Անգլերեն լեզվի ուսումնական ձեռնարկ. 2007թ.

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է բաղադրիչ վիճակներով աղբյուրների և կապուղիների հուսալիության հետազոտությանը՝ կապի և տեխնիկական համակարգերի անխափան աշխատանքի գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել այն համակարգերի հուսալիության բնութագրերը, որոնց առանձին տարրերը կարող են գտնվել տարբեր տեխնիկական վիճակներում՝ աշխատունակ, մասնակի աշխատունակ կամ խափանված, և գնահատել այդ վիճակների ազդեցությունը ամբողջ համակարգի աշխատանքի վրա։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են տեղեկատվական կամ ազդանշանային աղբյուրների, կապուղիների և դրանց առանձին բաղադրիչների աշխատանքի առանձնահատկությունները, խափանումների առաջացման հավանականությունը, վերականգնման գործընթացները և համակարգի ընդհանուր հուսալիության ցուցանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բաղադրիչների փոխկապակցվածությանը, քանի որ մեկ տարրի վիճակի փոփոխությունը կարող է ազդել մյուս բաղադրիչների աշխատանքի և ամբողջ կապի համակարգի արդյունավետության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել հուսալիության տեսության, հավանականությունների տեսության, մաթեմատիկական վիճակագրության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներ՝ տարբեր վիճակներում համակարգի վարքագիծը նկարագրելու և հուսալիության քանակական ցուցանիշները գնահատելու համար։ Կարող են վերլուծվել խափանումների հաճախականությունը, վերականգնման ժամանակը, աշխատանքի անխափանության հավանականությունը, պատրաստականության գործակիցը և այլ բնութագրեր։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտագործվել կապի համակարգերի նախագծման և շահագործման ժամանակ՝ առավել խոցելի բաղադրիչները բացահայտելու, պահուստավորման անհրաժեշտությունը գնահատելու և համակարգի ընդհանուր հուսալիությունը բարձրացնելու նպատակով։ Հետազոտությունը կարող է գործնական նշանակություն ունենալ հեռահաղորդակցության, ռադիոկապի, տեղեկատվական համակարգերի և տեխնիկական կառավարման ոլորտներում, որտեղ տվյալների փոխանցման շարունակականությունն ու կապի միջոցների կայուն աշխատանքը կարևոր պայմաններ են համակարգի արդյունավետ գործունեության համար։

