Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1988, Март, №3)

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հաշվողական ցանցերի պաշտպանական համակարգերի նախագծմանն ու զարգացմանը՝ ծրագրային ագենտների կիրառմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ցանցային անվտանգության ժամանակակից խնդիրները, վնասակար ազդեցությունների հայտնաբերման և կանխարգելման մեխանիզմները, ինչպես նաև ինքնավար ծրագրային բաղադրիչների կիրառման հնարավորությունները պաշտպանական գործընթացների ավտոմատացման համար։ Աշխատությունում վերլուծվում են ծրագրային ագենտների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, նրանց փոխազդեցության սկզբունքները, որոշումների ընդունման մեխանիզմները և կիրառման եղանակները ցանցային միջավայրերի վերահսկման ու պաշտպանության համակարգերում։ Հեղինակը ներկայացնում է ցանցային հարձակումների հայտնաբերման, անվտանգության իրադարձությունների մշտադիտարկման, ռեսուրսների կառավարման և պաշտպանական արձագանքների կազմակերպման մոտեցումներ՝ հիմնավորելով ծրագրային ագենտների կիրառման արդյունավետությունը բարդ հաշվողական համակարգերում։ Ուսումնասիրությունում անդրադարձ է կատարվում նաև համակարգերի հուսալիության, ճկունության, մասշտաբայնության և ինքնակարգավորման խնդիրներին՝ առաջարկելով տեխնիկական լուծումներ պաշտպանական ենթակառուցվածքների կատարելագործման համար։ Աշխատությունը արժեքավոր է կիբերանվտանգության մասնագետների, ծրագրային ճարտարագետների, ցանցային ադմինիստրատորների, տեղեկատվական համակարգերի հետազոտողների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են խելացի պաշտպանական համակարգերի և ցանցային անվտանգության արդի տեխնոլոգիաների մշակմամբ։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է Grid միջավայրում հերթի դինամիկ կազմակերպման և կառավարման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով հաշվողական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, առաջադրանքների բաշխման և համակարգի ընդհանուր արտադրողականության բարձրացման վրա։ Grid միջավայրը միավորում է տարբեր աշխարհագրական վայրերում և տարբեր տեխնիկական բնութագրերով տեղակայված հաշվողական ռեսուրսներ, ինչի հետևանքով առաջադրանքների սպասարկման և հերթերի կառավարման գործընթացը զգալիորեն ավելի բարդ է, քան կենտրոնացված համակարգերում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հերթի ձևավորման, առաջադրանքների դասակարգման, առաջնահերթությունների սահմանման և հասանելի ռեսուրսների միջև աշխատանքների բաշխման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հերթի դինամիկ կառավարմանը, որի դեպքում առաջադրանքների և հաշվողական ռեսուրսների վիճակը մշտապես փոփոխվում է, և համակարգը պետք է կարողանա համապատասխանաբար վերանայել սպասարկման հերթը։ Այդ փոփոխությունները կարող են պայմանավորված լինել նոր առաջադրանքների մուտքով, արդեն կատարվող աշխատանքների ավարտով, ռեսուրսների ժամանակավոր անհասանելիությամբ, հաշվողական հանգույցների ծանրաբեռնվածության փոփոխությամբ կամ առաջադրանքների առաջնահերթությունների վերադասավորմամբ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել հերթերի կառավարման տարբեր ալգորիթմների ուսումնասիրություն և համեմատություն՝ գնահատելով դրանց արդյունավետությունը սպասման ժամանակի, ռեսուրսների օգտագործման աստիճանի, առաջադրանքների կատարման ընդհանուր տևողության և համակարգի թողունակության տեսանկյունից։ Կարևոր խնդիր է նաև տարբեր բնութագրերով առաջադրանքների սպասարկումը, քանի որ որոշ աշխատանքներ կարող են պահանջել մեծ հաշվողական հզորություն, մեծածավալ հիշողություն կամ հատուկ ռեսուրսներ, մինչդեռ մյուսները կարող են կատարվել ավելի սահմանափակ հնարավորություններով հանգույցներում։ Այս պայմաններում դինամիկ հերթի կառավարման մեխանիզմը պետք է ապահովի առաջադրանքների և ռեսուրսների հնարավորինս արդյունավետ համապատասխանեցում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև առաջնահերթությունների դինամիկ փոփոխման, առաջադրանքների տեղափոխման, հերթերի միավորման կամ բաժանման և ռեսուրսների բեռնվածության հիման վրա կառավարման ռազմավարությունների կիրառմանը։ Կարևոր է ուսումնասիրել նաև այնպիսի իրավիճակները, երբ համակարգում միաժամանակ առկա են տարբեր օգտվողների բազմաթիվ առաջադրանքներ և սահմանափակ քանակությամբ ռեսուրսներ, ինչի դեպքում անհրաժեշտ է ապահովել ինչպես բարձր արտադրողականություն, այնպես էլ սպասարկման արդարացիություն։ Դինամիկ կառավարման արդյունավետությունը կարող է գնահատվել մոդելավորման կամ փորձնական համակարգերի միջոցով՝ տարբեր ծանրաբեռնվածության պայմաններում հերթի վարքագիծը վերլուծելով։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գիտական հաշվարկների, մեծածավալ տվյալների մշակման, բաշխված ծրագրային համակարգերի և բարձր արտադրողականության հաշվարկների կազմակերպման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել համակարգային ծրագրավորողներին, բաշխված համակարգերի մասնագետներին, Grid և ամպային հաշվարկների հետազոտողներին, համակարգային ադմինիստրատորներին և համակարգչային գիտության համապատասխան ուղղությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի մշակել կամ գնահատել Grid միջավայրում հերթերի դինամիկ կազմակերպման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք թույլ կտան արդյունավետորեն կառավարել փոփոխվող հաշվողական բեռը, կրճատել առաջադրանքների սպասման ժամանակը, բարձրացնել ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը և ապահովել բաշխված հաշվողական համակարգի կայուն ու արդյունավետ աշխատանքը։

