքների ձևավորման և ընթերցողական ճաշակի զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անկախության շրջանի մամուլի բազմակարծությանը, գրական բանավեճերին, մշակութային ինքնության, ազգային արժեքների և ժամանակակից ստեղծագործական ուղղությունների արտացոլմանը պարբերական մամուլում։ Քննարկվում են նաև գրողների, լրագրողների և գրականագետների համագործակցության ձևերը, զանգվածային մշակույթի ազդեցությունը գրական դաշտի վրա և մշակութային լրագրության զարգացման հիմնական միտումները։ Աշխատությունը համադրում է գրականագիտական և լրագրագիտական մոտեցումները՝ ներկայացնելով, թե ինչպես է 1990–2006 թվականների հայ մամուլը դարձել ժամանակակից հայ գրականության զարգացման, հանրային քննարկման և գրական գործընթացների արժևորման կարևոր հարթակ։