Строительные отделочные высоконаполненные композиционные материалы на основе отходов производства туфового камня

Քաղաքագիտություն

1974–2001 թվականներին Իրանի արտաքին քաղաքականության ձևավորման մեջ նավթը հանդես է եկել որպես առանցքային ռազմավարական գործոն, որը միաժամանակ ծառայել է որպես տնտեսական հիմք, պետական ինքնավարության աղբյուր և աշխարհաքաղաքական ազդեցության գործիք՝ ձևավորելով երկրի վարքագիծը ինչպես շահի վարչակարգի, այնպես էլ Իսլամական Հանրապետության տարբեր փուլերում։ 1973–1974 թթ. նավթային ճգնաժամից հետո նավթի գների կտրուկ աճը էականորեն մեծացրեց Իրանի եկամուտները, և նավթային ռենտան դարձավ պետության հիմնական ֆինանսական ռեսուրսը, ինչը շահի ժամանակաշրջանում թույլ տվեց վարել հավակնոտ արդիականացման, ռազմականացման և տարածաշրջանային ազդեցության ընդլայնման քաղաքականություն՝ ներառյալ ԱՄՆ-ի հետ սերտ ռազմավարական համագործակցությունը և Պարսից ծոցի տարածաշրջանում ուժային դիրքերի ամրապնդումը ։ Սակայն նավթից կախված տնտեսությունը նաև խորացրեց «ռենտիե պետության» բնույթը, որտեղ արտաքին քաղաքական որոշումները հաճախ ուղղակիորեն կապվում էին նավթային եկամուտների տատանումների և համաշխարհային շուկայի գների հետ, ինչը Իրանի արտաքին քաղաքականությունը դարձնում էր բարձր զգայուն արտաքին տնտեսական ցնցումների նկատմամբ։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու իրավական դիսկուրսի ճանաչողական կառուցվածքի լեզվաոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ամերիկացի իրավաբանների դատական ելույթների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են դատական խոսքում լեզվական և ոճական միջոցները մասնակցում իրավական տեղեկատվության ձևավորմանը, կազմակերպմանը և ունկնդրին փոխանցմանը, ինչպես նաև ինչպես են դրանք արտացոլում իրավաբանի մտածողության և փաստարկման ճանաչողական կառուցվածքը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում իրավական դիսկուրսն է՝ որպես մասնագիտական հաղորդակցության առանձնահատուկ տեսակ, որտեղ լեզուն միաժամանակ կատարում է տեղեկատվական, փաստարկային, համոզչական, գնահատողական և կարգավորիչ գործառույթներ։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել դատական ելույթների կառուցվածքային կազմակերպումը, թեմատիկ և իմաստային բաղադրիչների հաջորդականությունը, փաստերի ներկայացման եղանակները, պատճառահետևանքային կապերի կառուցումը և իրավական դիրքորոշման հիմնավորման լեզվական միջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն լեզվական միավորներին, որոնց միջոցով իրավաբանները ձևավորում են դատական գործի վերաբերյալ որոշակի մտապատկեր, առանձնացնում կարևոր փաստերը, ուղղորդում լսարանի ուշադրությունը և ձևավորում փաստերի ցանկալի մեկնաբանությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել բառապաշարային, շարահյուսական, ձևաբանական և գերշարահյուսական միջոցները, ինչպես նաև փոխաբերությունները, համեմատությունները, կրկնությունները, հռետորական հարցերը, հակադրությունները, գնահատողական բառապաշարը և այլ ոճական հնարներ։ Դրանց կիրառությունը դիտարկվում է ոչ թե առանձին-առանձին, այլ որպես միասնական ճանաչողական և հաղորդակցական ռազմավարության բաղադրիչ։ Աշխատությունում կարևոր տեղ է հատկացվում փաստարկման գործընթացին, քանի որ դատական խոսքի արդյունավետությունը մեծապես կախված է փաստերի տրամաբանական դասավորությունից, ապացույցների մեկնաբանությունից և հակառակ կողմի դիրքորոշման հերքումից։ Վերլուծվում է, թե ինչպիսի լեզվական կառուցվածքների միջոցով են իրավաբանները ներկայացնում պատճառները, հետևանքները, հավանականությունները, հակասությունները, գնահատականներն ու եզրահանգումները։ Կարևորվում է նաև համոզման ռազմավարությունների ուսումնասիրությունը, որոնց միջոցով դատական խոսքը նպատակ ունի ազդելու ոչ միայն ունկնդրի բանական դատողության, այլև նրա գնահատականների և վերաբերմունքի վրա։ Ամերիկացի իրավաբանների դատական ելույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ամերիկյան իրավական հաղորդակցության մշակութային և մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև իրավական խոսքի ձևավորման մեջ հասարակական արժեքների, իրավական նորմերի և հաղորդակցական ավանդույթների ազդեցությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև իրավական տերմինաբանության և ընդհանուր գործածական բառապաշարի փոխհարաբերությանը, քանի որ դատական ելույթներում մասնագիտական ճշգրտությունը հաճախ զուգակցվում է լսարանի համար հասկանալի և ազդեցիկ խոսքի կառուցման անհրաժեշտության հետ։ Առանձին նշանակություն ունի դատական խոսքի երկխոսական բնույթը, քանի որ իրավաբանը