Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու– թիվ 1

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մարզերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման տարածքային անհամաչափությունների ուսումնասիրությանը և դրանց նվազեցման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում տարածքային զարգացումը դիտարկվում է որպես երկրի ընդհանուր տնտեսական և սոցիալական առաջընթացի կարևոր բաղադրիչ՝ հաշվի առնելով մարզերի միջև առկա տարբերությունները տնտեսական ակտիվության, զբաղվածության, եկամուտների, ներդրումների, արտադրության, ենթակառուցվածքների, ժողովրդագրական իրավիճակի և սոցիալական ծառայությունների հասանելիության մակարդակներում։ Ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու մարզերի զարգացման անհամաչափությունների առաջացման հիմնական պատճառներն ու դրանց խորացմանը նպաստող գործոնները՝ անդրադառնալով բնական և աշխարհագրական պայմաններին, տնտեսական մասնագիտացման առանձնահատկություններին, բնակչության տեղաբաշխմանը, մարդկային կապիտալի ներուժին, ենթակառուցվածքների զարգացման մակարդակին և ներդրումային միջավայրին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարզերի սոցիալ-տնտեսական ներուժի գնահատմանը և դրանց զարգացման հնարավորությունների արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համեմատական դիտարկման միջոցով բացահայտելու մարզերի միջև զարգացման տարբերությունները և որոշելու այն ոլորտները, որոնցում նպատակային պետական և տեղական քաղաքականության իրականացումը կարող է նպաստել տարածքային հավասարակշռության բարձրացմանը։ Քննարկվում են տնտեսական գործունեության տարածքային դիվերսիֆիկացման, տեղական ձեռնարկատիրության խթանման, ներդրումների ներգրավման, աշխատատեղերի ստեղծման, ենթակառուցվածքների բարելավման, կրթության և առողջապահության հասանելիության ընդլայնման, ինչպես նաև մարդկային կապիտալի զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության բարձրացմանը, մարզերի զարգացման ծրագրերի կատարելագործմանը և պետական աջակցության ավելի հասցեական մեխանիզմների կիրառմանը։ Ուսումնասիրությունը շեշտադրում է այն մոտեցումը, որ տարածքային անհամաչափությունների նվազեցումը չի ենթադրում մարզերի զարգացման պայմանների ամբողջական նույնականացում, այլ պահանջում է յուրաքանչյուր տարածքի տնտեսական, սոցիալական և բնական առանձնահատկություններին համապատասխան զարգացման ռազմավարությունների ձևավորում։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել Հայաստանի մարզերի համաչափ և կայուն զարգացմանն ուղղված տնտեսական քաղաքականության և տարածաշրջանային ծրագրերի մշակման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, տարածաշրջանային զարգացման մասնագետներին, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև Հայաստանի տարածքային զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Գրականություն

F. Scott Fitzgeraldի ստեղծագործական ժառանգության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունեն The Great Gatsby և Tender Is the Night վեպերը, որոնք համարվում են ամերիկյան գրականության «Ջազի դարաշրջանի» ամենախորքային արտացոլումներից մեկը․ «Մեծն Գեթսբին» ներկայացնում է 1920-ականների Ամերիկայի փայլուն, բայց ներքուստ դատարկ բարձր հասարակությունը՝ կենտրոնանալով Ջեյ Գեթսբիի կերպարի վրա, ով մարմնավորում է անհասանելի սիրո, ամերիկյան երազանքի և ինքնակործանվող իդեալիզմի բարդ միասնությունը, իսկ վեպի միջոցով Ֆիցջերալդը քննադատում է նյութապաշտությունն ու սոցիալական անհավասարությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են երազանքները բախվում իրականության կոշտությանը․ «Գիշերն անույշ է» վեպում հեղինակը տեղափոխում է ընթերցողին եվրոպական միջավայր՝ հոգեբանական ավելի խորը շերտերով ուսումնասիրելով Դիք Դայվերի և Նիկոլ Ուորենի հարաբերությունները, որտեղ սիրո պատմությունը միահյուսվում է հոգեկան անկայունության, սոցիալական ճնշումների և անձնական անկման թեմաների հետ, իսկ գործողությունների զարգացումը բացահայտում է մարդկային հոգու բարդությունները և բարոյական քայքայման գործընթացը․ այս երկու ստեղծագործություններում Ֆիցջերալդը միավորում է նուրբ հոգեբանական վերլուծությունը, վառ պատկերավոր լեզուն և հասարակության քննադատական դիտարկումը՝ ստեղծելով այնպիսի գրական աշխարհ, որը միաժամանակ հմայիչ է և ողբերգական՝ արտացոլելով մարդու ձգտումների ու իրականության մշտական հակասությունը։

Պատմություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Երվանդյան-Արտաշեսյան ժամանակաշրջանում Երևանի հյուսիս-արևելյան հատվածի պատմաաշխարհագրական և հնագիտական ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են տարածաշրջանի բնակեցման առանձնահատկությունները, բնակավայրերի հնարավոր տեղակայումը, տնտեսական գործունեության ձևերը և ռազմավարական նշանակությունը Արտաշեսյան թագավորության ընդհանուր տարածքային համակարգում։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև տարածաշրջանի կապերը հարակից վարչական միավորների և առևտրային ուղիների հետ՝ ընդգծելով դրա դերը որպես հաղորդակցական և տնտեսական միջանցք։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հնագիտական գտածոների և տեղագրական տվյալների մեկնաբանությանը, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել բնակչության սոցիալական կառուցվածքի և նյութական մշակույթի որոշ առանձնահատկություններ։ Նյութը կարևոր է հնագետների, պատմաբանների և հին Հայաստանի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ նպաստելով Արտաշեսյան ժամանակաշրջանի տարածքային պատկերների ավելի ամբողջական վերակառուցմանը։

Կենսաբանություն

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է հիդրոպոնիկ մշակության պայմաններում բույսերի հանքային սնուցման օպտիմալացմանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով երեք տարբեր մշակաբույսերի՝ հավանաբար խնայի, բասմայի և կիտրոնային սորգոյի, աճի ու զարգացման համար անհրաժեշտ սննդային ռեժիմների ուսումնասիրության վրա։ Աշխատության հիմնական նպատակն է որոշել հանքային սննդատարրերի այնպիսի հարաբերակցություններ և խտություններ, որոնք կարող են ապահովել բույսերի բնականոն աճը, բարձր կենսաբանական արտադրողականությունը և ստացվող բուսական հումքի համապատասխան որակը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բույսերի սնուցման հիմնական տարրերի՝ ազոտի, ֆոսֆորի, կալիումի, ինչպես նաև երկրորդային և միկրոտարրերի դերը բույսերի ֆիզիոլոգիական գործընթացներում։ Հիդրոպոնիկ համակարգը հնարավորություն է տալիս վերահսկելի պայմաններում կարգավորել սննդային լուծույթի բաղադրությունը և առանձին գնահատել տարբեր տարրերի ազդեցությունը բույսերի աճի, արմատային համակարգի զարգացման, տերևային մակերեսի ձևավորման և ընդհանուր կենսազանգվածի կուտակման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդային լուծույթի խտությանը, թթվայնությանը, էլեկտրահաղորդականությանը և սննդատարրերի հարաբերակցությանը, քանի որ այդ ցուցանիշները անմիջականորեն կապված են արմատների կողմից ջրի և հանքային նյութերի յուրացման արդյունավետության հետ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև տարբեր բույսերի սննդային պահանջների տարբերությունները՝ հաշվի առնելով դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները, աճի արագությունը և արտադրական նշանակությունը։ Հետազոտության ընթացքում գնահատվում են բույսերի մորֆոլոգիական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշները, հնարավոր է նաև՝ պիգմենտների պարունակությունը, ջրային ռեժիմը, սննդատարրերի կուտակումը և բերքատվության կամ բուսական հումքի որակի փոփոխությունները։ Կարևոր խնդիր է սնուցման այնպիսի ռեժիմի ընտրությունը, որը ոչ միայն կբարձրացնի արտադրողականությունը, այլև թույլ կտա խուսափել սննդատարրերի պակասից կամ ավելցուկից, որոնք կարող են բացասաբար անդրադառնալ բույսերի աճի և զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել փակ և վերահսկվող պայմաններում բույսերի արտադրության տեխնոլոգիաների կատարելագործման, սննդային լուծույթների կազմի օպտիմալացման և հիդրոպոնիկ տնտեսությունների արտադրական արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմներին, բուսաֆիզիոլոգներին, հիդրոպոնիկ արտադրության մասնագետներին, բուսաբուծության ոլորտի հետազոտողներին, ջերմատնային տնտեսությունների մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրների ժողովածու աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի և տեսական ֆիզիկայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներառում է մաթեմատիկական ֆիզիկայի հիմնական բաժինների խնդիրների համակարգված հավաքածու՝ դիֆերենցիալ հավասարումներ, մասնակի ածանցյալներով հավասարումներ, Ֆուրիեի շարքեր և ինտեգրալ ձևափոխություններ, այն նպատակ ունի զարգացնելու ուսանողների վերլուծական մտածողությունը և կիրառական խնդիրների լուծման հմտությունները, գիրքը ներկայացնում է նաև ֆիզիկական երևույթների մաթեմատիկական մոդելավորման օրինակներ՝ ջերմահաղորդում, ալիքային գործընթացներ և պոտենցիալ դաշտեր, միաժամանակ ընդգրկելով լուծման մեթոդաբանական ցուցումներ և տարբեր մակարդակի բարդության խնդիրներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի և ինժեներական գիտությունների ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, ուսանողների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային գրականությամբ և տարբեր լեզուներով հրատարակված ժամանակակից աշխատություններով։ Ցանկում ընդգրկված են անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման արդի միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նաև նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը՝ ապահովելով բազմալեզու գրականության հասանելիություն լայն ընթերցողական շրջանակների համար։