ՀՀ գործադիր իշխանության գործունեության կատարելագործման ուղիները և էլեկտրոնային կառավարության ներդրման հիմնախնդիրները

Բժշկություն

Այս հետազոտությունը նվիրված է վերջույթների մեխանիկական վնասվածքների ժամանակ օրգանիզմում առաջացող ռեակտիվ տեղաշարժերի ուսումնասիրությանը և դրանց դեղաբանական շտկման հնարավորությունների գնահատմանը։ Աշխատանքի հիմքում վնասվածքին օրգանիզմի համակարգային և տեղային արձագանքի ուսումնասիրությունն է, քանի որ մեխանիկական վնասվածքը կարող է առաջացնել ոչ միայն հյուսվածքների անմիջական ախտահարում, այլև մի շարք երկրորդային ֆունկցիոնալ և նյութափոխանակային փոփոխություններ։ Ուսումնասիրվում են վնասվածքի նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքի դրսևորումները, դրանց զարգացման դինամիկան և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել վերականգնման գործընթացի վրա։ Հետազոտության փորձարարակլինիկական բնույթը ենթադրում է, որ տեսական և կլինիկական դիտարկումները լրացվում են փորձարարական տվյալներով՝ հնարավորություն տալով համեմատել տարբեր պայմաններում ձևավորվող փոփոխությունները և գնահատել կիրառվող բուժական միջոցների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեակտիվ տեղաշարժերի դեղաբանական շտկմանը՝ այսինքն այն մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է նվազեցնել վնասվածքից հետո առաջացող անցանկալի փոփոխությունները, կարգավորել օրգանիզմի արձագանքը և նպաստել հյուսվածքների վերականգնմանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել վնասվածքի ծանրության, տեղայնացման և ընթացքի, ինչպես նաև կիրառվող դեղաբանական միջամտության ազդեցության համեմատական գնահատում։ Կարևոր նշանակություն ունի բուժման արդյունավետության օբյեկտիվ չափանիշների ընտրությունը, քանի որ վնասվածքից հետո փոփոխությունները կարող են ընդգրկել տարբեր օրգան-համակարգեր և դրսևորվել ինչպես տեղային, այնպես էլ ընդհանուր մակարդակներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև վնասվածքային գործընթացի տարբեր փուլերին՝ հաշվի առնելով, որ օրգանիզմի արձագանքը ժամանակի ընթացքում կարող է փոփոխվել, իսկ բուժական միջամտության արդյունավետությունը կախված լինել դրա կիրառման ժամանակից և պայմաններից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ վերջույթների վնասվածքների բուժման և վերականգնման մարտավարության կատարելագործման համար՝ օգնելով ավելի լավ հասկանալ վնասվածքից հետո զարգացող երկրորդային գործընթացները և դրանց դեղաբանական կարգավորման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել վնասվածքաբաններին, օրթոպեդներին, վիրաբույժներին, կլինիկական դեղագետներին, վերականգնողական բժշկության մասնագետներին և բժշկական հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է փորձարարական և կլինիկական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել վերջույթների մեխանիկական վնասվածքների հետևանքով առաջացող ռեակտիվ փոփոխությունների առանձնահատկությունները և գնահատել դրանց նպատակային դեղաբանական շտկման հնարավորությունները։

Մշակույթ

Այս գիրքը ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մատենագիտական տեղեկատվություն՝ ծառայելով որպես ընթացիկ տեղեկատու և տեղեկատվական աղբյուր ոլորտի մասնագետների ու ուսումնասիրողների համար։ Այն ներառում է մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և հարակից բնագավառների վերաբերյալ հրատարակությունների համակարգված նկարագրություններ՝ հնարավորություն տալով հետևել նոր գիտական և մշակութային նյութերին։ Գրքում ներկայացված տեղեկությունները նպաստում են հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությանը, հետազոտական աշխատանքի կազմակերպմանը և անհրաժեշտ գրականության արդյունավետ որոնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հայ մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մանկավարժություն

Այս գիրքը նվիրված է ուսուցման կազմակերպման կոլեկտիվ եղանակի տեսական հիմքերի, մեթոդաբանական սկզբունքների և գործնական կիրառման համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում ուսուցման այնպիսի կազմակերպման գաղափարն է, որի շրջանակում սովորողը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես ուսուցչի կողմից փոխանցվող գիտելիքի ստացող, այլև որպես ուսումնական գործընթացի ակտիվ մասնակից և համագործակցող։ Գրքում քննարկվում են կոլեկտիվ ուսուցման ձևավորման նախադրյալները, դրա զարգացման տրամաբանությունը, հիմնական հասկացություններն ու սկզբունքները, ինչպես նաև անհատական, զույգային, խմբային և կոլեկտիվ աշխատանքի փոխհարաբերությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես կարելի է ուսումնական գործընթացը կառուցել փոխօգնության, համագործակցության, փոխուսուցման և սովորողների միջև ակտիվ հաղորդակցության հիման վրա՝ հաշվի առնելով նրանց անհատական առանձնահատկությունները, պատրաստվածության մակարդակը և ուսումնական գործունեության կազմակերպման տարբեր պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կոլեկտիվ աշխատանքի մեթոդներին, ուսուցչի և սովորողների դերերի վերափոխմանը, ուսումնական առաջադրանքների կազմակերպմանը, հաղորդակցական փոխազդեցությանը և սովորողների ինքնուրույնության զարգացմանը։ Տեսական դրույթները կապվում են գործնական օրինակների և մանկավարժական փորձի հետ, ինչի շնորհիվ աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ոչ միայն թեմայի գիտական ուսումնասիրությամբ զբաղվողների, այլև ուսուցիչների, դասախոսների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և կրթական գործընթացի կազմակերպիչների համար։ Գիրքը հատկապես արժեքավոր է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են դասավանդման ավանդական մոդելներից դեպի համագործակցային և սովորողակենտրոն մոտեցումներ անցմամբ, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու ոչ միայն կոլեկտիվ ուսուցման գաղափարական հիմքերը, այլև դրա իրականացման կոնկրետ մեխանիզմները։ Աշխատության ընդհանուր նպատակը ուսուցման արդյունավետության բարձրացման այնպիսի մոտեցումների բացահայտումն է, որոնց դեպքում կրթական գործընթացը դառնում է փոխգործակցության, համատեղ գործունեության, պատասխանատվության և գիտելիքի փոխանակման միջավայր՝ նպաստելով սովորողների ճանաչողական ակտիվության, հաղորդակցական կարողությունների, ինքնուրույնության և սոցիալական հմտությունների զարգացմանը։