Lեզվաբանություն

Հայոց լեզու և հայ գրականություն 2-րդ մաս դպրոցական ուսումնական դասագիրք է, որը նախատեսված է հայոց լեզվի և հայ գրականության ուսուցման շարունակական փուլում՝ խորացնելով նախորդ մասում ստացած գիտելիքները և զարգացնելով լեզվական ու գրական վերլուծական հմտությունները։ Գրքում ընդլայնվում են քերականական թեմաները՝ ներառելով խոսքի մասերի ավելի բարդ կիրառությունները, շարահյուսական կառուցվածքները, կետադրության նրբությունները և լեզվական ոճերի առանձնահատկությունները։ Գրականության բաժնում ներկայացվում են հայ դասական և ժամանակակից հեղինակների ստեղծագործություններից ավելի ծավալուն հատվածներ, որոնց միջոցով աշակերտները սովորում են խորքային վերլուծություն կատարել, հասկանալ գաղափարական շերտերը և գրական կերպարների հոգեբանական առանձնահատկությունները։ Աշխատության նպատակն է զարգացնել աշակերտների գրավոր և բանավոր խոսքը, ընթերցանության մշակույթը և քննադատական մտածողությունը՝ միաժամանակ ամրապնդելով ազգային գրական ժառանգության գիտակցումը։

Աշխարհագրություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Սևանա լիճ սնուցող հիմնական գետերի ջրաքիմիական վիճակի և դրա փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք կապելով Սևանի ջրհավաք ավազանում իրականացվող տնտեսական ու մարդածին գործունեության հետ։ Ուսումնասիրության առանցքում ջրի քիմիական կազմն է, դրա որակական ցուցանիշների փոփոխությունը և այն գործընթացները, որոնց միջոցով գյուղատնտեսությունը, բնակավայրերի զարգացումը, հողօգտագործումը, ջրառը, կենցաղային ու արտադրական գործունեությունը կարող են ազդել գետային համակարգերի և, վերջնական արդյունքում, Սևանա լճի էկոհամակարգի վրա։ Նման հետազոտություններում կարևոր նշանակություն ունեն ջրի թթվածնային ռեժիմը, թթվայնությունը՝ pH-ը, հանքայնացումը, կենսածին տարրերի՝ հատկապես ազոտի և ֆոսֆորի միացությունների պարունակությունը, ինչպես նաև այլ քիմիական բաղադրիչների և աղտոտիչների առկայությունը։ Սևանա լիճ թափվող գետերի ջրաքիմիական ուսումնասիրությունները կարևոր են ոչ միայն առանձին գետերի ջրի որակը գնահատելու, այլև լճի էկոլոգիական վիճակի վրա դրանց հնարավոր ազդեցությունը հասկանալու համար։ Հետազոտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համեմատել գետերի տարբեր հատվածներում կամ տարբեր ժամանակահատվածներում արձանագրված ցուցանիշները և բացահայտել այն փոփոխությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել ջրհավաք ավազանի բնական առանձնահատկություններով կամ մարդու տնտեսական գործունեությամբ։ Հատկապես կարևոր է կենսածին նյութերի ներհոսքի հարցը, քանի որ դրանց ավելացումը կարող է նպաստել Սևանա լճում էվտրոֆացման գործընթացների ուժեղացմանը և ազդել ջրային էկոհամակարգի բնական հավասարակշռության վրա։ Գիտական աղբյուրներում Սևանի հիմնական վտակների ուսումնասիրությունները ներառում են ջրաֆիզիկական, ջրաքիմիական և ջրակենսաբանական ցուցանիշների համատեղ գնահատում, իսկ տնտեսական գործունեության ազդեցությունը դիտարկվում է որպես լճի և նրա վտակների ջրի որակի փոփոխության կարևոր գործոն։ Աշխատանքի թեման առանձնապես կարևոր է Հայաստանի համար, քանի որ Սևանա լիճը երկրի ռազմավարական նշանակության ջրային պաշարներից է, իսկ դրա ջրհավաք ավազանի վիճակը անմիջականորեն կապված է լճի ջրի որակի և ամբողջ էկոհամակարգի կայունության հետ։ Պաշտոնական փաստաթղթերում նույնպես ընդգծվում է, որ ջրհավաք ավազանի բնօգտագործման և տնտեսական գործունեության արդյունքում առաջացող մարդածին ազդեցությունների նվազեցումը Սևանի էկոհամակարգի պահպանության և վերականգնման առանցքային խնդիրներից է։ Այսպիսով, աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես Սևանա լճի ջրային համակարգի վրա մարդու գործունեության ազդեցությունը քանակական և որակական տեսանկյուններից բացահայտող ուսումնասիրություն, որի հիմնական արժեքը գետերի ջրի քիմիական փոփոխությունների և դրանց առաջացման հնարավոր պատճառների միջև կապի բացահայտումն է։ Այն կարող է օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարմամբ, բնապահպանությամբ, ջրաբանությամբ, էկոլոգիայով և Սևանի ավազանի կայուն օգտագործմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայկական ազգային օպերաներում վոկալ դերերգերի առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Armen Tigranyan-ի «Անուշ» և Alexander Spendiaryan-ի «Ալմաստ» օպերաներին։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է, թե ինչպես են վոկալ կերպարները ձևավորվում հայկական ժողովրդական երաժշտական մտածողության, ինտոնացիոն լեզվի և եվրոպական օպերային ավանդույթի համադրության հիման վրա՝ ստեղծելով ազգային ինքնատիպ դրամատուրգիական արտահայտչաձև։ «Անուշ» օպերայում վոկալ դերերգերը բնութագրվում են մեղեդիական պարզությամբ, երգեցիկ խոսքի մոտիկությամբ և ժողովրդական երգարվեստից եկող ինտոնացիոն կառուցվածքներով, որոնք ընդգծում են հերոսների հուզական անմիջականությունը և սոցիալական միջավայրի ավանդական բնույթը։ «Ալմաստ» օպերայում վոկալ գրությունն ավելի բարդ է՝ պայմանավորված սիմֆոնիկ մտածողության ուժեղացմամբ, դրամատիկ կոնֆլիկտների խորացմամբ և եվրոպական օպերային տեխնիկայի ազդեցությամբ, ինչը վոկալ դերերգերին հաղորդում է ավելի զարգացած ձևային և տեխնիկական պահանջներ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է, որ երկու ստեղծագործություններում էլ վոկալ արտահայտչամիջոցները ծառայում են ոչ միայն կերպարների բնութագրմանը, այլև ազգային երաժշտական ինքնության ձևավորմանը՝ միավորելով ժողովրդական և դասական երաժշտական համակարգերը մեկ ամբողջական գեղարվեստական լեզվի մեջ։

Ֆինանսներ

Բյուջետային կազմակերպությունների ֆինանսներ աշխատությունը պետական ֆինանսների և կառավարման ոլորտի մասնագիտական ուսումնական գիրք է, որը նվիրված է բյուջետային կազմակերպությունների ֆինանսական համակարգի կազմակերպման, գործունեության և վերահսկման առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, պետական կառավարման և հանրային հատվածի կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են բյուջետային կազմակերպությունների ֆինանսավորման աղբյուրները՝ պետական բյուջետային հատկացումներ, նպատակային ծրագրեր, արտաբյուջետային միջոցներ և այլ ֆինանսական հոսքեր, բացատրվում է դրանց ձևավորման, բաշխման և օգտագործման մեխանիզմը պետական ֆինանսական համակարգի շրջանակում, մանրամասն քննարկվում են բյուջետային կազմակերպությունների ծախսերի կառուցվածքը, պլանավորման և ֆինանսական հաշվառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ֆինանսական վերահսկողության և հաշվետվողականության պահանջները, աշխատությունը անդրադառնում է ֆինանսական կառավարման արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին՝ ռեսուրսների օպտիմալ բաշխում, ծախսերի վերահսկում և արդյունքների գնահատում, ներկայացվում են նաև ֆինանսական կարգապահության ապահովման մեխանիզմները, ներքին և արտաքին աուդիտի դերը, ինչպես նաև պետական վերահսկող մարմինների գործունեությունը, գրքում ընդգծվում է բյուջետային կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության և ծառայությունների որակի բարձրացման կապը ֆինանսական կառավարման արդյունավետության հետ, աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական կառավարչական մոտեցումները՝ ձևավորելով բյուջետային ոլորտի ֆինանսների ամբողջական պատկերացում։