Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1981, Август, №8)

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է պարանոցային հատվածի ողնուղեղի տրավմատիկ վնասվածքներից հետո ուշ վերականգնողական շրջանում ինքնավերականգնման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է այն հնարավորությունների վրա, որոնց շնորհիվ վնասվածքից հետո հիվանդի օրգանիզմը և նյարդային համակարգը կարող են աստիճանաբար վերականգնել կորցրած կամ խանգարված գործառույթների մի մասը՝ հատուկ վերականգնողական միջամտությունների, ֆիզիկական ակտիվության և հիվանդի ակտիվ մասնակցության պայմաններում։ Պարանոցային հատվածի ողնուղեղի վնասվածքները կարող են առաջացնել շարժողական, զգայական և ինքնավար գործառույթների տարբեր աստիճանի խանգարումներ, իսկ դրանց հետևանքները կարող են երկար ժամանակ պահպանվել վնասվածքից հետո։ Այդ պատճառով ուշ վերականգնողական շրջանի ուսումնասիրությունը կարևոր է հիվանդի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների, ինքնուրույնության և կյանքի որակի բարձրացման տեսանկյունից։ Աշխատության շրջանակում կարող են գնահատվել վնասվածքից հետո պահպանված շարժողական և զգայական կարողությունները, մկանային ուժը, շարժումների համակարգումը, քայլելու կամ տեղաշարժվելու հնարավորությունը, վերին վերջույթների ֆունկցիան և առօրյա գործողություններն ինքնուրույն կատարելու մակարդակը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել պարանոցային վնասվածքներին բնորոշ վերին վերջույթների ֆունկցիայի վերականգնմանը, քանի որ ձեռքերի և մատների շարժունակության բարելավումը կարող է էապես մեծացնել հիվանդի ինքնասպասարկման հնարավորությունները։ Ինքնավերականգնման գաղափարը ենթադրում է, որ հիվանդը վերականգնողական գործընթացում հանդես է գալիս ոչ միայն որպես բուժական միջամտությունների պասիվ ստացող, այլև որպես ակտիվ մասնակից։ Կրկնվող և նպատակային շարժողական վարժությունները, պահպանված ֆունկցիաների օգտագործումը, առօրյա գործողությունների ինքնուրույն կատարումը և ֆիզիկական ակտիվության աստիճանական ավելացումը կարող են նպաստել նյարդամկանային համակարգի ֆունկցիոնալ վերակազմավորմանը։ Ողնուղեղի վնասվածքից հետո վերականգնման աստիճանը, սակայն, անհատական է և կախված է վնասվածքի մակարդակից ու ամբողջականությունից, սկզբնական նյարդաբանական վիճակից, բուժման ժամանակին իրականացումից, բարդություններից և մի շարք այլ գործոններից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ուշ շրջանի վերականգնողական ներուժի գնահատումը։ Վնասվածքից անցած երկար ժամանակահատվածը պարտադիր չի նշանակում, որ ֆունկցիոնալ բարելավման հնարավորությունները լիովին սպառված են։ Ժամանակակից նեյրովերականգնողական մոտեցումները հիմնված են նյարդային համակարգի հարմարվողականության և նեյրոպլաստիկության գաղափարի վրա, որի դեպքում կրկնվող, նպատակային և համապատասխան ինտենսիվությամբ իրականացվող գործունեությունը կարող է նպաստել պահպանված նյարդային կապերի արդյունավետ օգտագործմանը։ Այդ պատճառով հետազոտությունը կարող է ուսումնասիրել երկարատև վերականգնողական վարժությունների ազդեցությունը հիվանդների ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև վերականգնողական ծրագրի անհատականացումը։ Տարբեր հիվանդների մոտ նույն մակարդակի վնասվածքը կարող է առաջացնել տարբեր ֆունկցիոնալ սահմանափակումներ, ուստի արդյունավետ ինքնավերականգնման ծրագիրը պետք է համապատասխանեցվի յուրաքանչյուր անձի պահպանված կարողություններին և նպատակներին։ Ծրագրում կարող են ընդգրկվել շարժողական վարժություններ, մկանային ուժի և շարժումների վերահսկման զարգացում, հավասարակշռության ու տեղաշարժման ուսուցում, վերին վերջույթների նպատակային մարզում և ինքնասպասարկման հմտությունների զարգացում։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև հոգեբանական գործոնների դերը վերականգնման գործընթացում։ Երկարատև հաշմանդամությունը և շարժունակության սահմանափակումը կարող են բացասաբար ազդել մարդու մոտիվացիայի, ինքնուրույնության և սոցիալական ակտիվության վրա։ Հետևաբար ինքնավերականգնման արդյունավետությունը կարող է կապված լինել հիվանդի ակտիվ մասնակցության, նպատակների ձևավորման, սեփական հնարավորությունների ճիշտ գնահատման և վերականգնողական գործընթացի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի հետ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են կիրառվել կլինիկական և ֆունկցիոնալ գնահատման տարբեր մեթոդներ՝ հիվանդների շարժողական կարողությունների, ինքնասպասարկման մակարդակի, զգայական ֆունկցիաների և առօրյա գործունեության փոփոխությունները դինամիկայում գնահատելու համար։ Բուժումից կամ վերականգնողական ծրագրից առաջ և հետո ստացված տվյալների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս որոշել ֆունկցիոնալ փոփոխությունների աստիճանը և գնահատել կիրառված մոտեցումների արդյունավետությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է ուշ շրջանում գտնվող ողնուղեղի վնասվածք ունեցող անձանց համար ինքնուրույն վերականգնողական ակտիվության կազմակերպման հնարավորությունների բացահայտման մեջ։ Արդյունքները կարող են օգնել վերականգնողական մասնագետներին մշակել ավելի նպատակային ծրագրեր, իսկ հիվանդներին՝ ավելի արդյունավետ օգտագործել պահպանված ֆունկցիոնալ հնարավորությունները և բարձրացնել առօրյա կյանքում ինքնուրույնության մակարդակը։ Միաժամանակ նման մոտեցումները պետք է իրականացվեն մասնագետի հսկողությամբ և հաշվի առնեն վնասվածքի առանձնահատկություններն ու հնարավոր սահմանափակումները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել նյարդաբաններին, նյարդավիրաբույժներին, ֆիզիկական և վերականգնողական բժշկության մասնագետներին, ֆիզիոթերապևտներին, կինեզիթերապևտներին, օկուպացիոն թերապևտներին և ողնուղեղի վնասվածքների հետևանքների ուսումնասիրմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևորում է ողնուղեղի պարանոցային վնասվածքներից հետո երկարատև վերականգնողական աշխատանքի և հիվանդի ակտիվ մասնակցության դերը՝ փորձելով բացահայտել ուշ շրջանում ֆունկցիոնալ վերականգնման հնարավորությունները, գնահատել ինքնավերականգնման արդյունավետությունը և նպաստել հիվանդների առավելագույն հնարավոր ինքնուրույնության ու կյանքի որակի ապահովմանը։

