Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1983, թիվ 11)

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը նվիրված է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության (ՓՄՁ) սուբյեկտների հարկային հաշվառման պարզեցված համակարգի ուսումնասիրությանը և գործնական կիրառմանը։ Գրքում ներկայացվում են հարկային հաշվառման հիմնական սկզբունքները, հաշվետվությունների կազմման ձևերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկման մեթոդները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ՓՄՁ-ների համար նախատեսված պարզեցված ընթացակարգերին։ Հեղինակը անդրադառնում է հարկերի տեսակներին, հարկման ռեժիմներին, շրջանառության հարկի, շահութահարկի և այլ պարտադիր վճարների հաշվարկման առանձնահատկություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվապահական փաստաթղթերի ճիշտ վարմանը, եկամուտների և ծախսերի հաշվառմանը, ինչպես նաև հարկային ռիսկերի նվազեցման մեթոդներին։ Գրքում քննարկվում են նաև պետական հարկային մարմինների հետ հարաբերությունների կարգավորման, էլեկտրոնային հաշվետվությունների համակարգի կիրառման և հարկային վարչարարության պահանջների պահպանման հարցերը։ Վերլուծվում է պարզեցված հարկային համակարգի դերը ՓՄՁ-ների զարգացման, ստվերային տնտեսության կրճատման և գործարար միջավայրի բարելավման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով ձեռնարկատերերի, հաշվապահների, հարկային մասնագետների և տնտեսագիտության ուսանողների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բարբառներում արմատական ածականների հոմանշային հարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տարբեր բարբառային համակարգերում իմաստային ընդհանրությունների, տարբերությունների և փոխհարաբերությունների դրսևորումները։ Հետազոտության կենտրոնում արմատական ածականներն են՝ որպես բառային կազմի ինքնուրույն և կարևոր շերտ, որոնց հոմանշության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու հայերենի բարբառների բառապաշարային հարստությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պատմական զարգացումը։ Աշխատության շրջանակում քննության են առնվում տարբեր բարբառներում նույն կամ մոտ իմաստ արտահայտող ածականները, դրանց իմաստային նրբերանգները, գործածության ոլորտները և տարածքային տարբերակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ բարբառներում հոմանիշ բառերը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ համարժեք են․ դրանք կարող են տարբերակվել իմաստի երանգներով, ոճական կիրառությամբ, արտահայտչականությամբ, գործածության հաճախականությամբ կամ տարածքային տարածվածությամբ։ Այդ պատճառով հետազոտությունը կարևոր է ոչ միայն հոմանիշների պարզ թվարկման, այլև դրանց իմաստաբանական հարաբերությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել ածականների հոմանշային շարքերը, դրանցում առկա իմաստային կենտրոններն ու ծայրամասային միավորները, ինչպես նաև տարբեր բարբառների միջև նույն բառի կամ իմաստի դրսևորման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև հոմանշության ձևավորման պատմական գործընթացը, քանի որ բարբառային բառապաշարի մեջ պահպանվել են ինչպես գրական լեզվի հետ ընդհանուր ծագում ունեցող բառեր, այնպես էլ հին լեզվական շերտեր, տեղային նորաբանություններ և այլ լեզուների հետ երկարատև շփումների հետևանքով ձևավորված բառային տարբերակներ։ Այս տեսանկյունից հոմանշային հարաբերությունների ուսումնասիրությունը կարող է լրացուցիչ տեղեկություններ տալ հայերենի բարբառների փոխազդեցության, տարածքային տարբերակման և պատմական զարգացման վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայոց լեզվի բառագիտության համար, քանի որ բարբառային նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու հայերենի բառային համակարգի վերաբերյալ պատկերացումները և բացահայտելու գրական լեզվում չարտացոլված կամ սահմանափակ կիրառություն ունեցող լեզվական միավորների իմաստային ներուժը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, բարբառագետներին, հայերենագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, բառարանագիրներին, ինչպես նաև հայոց լեզվի պատմությամբ և տարածքային տարբերակներով հետաքրքրվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է հայերենի բարբառների ածականական բառապաշարի հարստությունը՝ կենտրոնանալով արմատական ածականների հոմանշային կապերի, իմաստային նրբերանգների և տարածքային դրսևորումների վրա։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է սելենօրգանական միացությունների հակաօքսիդիչ ազդեցության քիմիական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե ինչպիսի մոլեկուլային և քիմիական գործընթացների միջոցով են սելեն պարունակող օրգանական նյութերը հակազդում օքսիդացման գործընթացներին։ Հետազոտության կենտրոնում սելենօրգանական միացությունների կառուցվածքի և դրանց հակաօքսիդիչ ակտիվության փոխկապակցվածությունն է, ինչպես նաև այն ռեակցիաները, որոնց միջոցով կարող է տեղի ունենալ ազատ ռադիկալների, ակտիվ թթվածնային ձևերի և այլ օքսիդացնող մասնիկների չեզոքացում։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սելենի տարբեր քիմիական ձևերի ռեակցիոնունակությունը, սելեն–ածխածին և այլ կապերի առանձնահատկությունները, էլեկտրոնների փոխանցման գործընթացները և օքսիդավերականգնման ռեակցիաները։ Հակաօքսիդիչ ազդեցության ուսումնասիրության համար կարևոր է պարզել, թե միացությունն ինչպես է փոխազդում ռադիկալային մասնիկների հետ, արդյոք գործում է որպես էլեկտրոնի կամ ջրածնի ատոմի դոնոր, և ինչպիսի միջանկյալ ու վերջնական արտադրանքներ են առաջանում այդ փոխազդեցությունների ընթացքում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել սելենօրգանական միացությունների՝ թիոլների և այլ կենսաբանորեն կարևոր միացությունների հետ փոխազդեցություններին, քանի որ սելեն պարունակող խմբերը կարող են մասնակցել օքսիդավերականգնման ցիկլերին և ազդել բջջային հակաօքսիդիչ համակարգերի գործունեության վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է նաև կառուցվածք–ակտիվություն կապի բացահայտումը, այսինքն՝ պարզել, թե մոլեկուլի կառուցվածքային որ առանձնահատկություններն են պայմանավորում դրա հակաօքսիդիչ հատկությունների ուժգնությունը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել քիմիական կինետիկայի, սպեկտրոսկոպիայի, քրոմատոգրաֆիայի և այլ ֆիզիկաքիմիական մեթոդներ՝ ռեակցիաների արագությունը, մեխանիզմը և առաջացող նյութերը բացահայտելու համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ կենսաքիմիայի և դեղաքիմիայի համար, քանի որ օքսիդատիվ գործընթացների վերահսկումը կարևոր է կենսաբանական համակարգերի բնականոն գործունեության պահպանման տեսանկյունից։ Միաժամանակ սելենօրգանական միացությունների ուսումնասիրությունը պահանջում է հաշվի առնել դրանց կենսաբանական ակտիվության և հնարավոր թունաբանական ազդեցությունների հարաբերակցությունը, քանի որ սելենի միացությունների հատկությունները զգալիորեն կախված են քիմիական կառուցվածքից և կոնցենտրացիայից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել օրգանական և ֆիզիկական քիմիայի մասնագետներին, կենսաքիմիկոսներին, դեղաքիմիկոսներին, նյութագետներին, հակաօքսիդիչ համակարգերի հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Կրոն

