Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1985, Февраль, №3)

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ապրանքներ ներմուծող կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունների, առկա խնդիրների և զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է ներմուծման գործընթացների կազմակերպման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման և արտաքին առևտրային գործունեության կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ներմուծող ընկերությունների գործունեության վրա ազդող տնտեսական, իրավական, կազմակերպչական և շուկայական գործոնները, ինչպես նաև մատակարարման շղթաների կառավարման, լոգիստիկ գործընթացների և ծախսերի օպտիմալացման խնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է Հայաստանի ներմուծման ոլորտի առանձնահատկությունները, միջազգային առևտրային հարաբերությունների ազդեցությունը, մաքսային գործընթացները և մրցակցային միջավայրի պայմաններում կազմակերպությունների արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են գործնական առաջարկություններ՝ ուղղված ներմուծող կազմակերպությունների կառավարման համակարգի բարելավմանը, ռիսկերի նվազեցմանը, մատակարարների հետ հարաբերությունների արդյունավետ կազմակերպմանը և շուկայական դիրքերի ամրապնդմանը։ Նյութը օգտակար է տնտեսագիտության, կառավարման և արտաքին տնտեսական գործունեության ոլորտների մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ հնարավորություն տալով խորությամբ հասկանալ ներմուծման ոլորտի զարգացման խնդիրներն ու դրանց լուծման հնարավոր ուղիները Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի արժեթղթերի շուկայում դեպոզիտարիայի, քլիրինգի և հաշվարկների համակարգերի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքի կենտրոնում ֆինանսական շուկայի այն կարևորագույն ենթակառուցվածքներն են, որոնք ապահովում են արժեթղթերի գործարքների գրանցումը, սեփականության իրավունքի հաշվառումը, գործարքների փոխադարձ պարտավորությունների որոշումը և դրանց վերջնական կատարումը։ Դեպոզիտարիայի համակարգը կարևոր դեր է կատարում արժեթղթերի կենտրոնացված հաշվառման և սեփականության իրավունքի հաստատման գործում, մինչդեռ քլիրինգային և հաշվարկային մեխանիզմները նպաստում են գործարքների պարտավորությունների ճիշտ, ժամանակին և անվտանգ կատարմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել այդ համակարգերի կառուցվածքը, գործողության սկզբունքները, մասնակիցների փոխհարաբերությունները և Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի զարգացման վրա դրանց ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են սահմանափակել շուկայի արդյունավետությունը՝ տեխնիկական և կազմակերպական ենթակառուցվածքների անկատարությունից մինչև գործարքների արագության, հուսալիության, թափանցիկության և ռիսկերի կառավարման հարցերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև միջազգային փորձի դիտարկումը և դրա համադրումը Հայաստանի շուկայի առանձնահատկությունների հետ։ Ժամանակակից արժեթղթերի շուկաներում դեպոզիտարային, քլիրինգային և հաշվարկային գործընթացների թվայնացումը, ավտոմատացումը և միասնական համակարգերի կիրառումը կարող են էապես բարձրացնել գործարքների արդյունավետությունը և նվազեցնել գործառնական ու հաշվարկային ռիսկերը։ Այդ համատեքստում աշխատանքը կարող է անդրադառնալ էլեկտրոնային հաշվառման, տեղեկատվական համակարգերի ինտեգրման, գործարքների ավտոմատ մշակման, մասնակիցների միջև տեղեկատվության փոխանակման և անվտանգության ապահովման խնդիրներին։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ռիսկերի կառավարման հարցը, քանի որ արժեթղթերի գործարքների վերջնական հաշվարկների հուսալիությունը անմիջականորեն կապված է ամբողջ ֆինանսական համակարգի կայունության հետ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են ուղղված լինել համակարգի կազմակերպական և տեխնոլոգիական կատարելագործմանը, գործարքների իրականացման արագության բարձրացմանը, ծախսերի նվազեցմանը, շուկայի մասնակիցների համար ծառայությունների հասանելիության ընդլայնմանը և ներդրողների վստահության ամրապնդմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ֆինանսական շուկաների մասնագետներին, տնտեսագետներին, բանկային և ներդրումային ոլորտի ներկայացուցիչներին, արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներին, պետական կարգավորող մարմիններին, ինչպես նաև ֆինանսների և տնտեսագիտության ոլորտի ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր է Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի ինստիտուցիոնալ և տեխնոլոգիական զարգացման տեսանկյունից՝ փորձելով բացահայտել դեպոզիտարիայի, քլիրինգի և հաշվարկների գործող համակարգերի հիմնական խնդիրները և ներկայացնել դրանց արդյունավետության, հուսալիության ու միջազգային չափանիշներին համապատասխանության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Բաքվի նահանգի հայության պատմաժողովրդագրական ուսումնասիրությանը XIX դարի երկրորդ կեսին և XX դարի սկզբներին՝ ներկայացնելով այդ ժամանակաշրջանում հայկական բնակչության թվաքանակի, տեղաբաշխման, սոցիալական կազմի, տնտեսական գործունեության և համայնքային կյանքի հիմնական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Բաքվի նահանգում հայ բնակչության ձևավորման ու աճի գործընթացներն են, որոնք սերտորեն կապված էին տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման, նավթարդյունաբերության վերելքի, քաղաքների ընդլայնման և բնակչության տեղաշարժերի հետ։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հայերի բնակության հիմնական վայրերը, քաղաքային և գյուղական բնակչության հարաբերակցությունը, ժողովրդագրական փոփոխությունների դինամիկան, ծնելիության և մահացության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ներգաղթի և արտագաղթի գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Բաքու քաղաքի հայկական համայնքին, որն աստիճանաբար դարձավ տարածաշրջանի տնտեսական, մշակութային և հասարակական կյանքի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ հայերի մասնագիտական և սոցիալական կազմին՝ ներկայացնելով նրանց մասնակցությունը արդյունաբերության, առևտրի, արհեստների, ծառայությունների, կրթության և այլ ոլորտների զարգացմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հայկական համայնքային կառույցներին, եկեղեցական և կրթական հաստատություններին, բարեգործական կազմակերպություններին, մամուլին և մշակութային կյանքին, որոնք նպաստում էին ազգային ինքնության պահպանմանը և համայնքի ներքին կազմակերպմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև հայության և տարածաշրջանի այլ էթնիկ ու կրոնական խմբերի միջև սոցիալական և տնտեսական հարաբերությունները, ինչպես նաև այն քաղաքական ու հասարակական գործընթացները, որոնք ազդեցություն էին ունենում հայկական բնակչության վիճակի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական անկայունության, ազգային-հասարակական լարվածությունների և դրանց ժողովրդագրական հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Պատմաժողովրդագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրել վիճակագրական տվյալները, մարդահամարների և վարչական հաշվառումների նյութերը, պատմական վկայությունները և համայնքային տեղեկությունները՝ Բաքվի նահանգի հայության թվաքանակի ու տեղաբաշխման վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկեր ստանալու համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն տարածաշրջանի հայության պատմությունը վերականգնելու, այլև Հարավային Կովկասի բազմազգ հասարակության ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսական զարգացումները հասկանալու տեսանկյունից։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ համայնքի դերը տարածաշրջանի տնտեսական և մշակութային կյանքում և ներկայացնելու այն պատմական ու ժողովրդագրական գործընթացները, որոնք ձևավորեցին նրա վիճակը XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին։

Հոգեբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ստեղծարարության զարգացման գործընթացի և անձնային առանձնահատկությունների դրսևորման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ հոգեբանական, մանկավարժական և սոցիալական մոտեցումների համադրությամբ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ստեղծարար մտածողության ձևավորման փուլերը, անհատական կարողությունների զարգացման մեխանիզմները և այն ներքին ու արտաքին գործոնները, որոնք ազդում են ստեղծագործական ներուժի ակտիվացման վրա։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձնային հատկանիշների՝ բնավորության, խառնվածքի, մոտիվացիայի, ինքնագնահատականի և ճանաչողական ոճերի դերին ստեղծարարության դրսևորման գործընթացում։ Քննարկվում են նաև կրթական միջավայրի, սոցիալական հարաբերությունների և մշակութային համատեքստի ազդեցությունները ստեղծագործական կարողությունների զարգացման վրա։ Հետազոտությունը ընդգծում է, որ ստեղծարարությունը ոչ միայն բնածին հատկություն է, այլև զարգացող գործընթաց, որը կարելի է խթանել նպատակային ուսուցման, ստեղծագործական խնդիրների լուծման և ազատ մտածողության ձևավորման միջոցով։ Ներկայացվում են տարբեր հոգեբանական տեսությունների և փորձարարական ուսումնասիրությունների արդյունքներ, որոնք բացահայտում են ստեղծարարության և անձի զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, մանկավարժների, ուսուցիչների, սոցիալական գիտությունների հետազոտողների և ստեղծարարության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է X դարի հայ պատմագրության լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով բառապաշարային, ձևաբանական, շարահյուսական և ոճաբանական մակարդակները։ Գրքում ներկայացվում է միջնադարյան հայ պատմագրության լեզվի զարգացման պատմական համատեքստը՝ ցույց տալով գրաբար հայերենի էվոլյուցիան և տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններում դրա դրսևորումները։ Հեղինակը վերլուծում է պատմական երկերի լեզվական կառուցվածքը, հատուկ ուշադրություն դարձնելով պատմողական ոճին, բարդ նախադասությունների կառուցմանը, շարահյուսական կապերին և ժամանակի լեզվական նորմերի ձևավորմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև փոխառությունների առկայությունը, գրական և խոսակցական շերտերի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև տեքստերի ժանրային առանձնահատկությունների ազդեցությունը լեզվի վրա։ Հատուկ ընդգծվում է X դարի հայ պատմագրության դերը գրական լեզվի կայացման և պատմական գիտակցության ձևավորման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, հայագետների, միջնադարագետների, պատմաբանների և բանասիրության ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ տեքստային վերլուծության հիման վրա կառուցված ուսումնասիրություն։

Գրականություն

Հովհաննես Թումանյան․ Հեքիաթներ — հայ մեծանուն գրող և բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյան-ի ամենասիրված ստեղծագործություններից կազմված ժողովածու է, որը ներառում է ժողովրդական մտածողությամբ, բարոյական արժեքներով և խոր իմաստությամբ հարուստ հեքիաթներ։ Այս գիրքը համարվում է հայկական մանկական գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից մեկը, սակայն այն հետաքրքիր և ուսուցողական է ոչ միայն երեխաների, այլև մեծահասակների համար։ Թումանյանի հեքիաթները ստեղծված են հայ ժողովրդական բանահյուսության ավանդույթների հիման վրա և առանձնանում են պարզ, պատկերավոր ու երաժշտական լեզվով, որը հեշտությամբ գրավում է ընթերցողին։ Ժողովածուում ընդգրկված պատմությունները հաճախ ներկայացնում են բարու և չարի պայքարը, արդարության հաղթանակը, աշխատասիրության, ազնվության, ընկերասիրության և խելացիության կարևորությունը։ Հեղինակը կենդանիների, հասարակ մարդկանց, թագավորների ու կախարդական կերպարների միջոցով ստեղծում է աշխարհ, որտեղ յուրաքանչյուր պատմություն ունի դաստիարակչական և խոր բարոյական ենթատեքստ։ «Շունն ու կատուն», «Բարեկենդանը», «Անբան Հուռին», «Քաջ Նազարը» և մյուս հայտնի հեքիաթները ոչ միայն զվարճացնում են, այլ նաև սովորեցնում են գնահատել բարությունը, խոհեմությունը և մարդկային հարաբերությունների արժեքը։ Թումանյանի ստեղծագործություններում հաճախ զգացվում է հայկական գյուղական կյանքի շունչը, ժողովրդի կենցաղը, սովորույթներն ու ազգային մտածելակերպը, ինչի շնորհիվ դրանք դարձել են սիրված սերունդների կողմից։ Գիրքը նպաստում է երեխաների երևակայության զարգացմանը, բարոյական արժեքների ձևավորմանը և հայ գրականության նկատմամբ հետաքրքրության աճին։