Այլ առարկաներ

Հեղինակներ Շ. Մ. Գրիգորյանը և Ս. Վ. Ռաֆայելյանը գրքում մանրամասն ներկայացնում են կոմբայնների հիմնական հանգույցները՝ կտրող սարք, հացահատիկի հնձման և կալսման մեխանիզմներ, մաքրող համակարգեր և տեղափոխման հանգույցներ՝ բացատրելով դրանց փոխկապակցված աշխատանքը մեկ միասնական տեխնոլոգիական գործընթացում։ Աշխատությունը ընդգծում է կոմբայնների արդյունավետ աշխատանքի պայմանները, դաշտային տարբեր ռեժիմներում շահագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև կորուստների նվազեցման և արտադրողականության բարձրացման մեթոդները։ Գրքում ներկայացվում են նաև տեխնիկական կարգավորման, սպասարկման և շահագործման կանոնները, ինչպես նաև անվտանգության պահանջները՝ ապահովելու մեքենայի անխափան և երկարաժամկետ աշխատանքը բերքահավաքի ընթացքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր մշակաբույսերի առանձնահատկություններին և դրանց համապատասխան կոմբայնային կարգավորումներին, ինչը կարևոր է որակյալ բերք ստանալու համար։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական մեքենայացման մասնագետների, ինժեներների և ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները հացահատիկահավաք տեխնիկայի և ժամանակակից բերքահավաքի տեխնոլոգիաների վերաբերյալ։