Ֆինանսներ

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային ֆոնդերի գործունեության և ֆինանսական ներգրավվածության փոխազդեցության համակողմանի վերլուծությանը՝ դիտարկելով դրանց ազդեցությունը ազգային ֆինանսական համակարգի զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կուտակային կենսաթոշակային համակարգի կառուցվածքը, ներդրումային քաղաքականությունը, ռիսկերի կառավարումը և ֆինանսական շուկաների հետ փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է կենսաթոշակային ֆոնդերի ներդրումների ուղղությունները, դրանց եկամտաբերությունը, կայունությունը և ազդեցությունը կապիտալի շուկայի խորացման վրա՝ ընդգծելով պետական կարգավորման և վերահսկողության դերը։ Գրքում քննարկվում են նաև ֆինանսական ներգրավվածության մակարդակի փոփոխությունները, բնակչության խնայողությունների վարքագիծը և ֆինանսական միջնորդության արդյունավետությունը՝ համադրելով տեսական մոտեցումները և ՀՀ փորձը։ Աշխատությունը ներկայացնում է առաջարկություններ կենսաթոշակային համակարգի կատարելագործման, ֆինանսական կայունության բարձրացման և ներդրումային միջավայրի բարելավման ուղղությամբ։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսների մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, գիտահետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է մարդու պապիլոմավիրուսային վարակի վաղ հայտնաբերման, կլինիկական գնահատման և բժշկական կառավարման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում վարակի ժամանակին ախտորոշման նշանակությունն է, քանի որ մարդու պապիլոմավիրուսի տարբեր տեսակներ կարող են ունենալ տարբեր կլինիկական և համաճարակաբանական նշանակություն, իսկ որոշ բարձր ռիսկային տեսակների երկարատև առկայությունը կապված է բջջային փոփոխությունների և որոշ հիվանդությունների զարգացման բարձր ռիսկի հետ։ Քննվում են վարակի տարածման և զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները, օրգանիզմի իմունային պատասխանի դերը, վարակի անցողիկ և պահպանվող ձևերի տարբերակման նշանակությունը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք հաշվի են առնվում բժշկական հսկողության կազմակերպման ժամանակ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ժամանակակից լաբորատոր և կլինիկական ախտորոշման սկզբունքներին, այդ թվում՝ վիրուսի գենետիկական նյութի հայտնաբերմանը, բարձր ռիսկային տեսակների տարբերակմանը, բջջաբանական հետազոտություններին և անհրաժեշտության դեպքում լրացուցիչ գնահատման մեթոդների կիրառմանը։ Վաղ ախտորոշումը դիտարկվում է ոչ միայն վարակի փաստի հաստատման, այլև հետագա փոփոխությունների ռիսկի գնահատման և համապատասխան բժշկական հսկողության ընտրության տեսանկյունից։ Կարևորվում է տարբեր ախտորոշիչ մեթոդների զգայունության, առանձնահատկության և համակցված կիրառման հնարավորությունների գնահատումը՝ անհարկի միջամտություններից խուսափելու և կլինիկական նշանակություն ունեցող փոփոխությունները ժամանակին հայտնաբերելու նպատակով։ Բուժման և կառավարման մոտեցումները ներկայացվում են ըստ վարակի կլինիկական դրսևորումների և հայտնաբերված հյուսվածքային փոփոխությունների բնույթի՝ ընդգծելով, որ բժշկական մոտեցումը որոշվում է անհատական կլինիկական գնահատմամբ, այլ ոչ միայն վիրուսի հայտնաբերման փաստով։ Ուսումնասիրվում են նաև բուժումից կամ դիտարկումից հետո վերահսկման, կրկնակի գնահատման և հիվանդության ընթացքի մոնիթորինգի սկզբունքները։ Առանձին նշանակություն ունի կանխարգելման խնդիրը, որի շրջանակում դիտարկվում են պատվաստման, առողջապահական իրազեկման և համապատասխան խմբերում կազմակերպված սքրինինգային ծրագրերի դերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ախտորոշման նոր կենսամարկերների և մոլեկուլային մեթոդների հնարավորություններին, որոնք նպատակ ունեն ավելի ճշգրիտ տարբերակել կլինիկական նշանակություն ունեցող և ինքնուրույն անցնելու հավանականություն ունեցող վարակները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի վարակաբանության, գինեկոլոգիայի, ուռուցքաբանության և կանխարգելիչ բժշկության համար՝ միավորելով վաղ հայտնաբերման, ռիսկի գնահատման, կլինիկական հսկողության և կանխարգելման սկզբունքները մեկ ամբողջական բժշկական մոտեցման շրջանակում։