մշտապես հաշվի է առնում դատավորի, երդվյալ ատենակալների, հակառակ կողմի և այլ մասնակիցների հնարավոր արձագանքները։ Այդ հանգամանքը պայմանավորում է հարցադրումների, ուղղակի և անուղղակի դիմումների, գնահատականների և կանխատեսվող առարկությունների օգտագործումը։ Աշխատությունը կարող է բացահայտել նաև այն ճանաչողական մոդելները, որոնց միջոցով իրավական տեքստում կառուցվում են իրադարձությունների, անձանց, գործողությունների և իրավական իրավիճակների պատկերացումները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս իրավական դիսկուրսը դիտարկել ոչ միայն որպես իրավական տեղեկատվության փոխանցման միջոց, այլև որպես իրականության որոշակի մեկնաբանություն և վերակառուցում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կարևոր լինել իրավական լեզվի ուսումնասիրության, դատական խոսքի արդյունավետության գնահատման, մասնագիտական հաղորդակցության առանձնահատկությունների բացահայտման և օտարալեզու իրավական դիսկուրսի ուսուցման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, ոճաբաններին, ճանաչողական լեզվաբանության մասնագետներին, իրավաբաններին, թարգմանիչներին, դատական խոսքի հետազոտողներին, ինչպես նաև իրավական անգլերեն ուսումնասիրող ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են լեզվական և ոճական միջոցները մասնակցում ամերիկյան դատական խոսքի ճանաչողական կազմակերպմանը՝ ապահովելով փաստերի ներկայացումը, իրավական փաստարկների կառուցումը, գնահատականների ձևավորումը և ունկնդրի վրա համոզչական ազդեցության իրականացումը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բժշկական ապահովագրության համակարգի կայացման և զարգացման հիմնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում բժշկական ապահովագրությունը դիտարկվում է որպես առողջապահության ֆինանսավորման և սոցիալական պաշտպանության կարևոր մեխանիզմ, որը կարող է նպաստել բնակչության համար բժշկական ծառայությունների հասանելիության բարձրացմանը, առողջապահական ծախսերի ֆինանսական բեռի նվազեցմանը և առողջապահական համակարգի կայունության ապահովմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բժշկական ապահովագրության էությունը, սկզբունքները, ձևավորման նախադրյալներն ու կազմակերպման հիմնական մոդելները, ինչպես նաև տարբեր երկրների փորձի կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ առողջապահական համակարգի առանձնահատկություններին, բժշկական ծառայությունների ֆինանսավորման գործող մեխանիզմներին և ապահովագրական համակարգի զարգացման վրա ազդող տնտեսական, սոցիալական, իրավական ու կազմակերպական գործոններին։ Ուսումնասիրվում են ապահովագրական ծառայությունների պահանջարկի ձևավորման, բնակչության վճարունակության, ապահովագրական ռիսկերի գնահատման, բժշկական ծառայությունների արժեքի և որակի վերահսկման, ապահովագրական կազմակերպությունների ու բուժհաստատությունների փոխհարաբերությունների հետ կապված հարցերը։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև բժշկական ապահովագրության ներդրման և ընդլայնման ընթացքում առաջացող հնարավոր խնդիրներին՝ ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությանը, համակարգի արդյունավետ կառավարմանը, բնակչության իրազեկվածության մակարդակին, ապահովագրական մշակույթի ձևավորմանը և բժշկական ծառայությունների որակի ու հասանելիության ապահովմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կարգավորման և վերահսկողության դերը, քանի որ արդյունավետ համակարգի ձևավորման համար անհրաժեշտ են հստակ իրավական մեխանիզմներ, ապահովագրական հարաբերությունների մասնակիցների պատասխանատվության սահմանում և քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության գործուն երաշխիքներ։ Հետազոտության շրջանակում քննարկվում են նաև բժշկական ապահովագրության ընդլայնման հնարավոր ազդեցությունները առողջապահական ծառայությունների ֆինանսավորման, բուժօգնության կազմակերպման, կանխարգելիչ ծրագրերի զարգացման և բնակչության սոցիալական պաշտպանության վրա։ Աշխատության հիմնական նպատակներից է բացահայտել այն ուղղությունները, որոնք կարող են նպաստել ՀՀ-ում բժշկական ապահովագրության կայուն և արդյունավետ համակարգի ձևավորմանը՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական հնարավորությունները, առողջապահական կարիքները և միջազգային փորձը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել առողջապահության կառավարման, տնտեսագիտության, ապահովագրության և սոցիալական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների և Հայաստանի առողջապահական համակարգի զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ինֆորմատիկա