Այլ առարկաներ

Աշխատանքը ներկայացնում է Կարլ Մարքսի, Ֆրիդրիխ Էնգելսի, Վլադիմիր Լենինի և Իոսիֆ Ստալինի աշխատությունների հայերեն հրատարակությունների համակարգված մատենագիտական նկարագրությունը՝ ընդգրկելով 1920 թվականից մինչև 1950 թվականի հունվարի 1-ն ընկած ժամանակահատվածը։ Այն արժեքավոր աղբյուրագիտական և գրադարանագիտական նշանակություն ունեցող աշխատություն է, որի հիմնական նպատակը նշված հեղինակների երկերի հայերեն թարգմանությունների, առանձին հրատարակությունների և դրանց հրատարակչական տվյալների ամբողջական կամ հնարավորինս ընդգրկուն գրանցումն ու դասակարգումն է։ Նման մատենագիտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խորհրդային վաղ շրջանի Հայաստանում քաղաքական, հասարակագիտական և գաղափարախոսական գրականության տարածման գործընթացը, հայերեն թարգմանական գրականության ձևավորումը և հրատարակչական գործունեության զարգացումը։ Աշխատության մեջ մատենագիտական գրառումները կարող են տեղեկություններ ներառել հրատարակության վերնագրի, հեղինակի, թարգմանչի, հրատարակչության, հրատարակության վայրի, տարեթվի, ծավալի և այլ գրքային հատկանիշների վերաբերյալ, ինչի շնորհիվ յուրաքանչյուր հրատարակություն հնարավոր է նույնականացնել և տարբերակել հետագա վերահրատարակություններից։ Ժամանակագրական ընդգրկումը հատկապես կարևոր է, քանի որ 1920–1950 թվականներն ընդգրկում են Հայաստանի քաղաքական, հասարակական և մշակութային կյանքի արմատական վերափոխումների ժամանակաշրջան, երբ տպագիր արտադրանքի բովանդակությունը, հրատարակչական քաղաքականությունը և գրականության տարածման ուղղությունները ենթարկվում էին էական փոփոխությունների։ Այդ պայմաններում քաղաքական գաղափարախոսությանը վերաբերող գրականության հայերեն թարգմանությունների մատենագիտական ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր տվյալներ տրամադրել ինչպես գրքի պատմության, այնպես էլ տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և հասարակական գործընթացների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարևոր է նաև հայերեն թարգմանական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս հետևելու օտարալեզու քաղաքական և փիլիսոփայական աշխատությունների հայերեն փոխանցման ծավալներին, հրատարակման հաճախականությանը և ժամանակի ընթացքում դրանց մատուցման ձևերի փոփոխությանը։ Մատենագիտական համակարգվածությունը հետազոտողին հնարավորություն է տալիս արագ հայտնաբերելու անհրաժեշտ հրատարակությունները, համեմատելու տարբեր տարիների և հրատարակչությունների արտադրանքը և ուսումնասիրելու դրանց տարածման աշխարհագրությունը։ Նման աղբյուրը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, գրականագետների, գրադարանագետների, մատենագետների և խորհրդային շրջանի մշակութային պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն միաժամանակ կարող է ծառայել որպես սկզբնական հիմք հետագա ուսումնասիրությունների համար՝ կապված հայերեն գրքի պատմության, հրատարակչական քաղաքականության, թարգմանական գործունեության և խորհրդային գաղափարախոսական գրականության տարածման հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ոչ միայն մատենագիտական տեղեկությունների հավաքածու է, այլև կարևոր փաստագրական նյութ, որի միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել XX դարի առաջին կեսին Հայաստանում քաղաքական գրականության հայերենացման, հրատարակման և շրջանառության գործընթացների մասին՝ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի գրքային ժառանգության վերաբերյալ համակարգված տեղեկությունը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Ֆրանսիայի միջև հարաբերությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը 1991–2001 թվականներին՝ Հայաստանի անկախության վերականգնումից հետո ձևավորված նոր միջազգային և քաղաքական պայմանների համատեքստում։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակն ընդգրկում է Հայաստանի Հանրապետության անկախացման առաջին տասնամյակը, երբ երկիրը ձգտում էր հաստատել երկկողմ դիվանագիտական կապեր, ամրապնդել իր միջազգային դիրքերը և ձևավորել արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։ Այս գործընթացում Ֆրանսիան առանձնահատուկ դեր է ունեցել՝ հաշվի առնելով երկու երկրների միջև պատմական, մշակութային և հասարակական կապերը, ինչպես նաև Ֆրանսիայում ձևավորված հայկական համայնքի նշանակությունը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը, պետական և քաղաքական մակարդակներում իրականացված փոխայցելությունները, պաշտոնական շփումների զարգացումը և երկկողմ հարաբերությունների իրավաքաղաքական հիմքի ձևավորումը։ Առանձին կարևորություն ունի տնտեսական համագործակցության ուսումնասիրությունը, ներառյալ առևտրային կապերը, ներդրումները, ֆինանսատնտեսական փոխգործակցությունը և Հայաստանի շուկայում ֆրանսիական կառույցների ներգրավվածությունը։ Մշակութային և