Физиологическое значение возможности применения некоторых лекарственных растений Арцаха (Glycyrrhiza glabra L.)

Տնտեսագիտություն

Այս թեման ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության գյուղական բնակչության զբաղվածության հիմնախնդիրները՝ Վայոց ձորի մարզի օրինակով, որտեղ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական, սոցիալական և ժողովրդագրական գործոնների փոխազդեցությանը, որոնք ազդում են գյուղական համայնքներում աշխատանքային հնարավորությունների ձևավորման և սահմանափակման վրա։ Վայոց ձորի մարզում զբաղվածության կառուցվածքը հիմնականում պայմանավորված է գյուղատնտեսությամբ, հատկապես խաղողագործությամբ և այգեգործությամբ, սակայն սեզոնայնությունը, արտադրողականության ցածր մակարդակը, ջրային ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությունը և շուկաների հեռավորությունը հաճախ հանգեցնում են անկայուն եկամուտների և թերզբաղվածության։ Միևնույն ժամանակ, արդյունաբերական և ծառայությունների ոլորտների թույլ զարգացումը սահմանափակում է ոչ գյուղատնտեսական զբաղվածության հնարավորությունները, ինչի հետևանքով բնակչության մի մասը ստիպված է լինում դիմել արտագնա աշխատանքի, հատկապես Ռուսաստանի Դաշնությունում, ինչը հանգեցնում է աշխատուժի արտահոսքի և տեղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական ակտիվության նվազման։ Հիմնախնդիրը խորանում է նաև երիտասարդների արտագաղթի և կրթական անհամապատասխանության պատճառով, երբ ստացած մասնագիտությունները չեն համապատասխանում տեղական աշխատաշուկայի պահանջներին։ Միաժամանակ ընդգծվում է պետական և տեղական զարգացման ծրագրերի, գյուղական ենթակառուցվածքների բարելավման, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության խթանման և ագրոտուրիզմի զարգացման կարևորությունը՝ որպես հնարավոր ուղիներ զբաղվածության ընդլայնման և տարածաշրջանային զարգացման հավասարակշռման համար։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում գնահատողականության ուժգնացման իմաստագործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով լեզվի պրագմատիկ և սեմանտիկ մակարդակներում արտահայտվող ինտենսիվացման միջոցների համակարգային վերլուծությունը։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես են տարբեր լեզվական միջոցներ՝ ածականների և մակդիրների ուժեղացված ձևեր, կրկնություններ, հիպերբոլա, ինտոնացիոն առանձնահատկություններ և խոսքային կոնտեքստային գործոններ, ծառայում գնահատողական իմաստի ուժգնացմանը ժամանակակից անգլերենում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խոսքային ակտերի տեսությանը և պրագմատիկ մոտեցումներին, որոնք թույլ են տալիս բացատրել գնահատողականության ուժգնացման կախվածությունը հաղորդակցական իրավիճակից, խոսողի մտադրությունից և լսողի ընկալումից։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև գրավոր և բանավոր խոսքում ինտենսիվացման տարբեր ռազմավարությունները, ինչպես նաև դրանց դերը էմոցիոնալ արտահայտչականության և խոսքի ազդեցիկության բարձրացման մեջ։ Վերլուծվում է նաև մեդիա դիսկուրսի, գովազդային լեզվի և սոցիալական ցանցերի ազդեցությունը գնահատողական ձևերի ակտիվացման վրա՝ ցույց տալով ժամանակակից հաղորդակցական միջավայրի դերը լեզվական փոփոխությունների մեջ։ Գրքի նպատակն է ձևավորել համակարգված պատկերացում գնահատողականության ուժգնացման մեխանիզմների վերաբերյալ ժամանակակից անգլերեն լեզվի տարբեր գործառական ոլորտներում։

Մանկավարժություն

Այս մանկավարժական ուսումնասիրությունը նվիրված է մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում սովորողների տեխնիկական մտածողության զարգացման համար կիրառվող մանկավարժական տեխնոլոգիաների վերլուծությանը և արդյունավետության գնահատմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տեխնիկական մտածողության էությունը, կառուցվածքային բաղադրիչները և դրա ձևավորման հոգեբանամանկավարժական հիմքերը՝ ներառյալ վերլուծական, կոնստրուկտիվ և ստեղծագործական կարողությունների զարգացումը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ուսուցման ժամանակակից տեխնոլոգիաները՝ նախագծային ուսուցում, խնդրակենտրոն ուսուցում, մոդուլային կրթություն, սիմուլյացիոն և թվային կրթական միջավայրեր, որոնք նպաստում են մասնագիտական հմտությունների ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման գործընթացում գործնական աշխատանքի, ինժեներական խնդիրների լուծման և կիրառական մտածողության զարգացման մեթոդներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է նաև ուսուցչի դերը կրթական միջավայրի կազմակերպման, ուսանողների ինքնուրույն գործունեության խթանման և նորարարական մոտեցումների ներդրման գործընթացում։ Հետազոտության արդյունքները ցույց են տալիս, որ մանկավարժական տեխնոլոգիաների համակարգված կիրառումը նպաստում է սովորողների տեխնիկական մտածողության, ստեղծագործականության և մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է մանկավարժների, ինժեներական կրթության մասնագետների, մեթոդիստների և ուսանողների համար։