Այս աշխատանքը նվիրված է շարականի՝ որպես հայ միջնադարյան հոգևոր երաժշտության և բանաստեղծական ժանրի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա ձևավորման պատմական արմատները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և գեղարվեստական-աստվածաբանական բովանդակությունը։ Շարականը ներկայացվում է որպես հայ եկեղեցական երգարվեստի կարևոր բաղադրիչ, որը զարգացել է վաղ քրիստոնեական շրջանից սկսած և իր բարձրակետին է հասել միջնադարում՝ հատկապես Ներսես Շնորհալու և այլ հոգևոր հեղինակների ստեղծագործական գործունեության շնորհիվ։ Հեղինակը վերլուծում է շարականի երաժշտական կառուցվածքը՝ մեղեդիական ձևերը, ռիթմիկ առանձնահատկությունները և կատարողական ավանդույթները, որոնք փոխանցվել են բանավոր և գրավոր ձևերով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստային բովանդակությանը՝ աստվածաբանական գաղափարների, հոգևոր խորհրդածությունների և սրբերի կյանքի փառաբանման թեմաներին, որոնք արտահայտվում են բարձր գեղարվեստական լեզվով։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է շարականի դերը հայ մշակութային ինքնության պահպանման, եկեղեցական ծեսերի ձևավորման և ազգային երաժշտական մտածողության զարգացման գործում։ Ներկայացվում է նրա կապը հայ հոգևոր դպրոցի, ձեռագիր ավանդույթի և երաժշտական նոտագրության համակարգերի հետ։ Շեշտվում է, որ շարականը ոչ միայն կրոնական երգատեսակ է, այլև հայ միջնադարյան արվեստի և հոգևոր մտածողության ամբողջական արտահայտություն, որը կարևոր տեղ ունի համաշխարհային հոգևոր երաժշտության ժառանգության մեջ։