կրթական կապերը ևս առանցքային ուղղություն են, քանի որ Ֆրանսիայի հետ հարաբերություններում նշանակալի տեղ են զբաղեցրել ֆրանսերեն լեզվի տարածումը, կրթական ծրագրերը, գիտական ու մշակութային փոխանակումները և հայկական մշակույթի ներկայացումը Ֆրանսիայում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Ֆրանսիայի դիրքորոշմանը Հայաստանի անվտանգության, տարածաշրջանային հակամարտությունների և Հարավային Կովկասի քաղաքական զարգացումների նկատմամբ։ Այս համատեքստում կարևորվում է նաև Ֆրանսիայի գործունեությունը եվրոպական և միջազգային կառույցներում, որտեղ այն կարող էր նպաստել Հայաստանի շահերի ներկայացմանը և երկկողմ հարաբերությունների միջազգային բաղադրիչի ընդլայնմանը։ 1990-ականների ընթացքում Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական դժվարությունները, տարածաշրջանային անկայունությունը և արտաքին քաղաքական բարդությունները լրացուցիչ նշանակություն են հաղորդում Ֆրանսիայի հետ համագործակցության զարգացման ուսումնասիրությանը։ Աշխատության վերջին ժամանակային սահմանը՝ 2001 թվականը, կարևոր է նաև այն պատճառով, որ այդ շրջանում հայ-ֆրանսիական հարաբերությունները մտնում էին նոր փուլ, իսկ Ֆրանսիայում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացը ստանում էր առանձնահատուկ քաղաքական նշանակություն։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության մասնագետներին, քաղաքագետներին, տարածաշրջանային քաղաքականությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայ-ֆրանսիական կապերի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացնելու, թե ինչպես են անկախ Հայաստանի առաջին տասնամյակում ձևավորվել և զարգացել Ֆրանսիայի հետ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և հասարակական կապերը, և ինչ դեր են դրանք ունեցել Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ու միջազգային հարաբերությունների համակարգում։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու երգիծական հաղորդակցության մեջ գենդերի լեզվական և հանրամշակութային արտահայտությունների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով լեզվաբանական, գործաբանական, դիսկուրսային և մշակութաբանական մոտեցումները։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես են գենդերի վերաբերյալ հասարակական պատկերացումները, դերային սպասումները և մշակութային կարծրատիպերը ձևավորվում, վերարտադրվում, վերաիմաստավորվում կամ քննադատվում հումորի ու երգիծանքի միջոցով։ Քննվում են բառապաշարային ընտրության, փոխաբերությունների, դարձվածային միավորների, հեգնանքի, բառախաղի, չափազանցության, ակնարկի և այլ արտահայտչամիջոցների գործառույթները՝ բացահայտելու համար դրանց մասնակցությունը գենդերային իմաստների ստեղծմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խոսողի հաղորդակցական նպատակին և համատեքստին, քանի որ նույն լեզվական միջոցը տարբեր իրավիճակներում կարող է ձեռք բերել տարբեր իմաստային ու գնահատողական երանգներ։ Հետազոտվում է նաև երգիծանքի երկակի բնույթը․ այն կարող է ինչպես վերարտադրել հասարակության մեջ տարածված պատկերացումները, այնպես էլ դրանք կասկածի տակ դնել՝ հեգնական ձևով բացահայտելով դրանց պայմանական կամ հակասական բնույթը։ Հանրամշակութային դիտանկյունից ուսումնասիրվում է լեզվի և հասարակական արժեքների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև այն, թե պատմական և սոցիալական փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ հումորային հաղորդակցության բովանդակության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարբեր հաղորդակցական միջավայրերում գենդերային ներկայացումների առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով գրական, հրապարակախոսական, զանգվածային հաղորդակցության և առօրյա խոսույթի հնարավոր տարբերությունները։ Քննվում է նաև հասցեատիրոջ դերը երգիծական իմաստի մեկնաբանման գործընթացում, քանի որ հումորի ընկալումը հաճախ պայմանավորված է մշակութային գիտելիքներով, լեզվական իրազեկությամբ և հաղորդակցական իրավիճակի ըմբռնմամբ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև սոցիալական ինքնության, իշխանական հարաբերությունների, լեզվական գնահատականի և կարծրատիպավորման փոխկապակցվածությանը՝ ցույց տալով, որ երգիծական խոսույթը ոչ միայն զվարճանքի միջոց է, այլև հասարակական հարաբերությունների ու մշակութային պատկերացումների արտացոլման տարածք։ Լեզվական նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բացահայտ և ենթադրվող իմաստները, դրանց ձևավորման մեխանիզմները և մշակութային պայմանավորվածությունը։ Այսպիսով, հետազոտությունը նպաստում է գենդերի ու լեզվի փոխհարաբերությունների առավել ամբողջական ըմբռնմանը և կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից դիսկուրսի վերլուծության, լեզվամշակութաբանության, հանրալեզվաբանության ու անգլերենի ուսումնասիրության համար։