Կենսաբանություն

Աշխատանքը նվիրված է ուղեղի էնտոպեդունկուլյար կորիզի դերի ուսումնասիրությանը կենդանիների պայմանական ռեֆլեքսային վարքագծի ձևավորման և իրականացման գործընթացներում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տվյալ ենթակեղևային նյարդային կառուցվածքի ֆունկցիոնալ նշանակությունը, նրա մասնակցությունը պայմանական ռեֆլեքսների ձևավորմանը, պահպանմանը և փոփոխմանը, ինչպես նաև ուսումնասիրել այդ կառուցվածքի փոխազդեցությունը ուղեղի այլ բաժինների հետ։ Պայմանական ռեֆլեքսային վարքագիծը կենդանիների նյարդային համակարգի գործունեության կարևոր դրսևորում է, քանի որ դրա միջոցով օրգանիզմը կարողանում է նախկինում չեզոք ազդանշանը կապել կենսաբանական նշանակություն ունեցող իրադարձության հետ և համապատասխան արձագանք ձևավորել։ Այս գործընթացի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու ուսուցման, հիշողության, մոտիվացիայի և վարքային հարմարվողականության նյարդաֆիզիոլոգիական հիմքերը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել կենդանիների վարքային արձագանքները պայմանական ազդանշանների նկատմամբ՝ տարբեր փորձարարական պայմաններում և էնտոպեդունկուլյար կորիզի գործունեության փոփոխության դեպքում։ Հետազոտության մեթոդաբանությունը կարող է ներառել նյարդաբանական միջամտություններ, էլեկտրական կամ այլ տեսակի գրգռումներ, որոշակի հատվածների ֆունկցիոնալ ազդեցության փոփոխություն, ինչպես նաև կենդանիների պայմանական ռեֆլեքսային պատասխանների քանակական և որակական գնահատում։ Այդ տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե տվյալ կորիզի ակտիվությունը ինչ փուլում և ինչ մեխանիզմով է մասնակցում պայմանական վարքային արձագանքների կազմակերպմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պայմանական ռեֆլեքսների ձևավորման արագությանը, կայունությանը և վերակառուցմանը։ Կարող են ուսումնասիրվել այն դեպքերը, երբ նյարդային կառուցվածքի գործունեության փոփոխությունը հանգեցնում է պայմանական արձագանքի թուլացման, ուժեղացման, դանդաղեցման կամ այլ ձևափոխման։ Այսպիսի դիտարկումները հնարավորություն են տալիս գնահատելու կորիզի դերը ոչ միայն արդեն ձևավորված ռեֆլեքսի իրականացման, այլև նոր վարքային կապերի ստեղծման և հարմարվողական վերակազմավորման գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև էնտոպեդունկուլյար կորիզի փոխհարաբերություններին ուղեղի այլ ենթակեղևային և կեղևային կառույցների հետ։ Պայմանական ռեֆլեքսային վարքագիծը մեկուսացված կառույցի գործունեության արդյունք չէ, այլ ձևավորվում է նյարդային բազմաթիվ համակարգերի փոխազդեցության պայմաններում։ Այդ պատճառով ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել տվյալ կորիզի հնարավոր կապերը շարժողական, զգայական, լիմբիկ և այլ ֆունկցիոնալ համակարգերի հետ։ Առանձին նշանակություն ունի շարժողական արձագանքների և մոտիվացիոն վիճակի ուսումնասիրությունը։ Կենդանու պայմանական վարքային պատասխանը կարող է ներառել ոչ միայն արտաքին ազդանշանին անմիջական շարժողական արձագանք, այլև ուշադրության, սպասման, ակտիվության փոփոխության և նպատակաուղղված վարքի բաղադրիչներ։ Էնտոպեդունկուլյար կորիզի մասնակցության ուսումնասիրությունը կարող է օգնել պարզելու, թե ինչպես են այս բաղադրիչները միավորվում պայմանական ռեֆլեքսի իրականացման ընթացքում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև արգելակման գործընթացների ուսումնասիրություն։ Պայմանական ռեֆլեքսների բնականոն ձևավորման համար անհրաժեշտ է ոչ միայն համապատասխան արձագանքի առաջացում, այլև այնպիսի պատասխանների արգելակում, որոնք տվյալ իրավիճակում այլևս նպատակահարմար չեն։ Եթե կորիզի գործունեության փոփոխությունը ազդում է պայմանական ռեֆլեքսի արգելակման կամ վերացման վրա, դա կարող է վկայել նրա մասնակցության մասին վարքային ճկունության և հարմարվողականության մեխանիզմներում։ Ուսումնասիրության արդյունքների վերլուծությունը կարող է հիմնվել կենդանիների վարքային ցուցանիշների, ռեֆլեքսային պատասխանների հաճախականության, լատենտության, ուժգնության և պայմանական ազդանշանի նկատմամբ արձագանքի կայունության համեմատության վրա։ Փորձարարական տվյալների միջոցով հնարավոր է պարզել նյարդային տվյալ կառուցվածքի ակտիվության և վարքային փոփոխությունների միջև առկա կապերը։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունն այն է, որ այն նպաստում է կենտրոնական նյարդային համակարգում ենթակեղևային կառույցների ֆունկցիոնալ դերի ավելի խոր ըմբռնմանը և պայմանական ռեֆլեքսային գործունեության նյարդային մեխանիզմների բացահայտմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական և տեսական նշանակություն ունենալ նեյրոֆիզիոլոգիայի, կենդանիների վարքաբանության, ուղեղի ֆունկցիոնալ կազմակերպման և ուսուցման նյարդակենսաբանական հիմքերի ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը փորձում է պարզել, թե ինչ դեր է կատարում էնտոպեդունկուլյար կորիզը պայմանական ռեֆլեքսային վարքագծի կազմակերպման մեջ և ինչպես է դրա գործունեությունը փոխկապակցվում նյարդային համակարգի այլ օղակների հետ։ Թեման կարևոր է ուղեղի ենթակեղևային մեխանիզմների, կենդանիների սովորելու և հարմարվողական վարքի ձևավորման գործընթացների, ինչպես նաև պայմանական ռեֆլեքսների նյարդաֆիզիոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրության համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Վահան Տերյանի նամականու համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ որպես նրա ստեղծագործական և մտավոր կենսագրության կարևորագույն աղբյուր։ Վերլուծվում են նամակներում արտահայտված գաղափարական, գեղարվեստական և անձնական շերտերը, որոնք բացահայտում են հեղինակի աշխարհայացքի ձևավորումը, գրական դիրքորոշումները և ժամանակի մշակութային գործընթացների նկատմամբ նրա վերաբերմունքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նամակների լեզվաոճական առանձնահատկություններին, ինքնարտահայտման ձևերին, ինչպես նաև դրանց կապին Տերյանի բանաստեղծական ստեղծագործության հետ՝ բացահայտելով փոխադարձ ազդեցությունների համակարգը։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է նամականին նաև որպես պատմամշակութային կարևոր փաստաթուղթ, որն արտացոլում է XX դարի սկզբի հայ մտավոր կյանքի միջավայրը, գրական շրջանակների փոխհարաբերությունները և ժամանակի գաղափարական որոնումները։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Տերյանի անհատականության, նրա գրական մտածողության և հայ նորագույն պոեզիայի զարգացման մեջ ունեցած դերի մասին։