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է ֆինանսական շուկայի կառուցվածքի, գործառույթների և հիմնական բաղադրիչների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրամի և կապիտալի շուկաներին։ Գրքում ներկայացվում են ֆինանսական շուկայի դերը տնտեսության մեջ, ֆինանսական ռեսուրսների տեղաբաշխման և վերաբաշխման գործընթացները, ինչպես նաև ֆինանսական միջնորդների և շուկայի մասնակիցների փոխհարաբերությունները։ Մանրամասն քննարկվում են դրամի շուկայի առանձնահատկությունները, կարճաժամկետ ֆինանսավորման գործիքները, դրամավարկային քաղաքականության ազդեցությունը և իրացվելիության կառավարման մեխանիզմները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են կապիտալի շուկայի կառուցվածքը, երկարաժամկետ ներդրումային գործիքները, արժեթղթերի շրջանառությունը, ներդրումային ռիսկերի գնահատումը և կապիտալի ներգրավման եղանակները։ Հեղինակը վերլուծում է ֆինանսական շուկաների փոխկապակցվածությունը, դրանց զարգացման վրա ազդող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև միջազգային ֆինանսական համակարգում տեղի ունեցող փոփոխությունների ազդեցությունը ազգային տնտեսությունների վրա։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում ֆինանսական շուկաների գործունեության, դրանց տնտեսական նշանակության և ժամանակակից ֆինանսական գործընթացների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով ուսանողների, հետազոտողների, տնտեսագետների և ֆինանսական ոլորտի մասնագետների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում բիզնեսի արժեքի գնահատման հիմնախնդիրների վերլուծությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը մանրամասն դիտարկում է բիզնեսի գնահատման մեթոդաբանությունը, բանկային ու ֆինանսական կառույցներում կիրառվող մոտեցումները, ինչպես նաև գնահատման գործընթացում առկա խոչընդոտները՝ ներառյալ ֆինանսական տեղեկատվության սահմանափակումները, շուկայային և կազմակերպական ռիսկերը, արժևորման միտումների անորոշությունը և օրենսդրական բացերը։ Աշխատությունում ներկայացվում են ինչպես դասական, այնպես էլ ժամանակակից ֆինանսատնտեսական մեթոդներ՝ եկամուտների, ակտիվների և շուկայի մոտեցումները, համակցված մեթոդների կիրառելիությունը և դրանց առավելությունները ու թերությունները ՀՀ պայմաններում։ Հեղինակը առաջարկում է գործնական լուծումներ բիզնեսի արժևորման պրոցեսների կատարելագործման, ֆինանսական թափանցիկության բարձրացման և բանկային ռիսկերի նվազեցման համար, ընդգծելով պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության կարևորությունը։ Գիրքը օգտակար է ֆինանսիստների, տնտեսագետների, բանկային համակարգի աշխատակիցների, կառավարման մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են բիզնեսի գնահատմամբ, ներդրումային գործընթացներով և ֆինանսական ռազմավարությունների մշակմամբ։

