Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ

Մաթեմատիկա

Այս աշխատությունը վերաբերում է սահուն անցման տիպի կեղծդիֆերենցիալ (պսևդոդիֆերենցիալ) հավասարումների լուծելիության խնդիրներին՝ ընդգծելով մաթեմատիկական անալիզի, մասնավոր դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության և օպերատորային մեթոդների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել այն պայմանները, որոնց դեպքում նմանատիպ ոչ տեղային օպերատորներով նկարագրվող հավասարումները ունեն լուծում, ինչպես նաև վերլուծել այդ լուծումների գոյությունը, միակությունը և կանոնավորությունը։ Ուսումնասիրվում են պսևդոդիֆերենցիալ օպերատորների կառուցվածքային հատկությունները, նրանց խորհրդանշական ներկայացումը (symbol calculus), ինչպես նաև սահուն անցման մոդելներում առաջացող անալիտիկ դժվարությունները, երբ համակարգը անցնում է տարբեր ռեժիմների միջև շարունակական, բայց ոչ գծային ձևով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆունկցիոնալ տարածությունների ընտրությանը՝ Sobolev-ի և Բեսովի տարածքներ, որոնց շրջանակում ձևակերպվում են լուծելիության պայմանները։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ապարատային մեթոդներ՝ էներգետիկ գնահատումներ, պսևդոդիֆերենցիալ օպերատորների կոմուտատորային հատկություններ և միկրոլոկալ անալիզի տեխնիկաներ, որոնք թույլ են տալիս ուսումնասիրել լուծումների վարքը ինչպես գլոբալ, այնպես էլ տեղային մակարդակներում։ Միաժամանակ վերլուծվում են կիրառական կապերը ֆիզիկական մոդելների հետ, որտեղ սահուն անցման տիպի հավասարումները նկարագրում են միջավայրերի հատկությունների աստիճանական փոփոխություն։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից մաթեմատիկական անալիզի և դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության ոլորտում՝ նպաստելով պսևդոդիֆերենցիալ օպերատորների լուծելիության տեսության զարգացմանը։

Գրականություն

Հայ նոր գրականության պատմություն-ը գրականագիտական հիմնարար ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայ նոր գրականության ձևավորման և զարգացման ընթացքը՝ սկսած 18-րդ դարի վերջից և հատկապես 19-րդ դարից մինչև ժամանակակից շրջանը՝ ընդգրկելով գրականության գաղափարական, լեզվական և գեղարվեստական հիմնական փոխակերպումները, աշխատությունում վերլուծվում են նոր գրական շարժումների առաջացումը, գրական լեզվի կայացումը, արևելահայ և արևմտահայ գրական ավանդույթների զարգացումը, ինչպես նաև սփյուռքահայ գրականության ձևավորումը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեալիզմի, ռոմանտիզմի, սիմվոլիզմի և հետագա արդի ուղղությունների ազդեցությանը հայ գրական մտածողության վրա, միաժամանակ դիտարկվում է գրականության կապը ազգային-ազատագրական շարժումների, հասարակական փոփոխությունների և պատմական իրադարձությունների հետ, աշխատությունը ընդգծում է նաև նշանավոր գրողների ստեղծագործական ժառանգությունը և նրանց դերը նոր գրական լեզվի և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործում, ցույց տալով, որ հայ նոր գրականությունը եղել է ոչ միայն գեղարվեստական, այլ նաև գաղափարական և հասարակական գործընթացների կարևոր արտահայտություն։

Գրականություն

Գոյա կամ իմացության դժվարին ուղին-ը փիլիսոփայական և իմացաբանական ուղղվածության ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է գիտելիքի ձեռքբերման գործընթացի բարդությունների, ճանաչողության սահմանների և մարդու մտավոր զարգացման ճանապարհի վրա, աշխատությունում քննարկվում են իմացության հիմնական խնդիրները՝ ինչպես է ձևավորվում գիտելիքը, ինչ դեր ունեն փորձը, լեզուն և մտածողությունը իրականության ընկալման մեջ, և ինչ սահմանափակումներ ունի մարդկային ճանաչողությունը, միաժամանակ վերլուծվում են գիտելիքի որոնման տարբեր փուլերը՝ կասկածից և հարցադրումից մինչև համակարգված գիտական մտածողություն, ընդգծվում է նաև ճանաչողության «դժվար ուղու» գաղափարը՝ որպես մտավոր ջանք, սխալների հաղթահարում և շարունակական ինքնավերանայում, աշխատությունը համադրում է փիլիսոփայական հայեցակարգեր և ճանաչողական գործընթացների վերլուծություն՝ ցույց տալով, որ գիտելիքը ոչ թե տրված արդյունք է, այլ զարգացող և մշտապես վերափոխվող գործընթաց։