Բժշկություն

Սա բժշկական-էպիդեմիոլոգիական և հանրային առողջապահության ոլորտին պատկանող գիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է վերարտադրողական տարիքի կանանց վերարտադրողական առողջության գնահատմանը կլաստերային և պոպուլյացիոն մոտեցումների կիրառմամբ, որտեղ վերլուծվում են բնակչության խմբերի ներսում առողջական ցուցանիշների բաշխվածության առանձնահատկությունները, ռիսկի գործոնների տարածվածությունը և դրանց ազդեցությունը պտղաբերության, հղիության ընթացքի և գինեկոլոգիական հիվանդությունների հաճախականության վրա, աշխատանքը ընդգրկում է նաև վիճակագրական և համաճարակաբանական մեթոդների կիրառումը՝ տվյալների խմբավորման, համեմատական վերլուծության և առողջական կլաստերների հայտնաբերման նպատակով, միաժամանակ դիտարկվում են սոցիալ-տնտեսական, կենսաբանական և վարքային գործոնների փոխազդեցությունները, որոնք ձևավորում են կանանց վերարտադրողական առողջության ընդհանուր պատկերը, և առաջարկվում են հանրային առողջապահության քաղաքականությունների բարելավման ուղիներ՝ ուղղված կանխարգելման, վաղ ախտորոշման և ռիսկերի նվազեցման ռազմավարություններին։

Պատմություն

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1907 թվականի հոկտեմբերի 1-ին հիմնադրված Սանկտ Պետերբուրգի հայկական շրջանակի անդամների ցանկը՝ կազմված որպես կազմակերպության գործունեությանն առնչվող տեղեկատու և պատմական-մատենագիտական աղբյուր։ Այն արժեքավոր է հատկապես 20-րդ դարի սկզբի Սանկտ Պետերբուրգի հայ համայնքի, մտավորական միջավայրի և հասարակական կազմակերպությունների ուսումնասիրության համար։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն անձանց շրջանակի մասին, որոնք ընդգրկված էին հայկական մշակութային և հասարակական կյանքում, ինչպես նաև ուսումնասիրելու համայնքի կազմակերպվածության աստիճանը և դրա ձևավորման պատմական պայմանները։ Անդամների անունների գրանցումը կարևոր սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունի, քանի որ նման ցուցակները հաճախ թույլ են տալիս նույնականացնել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ գործիչներին, մտավորականներին, հասարակական ակտիվիստներին և համայնքային կյանքի այլ մասնակիցներին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել ինչպես Սանկտ Պետերբուրգի հայ համայնքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, այնպես էլ հայկական սփյուռքի, հայ-ռուսական մշակութային կապերի, հասարակական կազմակերպությունների պատմության և 19-րդ դարի վերջի ու 20-րդ դարի սկզբի հայկական մտավոր կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն միաժամանակ ունի կենսագրական և ծագումնաբանական արժեք, քանի որ անդամների անուններն ու դրանց համակարգված ներկայացումը կարող են հիմք ծառայել առանձին անձանց գործունեության, հասարակական կապերի և տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական համայնքային ցանցերի հետագա ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, սա ոչ թե գեղարվեստական կամ ընդհանուր ընթերցողական բնույթի գիրք է, այլ փաստագրական և տեղեկատու բնույթի աղբյուր, որի հիմնական արժեքը ժամանակաշրջանի հայկական հասարակական կյանքի մասնակիցների շրջանակը պահպանելու և հետագա պատմական ուսումնասիրությունների համար փաստական հիմք ապահովելու մեջ է։