Մենեջմենթ

Ինվեստիցիաների արդյունավետության էությունը կայանում է ներդրված կապիտալի օգտագործման արդյունքում ստացվող տնտեսական արդյունքների գնահատման մեջ, որի միջոցով որոշվում է՝ արդյոք իրականացվող ներդրումը ապահովում է բավարար շահութաբերություն, ծախսերի վերադարձ և երկարաժամկետ արժեքի ստեղծում։ Այս գնահատումը հիմնված է այն գաղափարի վրա, որ ներդրումային որոշումները պետք է հաշվի առնեն ոչ միայն ներկա ծախսերն ու եկամուտները, այլ նաև ժամանակի գործոնը և ապագա դրամական հոսքերի արժեքը։ Ներգրավված կապիտալի հատույցի եղանակը (Return on Capital Employed մոտեցում) օգտագործվում է ներդրման շահութաբերությունը չափելու համար՝ համեմատելով ստացված շահույթը ներգրավված կապիտալի ընդհանուր ծավալի հետ, ինչը թույլ է տալիս գնահատել, թե որքան արդյունավետ է օգտագործվում ներդրված միջոցը։ Զուտ ընթացիկ արժեքը (Net Present Value) ներդրումային նախագծերի գնահատման հիմնական մեթոդներից է, որը հաշվարկում է ապագա կանխատեսվող դրամական հոսքերի ներկա արժեքը՝ հանելով սկզբնական ներդրումը, և եթե արդյունքը դրական է, ապա նախագիծը համարվում է արդյունավետ և ընդունելի։ Դրամական հոսքերի դիսկոնտավորման եղանակը հիմնված է այն սկզբունքի վրա, որ ապագա դրամական միջոցները ներկայում ունեն ավելի ցածր արժեք, ուստի դրանք վերածվում են ներկա արժեքի՝ կիրառելով դիսկոնտավորման տոկոսադրույք, որը արտացոլում է ռիսկը, կապիտալի արժեքը և ժամանակային նախընտրությունները, ինչի միջոցով հնարավոր է համեմատել տարբեր ներդրումային նախագծեր և ընտրել առավել շահավետ տարբերակը։

Տնտեսագիտություն

Հեղինակ Սարգսյան Ա.Հ.-ն գրքում մանրամասն քննարկում է այն գործընթացներն ու մեթոդները, որոնց միջոցով ընկերություններն ու ձեռնարկությունները պետք է հաշվետու լինեն իրենց գործունեության էթիկական, սոցիալական և բնապահպանական հետևանքների համար։ Աշխատությունը հատուկ ուշադրություն է դարձնում բիզնեսի սոցիալական պատասխանատվության նշանակությանը, որը ենթադրում է ոչ միայն տնտեսական շահույթի ձեռքբերում, այլև հանրության և շրջակա միջավայրի բարօրության ապահովում։ Գրքում ներկայացվում են բարոյական և իրավական սկզբունքները, որոնց վրա պետք է հիմնվի ընկերությունների վարքագիծը՝ սոցիալական պատասխանատվության շրջանակներում։ Բացի դրանից, աշխատությունում արտացոլվում են հայաստանյան իրականությունը, տեղական տնտեսական պայմանները և գործնական օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես է սոցիալական պատասխանատվությունը տարածվում հայկական բիզնեսի վրա և ինչպիսի ազդեցություն է ունենում հասարակության բարեկեցության ու զարգացման վրա։ Հեղինակը ընդգծում է, որ բիզնեսի բարոյականությունն ու սոցիալական պատասխանատվությունը կարևոր են ոչ միայն ընկերությունների համբավի համար, այլև ամբողջ հասարակության համար, քանի որ դրանց ազդեցությունը ուղղակիորեն կապված է տնտեսական կայունության, սպառողների վստահության և ընկերությունների երկարաժամկետ զարգացման հետ։ Գրքում նաև քննարկվում են միջազգային չափանիշները և դրանց կիրառությունը Հայաստանի իրականությունում, ինչպես նաև վերլուծվում են սոցիալական պատասխանատվության ծրագրերի արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կհամարվի օգտակար թե՛ տնտեսագետների, թե՛ բիզնեսի սեփականատերերի, թե՛ պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների համար։