Գրականություն

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Արհավիրքի օրերին» ստեղծագործությունը հուշագրական և վավերագրական բնույթի գործ է, որտեղ հեղինակը նկարագրում է հասարակական ծանր ցնցումների, բռնությունների և խառնակ ժամանակների ազդեցությունը մարդկանց կյանքի վրա։ Շիրվանզադեն ներկայացնում է այդ օրերի իրականությունը որպես մի ժամանակաշրջան, երբ մարդկանց առօրյան խաթարվում է, հաստատված կարգերը քայքայվում են, և հասարակությունը հայտնվում է անորոշության ու վախի վիճակում։ Ստեղծագործության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ հեղինակը ոչ միայն փաստագրում է իրադարձությունները, այլ նաև խորանում է մարդկային հոգեբանության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են արհավիրքների պայմաններում մարդիկ տարբեր կերպ արձագանքում՝ ոմանք պահպանում են մարդկային արժանապատվությունը, համերաշխությունը և ուժը, իսկ մյուսները ենթարկվում են վախին, հուսահատությանը կամ բարոյական անկմանը։ Այս գործը նաև արժեքավոր վկայություն է ժամանակի սոցիալական իրականության մասին և արտահայտում է Շիրվանզադեի խոր մտահոգությունը մարդու և հասարակության ճակատագրի վերաբերյալ։

Փիլիսոփայություն

Բենեդիկտ Սպինոզայի փիլիսոփայական գլուխգործոցն է, որը ներկայացնում է բարոյականության, աստվածաշնչյան մտածողության և մարդու ազատության մասին համապարփակ տեսություն։ Գիրքը գրվել է ենթադրյալ առարկայական սիստեմատիկ համաբանությամբ՝ անաչառաբար բացատրելով մարդու էությունն ու նրա տեղը տիեզերքում։ Սպինոզայի հիմնական գաղափարը, որ նա շարադրում է այս գրքում, այն է, որ **աստվածը** և **նյութը** միասնաբար հանդիսանում են նույն իրողությունը՝ որակների տարբերակված ձևեր։ Նա ժխտում է հակադրությունը աստծո և բնության միջև, հռչակելով նրանց **համաձայնության միասնություն**՝ այսինքն, Աստված միաժամանակ է և բնական օրենքները, և տիեզերքը։ «Եթիկա»-ն ձևակերպում է նաև մարդու բարոյականության և ազատության նոր տեսությունը՝ ըստ Սպինոզայի, բարոյականությունը հիմնված է բնական օրենքների, ոչ թե անձնական կամ բարոյական էության վրա։ Մարդը կարող է ազատ լինել միայն այն դեպքում, երբ նա հասկանա իր իրական բնույթը, չխոչընդոտի բնական ընթացքին և ապրի համաձայն դրա։ Սպինոզան նաև անդրադառնում է դրական էմոցիաների և բացասական զգացմունքների հարցերին՝ պնդելով, որ զգացմունքները՝ նախքան խոհուն քայլեր կատարելը, պետք է ենթարկվեն տրամաբանությանը և բնության կարգին։ «Եթիկա»-ն շատ ազդեցիկ է եղել հետագա փիլիսոփայության մեջ՝ հատկապես մետաֆիզիկայի, էթիկայի, քաղաքականության և աստվածաբանության բնագավառներում։ Այն բացահայտում է մաքուր տրամաբանության և բացարձակ ազատության համար կարևոր հիմքեր՝ հանդիսանալով Վերակառուցողական մտածողության հիմքերից մեկը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-17-113049-7

Պատմություն

Պատմամշակութային և հոգևոր արժեքների ուսումնասիրությանը նվիրված աշխատություն է, որտեղ հեղինակ Ջոնիկ Մելիքյանը անդրադառնում է հայ ժողովրդի հնագույն հավատալիքներին, ազգային սրբավայրերին, դիցաբանական պատկերացումներին և պատմական հիշողության մեջ պահպանված հոգևոր ժառանգությանը։ Գիրքը ներկայացնում է հայկական բագինների՝ որպես ոչ միայն կրոնական, այլև ազգային ինքնության և մշակութային շարունակականության խորհրդանիշների դերը, բացահայտելով դրանց նշանակությունը հայ ժողովրդի պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նախաքրիստոնեական Հայաստանի հոգևոր աշխարհը, հեթանոսական տաճարների և սրբավայրերի խորհուրդը, ազգային աստվածների պաշտամունքը և դրանց ազդեցությունը ժողովրդի մտածողության, ավանդույթների ու մշակույթի ձևավորման վրա։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական հին հավատքի և քրիստոնեության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչպես են հնագույն մշակութային շերտերը պահպանվել հայ ազգային ինքնագիտակցության մեջ նույնիսկ դարերի ընթացքում։ Գիրքը համադրում է պատմական, դիցաբանական, մշակութաբանական և ազգագրական նյութեր՝ ընթերցողին փոխանցելով հայկական հոգևոր ժառանգության բազմաշերտ պատկերը։ Այն հետաքրքիր կարող է լինել հայ հին պատմությամբ, դիցաբանությամբ, ազգային մշակույթով և հոգևոր ավանդույթներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։