Կենսաբանություն

Այս աշխատանքը նվիրված է իրանական ավանդական ֆերմենտացված կաթնաթթվային խմիչքի՝ «Ռիչալ»-ի (Rishal / regional fermented dairy beverage) ուսումնասիրությանը և դրա արդյունաբերական արտադրության հնարավորությունների գնահատմանը՝ համադրելով էթնոգաստրոնոմիական, մանրէաբանական և տեխնոլոգիական մոտեցումները։ Հեղինակը ներկայացնում է խմիչքի ավանդական պատրաստման եղանակները, որոնք հիմնված են կաթի բնական ֆերմենտացիայի վրա՝ լակտոբացիլների և այլ կաթնաթթվային միկրոօրգանիզմների մասնակցությամբ, որոնք ապահովում են արտադրանքի բնորոշ համը, թթվայնությունը և կենսաբանական արժեքը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ֆերմենտացիայի հիմնական փուլերը, ջերմաստիճանային ռեժիմները, միկրոֆլորայի կազմը և դրա ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի որակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խմիչքի սննդային և պրոբիոտիկ հատկություններին, ներառյալ աղիքային միկրոֆլորայի վրա դրական ազդեցությունը, մարսողական գործընթացների բարելավումը և իմունային համակարգի խթանումը։ Նշվում է նաև ավանդական արտադրության սահմանափակումները՝ հիգիենիկ պայմանների փոփոխականությունը, պահպանման կարճ ժամկետը և ստանդարտացման բացակայությունը, որոնք խոչընդոտում են լայնածավալ արտադրությանը։ Աշխատության մեջ առաջարկվում են արդյունաբերական արտադրության հնարավոր տեխնոլոգիական լուծումներ՝ վերահսկվող ֆերմենտացիա, ստարտերային կուլտուրաների օգտագործում և միկրոբիոլոգիական ստանդարտացում, որոնք կարող են ապահովել արտադրանքի կայուն որակ և երկար պահպանման ժամկետ։ Միաժամանակ քննարկվում է նաև ավանդական սննդային մշակույթի պահպանման կարևորությունը՝ որպես տեղական կենսամշակութային ժառանգության մաս։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է իրանական ավանդական ֆերմենտացված կաթնային խմիչքը որպես սննդային արժեքավոր և տեխնոլոգիական տեսանկյունից զարգացվող արտադրանք, որի արդյունաբերականացման ներուժը կարող է նպաստել ֆունկցիոնալ սննդամթերքի զարգացմանը։