Մշակույթ

Այս մատենագիտական աշխատությունը նվիրված է հայ նկարիչների ստեղծագործական գործունեության ներկայացմանը և փաստագրմանը՝ ընդգրկելով 1976 թվականի հոկտեմբերին կազմակերպված երկրորդ ցուցահանդեսի պատկերացանկը։ Հրատարակությունը համակարգված կերպով ներկայացնում է ցուցահանդեսին մասնակցած արվեստագետների ստեղծագործությունները՝ տրամադրելով մատենագիտական և տեղեկատու բնույթի տվյալներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն հայկական կերպարվեստի պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատության մեջ արտացոլված են ժամանակաշրջանի գեղարվեստական միտումները, ստեղծագործական ուղղությունները և տարբեր սերունդների նկարիչների արվեստագիտական առանձնահատկությունները։ Պատկերացանկը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ցուցադրված աշխատանքների թեմատիկ բազմազանության, ժանրային ընդգրկման և հայ կերպարվեստի զարգացման ընթացքի մասին։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է արվեստաբանների, մշակույթի պատմաբանների, թանգարանային աշխատողների, գրադարանագետների և հայկական արվեստի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար, քանի որ նպաստում է արվեստագետների ստեղծագործական ժառանգության պահպանմանն ու հանրահռչակմանը։ Միաժամանակ այն արժեքավոր տեղեկատու նյութ է 20-րդ դարի երկրորդ կեսի հայկական մշակութային կյանքի, ցուցահանդեսային գործունեության և գեղարվեստական գործընթացների ուսումնասիրման տեսանկյունից։

Մանկավարժություն

Նկարագրվող աշխատությունը անդրադառնում է ընտանիքում երեխայի դաստիարակության գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման մանկավարժական հիմքերին և պայմաններին՝ ընդգծելով ծնողների դերը երեխայի անձի ձևավորման, արժեքային համակարգի զարգացման և վարքագծային նորմերի յուրացման մեջ։ Ուսումնասիրվում են այն գործոնները, որոնք նպաստում են առողջ ընտանեկան միջավայրի ստեղծմանը, մասնավորապես՝ ծնող-երեխա փոխհարաբերությունների որակը, փոխադարձ վստահության և հարգանքի ձևավորումը, հաղորդակցման մշակույթը, դաստիարակչական միասնական մոտեցումների կիրառումը և ծնողական պատասխանատվության գիտակցումը։ Աշխատությունը նաև վերլուծում է մանկավարժական այն սկզբունքները, որոնք օգնում են կանխել դաստիարակչական սխալները, ձևավորել երեխայի ինքնուրույնությունը, սոցիալական հմտությունները և բարոյական կողմնորոշումները, ինչպես նաև ներկայացնում է ընտանեկան միջավայրի ազդեցությունը երեխայի հուզական կայունության և ուսումնական հաջողությունների վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից հասարակական փոփոխությունների պայմաններում ընտանիքի դաստիարակչական գործառույթների վերաիմաստավորմանը և ծնողների մանկավարժական գրագիտության բարձրացման անհրաժեշտությանը։

Այլ առարկաներ

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Արցախի միջին լեռնային գոտու պայմաններում խաղողի «Կանգուն» և «Հաղթանակ» սորտերի վազերի աճի ու բերքատվության վրա ոռոգման ռեժիմների և աչքերով (կտրվածքի/էտի ծանրաբեռնվածության) ազդեցության համատեղ գնահատմանը՝ ընդգծելով ագրոտեխնիկական գործոնների դերը խաղողագործության արդյունավետության բարձրացման մեջ։ Աշխատությունում վերլուծվում է, թե ինչպես են ոռոգման տարբեր ինտենսիվությունները ազդում վեգետատիվ աճի, շիվերի զարգացման, տերևային մակերեսի ձևավորման և բերքի որակական ու քանակական ցուցանիշների վրա՝ հաշվի առնելով նաև հողի խոնավության պահպանումը և կլիմայական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էտի ծանրաբեռնվածության՝ աչքերի քանակի կարգավորման ազդեցությանը, որը անմիջականորեն կապված է վազի բեռնվածության, սննդանյութերի բաշխման և բերքատվության կայունության հետ։ Քննարկվում է նաև «Կանգուն» և «Հաղթանակ» սորտերի կենսաբանական առանձնահատկությունների տարբեր արձագանքը նույն ագրոտեխնիկական պայմաններում՝ ընդգծելով սորտային ընտրության կարևորությունը լեռնային գոտիներում խաղողագործության զարգացման համար։ Աշխատությունում եզրակացվում է, որ ոռոգման և էտի օպտիմալ համադրությունը թույլ է տալիս ապահովել վազերի հավասարակշռված աճ, բարձրացնել բերքատվությունը և բարելավել խաղողի տեխնոլոգիական որակը՝ հատկապես ռիսկային գյուղատնտեսական պայմաններում։