Общая и теоретическая информатика աշխատությունը համակարգչային գիտության տեսական հիմքերին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ինֆորմատիկայի ընդհանուր հասկացությունները, տեղեկատվության ձևավորման, կոդավորման և մշակման հիմնական սկզբունքները, այն անդրադառնում է ալգորիթմների տեսությանը, հաշվարկելիության և բարդության գաղափարներին, ֆորմալ լեզուներին և ավտոմատների տեսությանը, ինչպես նաև տվյալների կառուցվածքների և ծրագրավորման տեսական հիմքերին, գիրքը բացատրում է, թե ինչպես են ձևավորվում հաշվարկային մոդելները և ինչ սահմանափակումներ ունեն տարբեր ալգորիթմներ, միաժամանակ ընդգծելով ինֆորմացիայի չափման, փոխանցման և պահպանման մաթեմատիկական հիմքերը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ինչպես ծրագրավորողների, այնպես էլ համակարգչային գիտության տեսաբանների համար։

Մշակույթ

Հայկական զարդարվեստ. Հիմնական մոտիվների ծագումն ու գաղափարական բովանդակությունը-ը արվեստաբանական և մշակութաբանական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է հայկական զարդարվեստի ձևավորման աղբյուրները, պատմական զարգացումը և այն գաղափարական իմաստները, որոնք կրում են ավանդական զարդանախշերը, աշխատությունում դիտարկվում են զարդարվեստի հիմնական մոտիվները՝ երկրաչափական, բուսական, կենդանական և խորհրդանշական պատկերները, ինչպես նաև դրանց կիրառումը ճարտարապետության, ձեռագրային արվեստի, քարի քանդակագործության, գորգագործության և կիրառական արվեստի այլ ոլորտներում, ընդգծվում է, որ հայկական զարդանախշերը չեն սահմանափակվում միայն գեղագիտական գործառույթով, այլ հաճախ ունեն նաև աշխարհայացքային, կրոնական և պաշտամունքային նշանակություն՝ արտահայտելով կյանքի, հավերժության, պաշտպանական խորհրդանշանների և բնության հետ մարդու կապի գաղափարներ, միաժամանակ վերլուծվում է, թե ինչպես են տարբեր պատմական փուլերում՝ հնագույն, քրիստոնեական և միջնադարյան շրջաններում, ձևավորվել և վերափոխվել այդ մոտիվները՝ պահպանելով ազգային ոճական առանձնահատկությունները, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ հայկական զարդարվեստը հանդես է գալիս որպես մշակութային հիշողության համակարգ, որտեղ յուրաքանչյուր նախշ կրում է պատմական փորձի և խորհրդանշական մտածողության շերտեր։

Գյուղատնտեսություն

Գրքում ներկայացվում են կլիմայի փոփոխության ազդեցությունները գյուղատնտեսության վրա՝ ջերմաստիճանի բարձրացում, երաշտներ, հողի դեգրադացիա և ջրային ռեսուրսների սահմանափակում։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է նվազեցնել այդ ռիսկերը՝ կիրառելով խելամիտ և գիտահեն գյուղատնտեսական մեթոդներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խելամիտ (smart) գյուղատնտեսության տեխնոլոգիաներին՝ թվային մոնիթորինգ, ավտոմատացված համակարգեր, ջրի արդյունավետ օգտագործում, հողի վիճակի վերահսկում և ռեսուրսների օպտիմալ կառավարում։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է կլիմակայուն գյուղատնտեսության գաղափարը՝ որպես կայուն զարգացման կարևոր ուղղություն, որը միավորում է էկոլոգիական անվտանգությունը և ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումները։