Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1989, Ноябрь, №11-12)

Տնտեսագիտություն

Այս գիտատնտեսագիտական հետազոտությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական եկամուտների ձևավորման համակարգի և պետական ծախսային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են պետական ֆինանսների կառավարման տեսական հիմքերը, հարկային համակարգի կառուցվածքը, եկամուտների հավաքագրման մեխանիզմները և բյուջետային գործընթացի հիմնական փուլերը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է հարկային քաղաքականության ազդեցությունը տնտեսական աճի, ներդրումային միջավայրի և բիզնես ակտիվության վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հարկային վարչարարության արդյունավետությանը, ստվերային տնտեսության կրճատման խնդիրներին և հարկային բեռի բաշխման արդարությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև պետական ծախսերի կառուցվածքը, դրանց նպատակային օգտագործման արդյունավետությունը, սոցիալական և տնտեսական ծրագրերի ֆինանսավորման մեխանիզմները, ինչպես նաև բյուջետային դեֆիցիտի կառավարման խնդիրները։ Հեղինակը առաջարկում է պետական ֆինանսների կառավարման կատարելագործման ուղիներ՝ ներառյալ հարկային համակարգի պարզեցում, ծախսերի թիրախավորում, ծրագրային բյուջետավորում և թվային կառավարման գործիքների ներդրում։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, ֆինանսիստների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Ասիայի հնագույն պատմության վերաբերյալ համեմատական և քննադատական ուսումնասիրություններին՝ ընդգրկելով տարբեր քաղաքակրթությունների ծագման, զարգացման և փոխազդեցության հարցերը։ Գրքում վերլուծվում են Մերձավոր և Հեռավոր Արևելքի հին պետական կազմավորումները, նրանց քաղաքական կառուցվածքները, մշակութային ավանդույթները և պատմագրական աղբյուրների առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում առասպելաբանական և պատմական նարատիվների փոխկապակցությանը՝ փորձելով առանձնացնել փաստական հիմքերը լեգենդար և կրոնական ավանդություններից։ Քննարկվում են նաև առևտրային ուղիների, հատկապես հին ճանապարհային ցանցերի դերը քաղաքակրթությունների միջև կապերի ձևավորման և մշակութային փոխանակումների զարգացման գործում։ Աշխատությունը ներկայացնում է Ասիայի պատմության տարբեր դարաշրջանների համադրական վերլուծություն՝ ընդգծելով տարածաշրջանի բազմաշերտ և բազմամշակութային բնույթը։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, արևելագետների, հնագիտության մասնագետների և հին քաղաքակրթություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս գիրքը նախատեսված է խմբերի տեսության հիմունքների և կիրառական խնդիրների համակարգված ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով թե՛ տեսական նյութը, թե՛ մեծ քանակությամբ վարժություններ՝ թեմայի խորացված յուրացման նպատակով։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում խմբերի հիմնական հատկություններին, ենթախմբերին, ցիկլիկ և վերջավոր խմբերին, գեներատորներին և հարաբերություններին, ինչպես նաև հոմոմորֆիզմների ու իզոմորֆիզմների գաղափարներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լագրանժի թեորեմին, նորմալ ենթախմբերին և ֆակտոր խմբերին, որոնք կարևոր դեր ունեն ալգեբրայի կառուցվածքային ուսումնասիրության մեջ։ Խնդիրների բաժինը ներառում է տարբեր բարդության վարժություններ՝ սկսած հիմնական հաշվարկներից մինչև ավելի խորքային ապացուցողական առաջադրանքներ, որոնք նպաստում են տրամաբանական մտածողության և ալգեբրական ինտուիցիայի զարգացմանը։ Գիրքը օգտակար է մաթեմատիկայի ուսանողների, դասախոսների և ալգեբրայի հետազոտությամբ հետաքրքրվողների համար՝ ապահովելով ամուր հիմք խմբերի տեսության ուսումնասիրության և կիրառման համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մեքենաշինության ոլորտում արդյունաբերական արտադրության զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով ճյուղի տնտեսական նշանակությունը, զարգացման նախադրյալները, առկա արտադրական ներուժը և դրա արդյունավետ օգտագործման հիմնական խոչընդոտները։ Մեքենաշինությունը կարևոր դեր ունի արդյունաբերության տեխնոլոգիական զարգացման, արտադրության արդիականացման և տնտեսության տարբեր ճյուղերի տեխնիկական ապահովման գործում, ուստի դրա զարգացումը անմիջականորեն կապված է երկրի արտադրողականության, տեխնոլոգիական անկախության և արտահանման հնարավորությունների ընդլայնման հետ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ՀՀ մեքենաշինության ձևավորման և զարգացման պատմական առանձնահատկությունները, ճյուղի կառուցվածքը, արտադրական ձեռնարկությունների գործունեությունը, մասնագիտացման ուղղությունները և տարածքային տեղաբաշխումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տնտեսական և տեխնոլոգիական խնդիրներին, որոնք սահմանափակում են մեքենաշինական արտադրության մրցունակությունը, այդ թվում՝ արտադրական հզորությունների ոչ լիարժեք օգտագործմանը, տեխնոլոգիական վերազինման անհրաժեշտությանը, ներդրումների սահմանափակությանը, որակյալ մասնագետների պահանջարկին, արտադրանքի շուկաների սահմանափակությանը և արտահանման ուղղությունների ընդլայնման անհրաժեշտությանը։ Ժամանակակից պայմաններում մեքենաշինության զարգացման կարևոր նախապայման է արտադրության տեխնոլոգիական արդիականացումը, նորարարությունների ներդրումը և բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի թողարկումը։ ՀՀ արդյունաբերության զարգացման պետական մոտեցումներում նույնպես ընդգծվում են մրցունակության և արտադրողականության բարձրացումը, արտահանման դիվերսիֆիկացումը, նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը և ներքին շուկայում տեղական արտադրանքի մասնաբաժնի մեծացումը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է մեքենաշինության կապը գիտության, կրթության և հետազոտությունների ու մշակումների ոլորտների հետ, քանի որ ժամանակակից մեքենաշինական արտադրությունը պահանջում է ոչ միայն արտադրական հզորություններ, այլև բարձր որակավորում ունեցող ինժեներական և տեխնիկական կադրեր, նախագծման ժամանակակից համակարգեր և նորարարական տեխնոլոգիաներ։ Այդ տեսանկյունից զարգացման հեռանկարային ուղղություններից են ճարտարագիտական մասնագիտացումների խորացումը, մասնագիտացված քլաստերների ձևավորումը, օտարերկրյա ներդրումների ներգրավումը, հետազոտությունների և մշակումների կարողությունների զարգացումը և շուկաների դիվերսիֆիկացումը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև մեքենաշինական ձեռնարկությունների համագործակցության ընդլայնմանը, տեղական և միջազգային մատակարարման շղթաներում դրանց ներգրավմանը, արտադրանքի որակի բարձրացմանը և միջազգային չափանիշների ներդրմանը։ Այս խնդիրների լուծումը կարևոր է ոչ միայն առանձին ձեռնարկությունների արդյունավետության բարձրացման, այլև ամբողջ արդյունաբերական համակարգի կայուն զարգացման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են առաջարկվել մեքենաշինության զարգացման ուղղություններ, որոնք ներառում են տեխնիկական վերազինում, արտադրության ավտոմատացում և թվայնացում, նոր արտադրատեսակների մշակում, ներդրումային միջավայրի բարելավում, մասնագիտական կադրերի պատրաստում, գիտության և արտադրության համագործակցության խորացում և արտահանման ներուժի օգտագործում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, արդյունաբերության և ձեռնարկությունների կառավարման մասնագետներին, մեքենաշինության ոլորտի հետազոտողներին, պետական տնտեսական քաղաքականություն մշակողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, այն հնարավորություն է տալիս դիտարկել ՀՀ մեքենաշինությունը ոչ միայն որպես արդյունաբերության առանձին ճյուղ, այլև որպես տեխնոլոգիական զարգացման, արտադրության դիվերսիֆիկացման, բարձր ավելացված արժեքի ստեղծման և երկրի տնտեսական մրցունակության բարձրացման կարևոր բաղադրիչ։

Մանկավարժություն

Սա մանկավարժական և լեզվամեթոդական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է ընթերցանության դերին որպես գրագիտության զարգացման հիմնական գործոնի, որտեղ վերլուծվում է ընթերցանության ազդեցությունը լեզվական հմտությունների՝ բառապաշարի հարստացման, ընթերցողական ընկալման և գրավոր արտահայտման կարողությունների ձևավորման վրա, աշխատանքը ընդգրկում է նաև դպրոցական կրթության մեջ ընթերցանության կազմակերպման ձևերը, տարբեր տեքստերի ընտրության սկզբունքները և ուսուցման մեթոդները, որոնք նպաստում են սովորողների քննադատական մտածողության և հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը, միաժամանակ դիտարկվում է ընտանիքի և դպրոցական միջավայրի դերը ընթերցանության մշակույթի ձևավորման գործում, ինչպես նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը ընթերցանության սովորությունների վրա՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել գրագիտության մակարդակը և լեզվական կրթության արդյունավետությունը։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի բազմամյա տնկարկներում կիրառվող հանքային պարարտանյութերի ազդեցության և դրանց սննդատարրերի փոխակերպման ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով, թե ինչպես են ազոտի, ֆոսֆորի, կալիումի և այլ կարևոր տարրերը փոխազդում հողի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների, կլիմայական պայմանների և մշակաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունների հետ։ Գրքում մանրամասն վերլուծվում են տարբեր տարածաշրջաններում իրականացված դաշտային փորձարկումները, որոնց միջոցով պարզաբանվում է պարարտանյութերի արդյունավետության փոփոխականությունը կախված հողի տեսակից, խոնավության ռեժիմից և մշակվող բազմամյա տնկարկների առանձնահատկություններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդատարրերի կորուստների մեխանիզմներին՝ լվացում, ֆիքսացիա և գազային արտահոսք, ինչպես նաև դրանց նվազեցման հնարավորություններին՝ նպատակային պարարտացման համակարգերի և ագրոտեխնիկական միջոցառումների կիրառմամբ։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է հողի բերրիության երկարաժամկետ պահպանման ռազմավարություններ, որոնցում կարևոր դեր են խաղում հավասարակշռված պարարտացումը և օրգանական ու հանքային նյութերի համակցված օգտագործումը, ինչի արդյունքում հնարավոր է բարձրացնել այգեգործական մշակաբույսերի բերքատվությունը և կայունացնել էկոհամակարգերի արտադրողականությունը։