Նոր գրքեր: Տեղեկատվական ցանկ 2014

Գյուղատնտեսություն

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, մասնագետների, ուսանողների և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են բուսաբուծության, անասնաբուծության, ագրոնոմիայի, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների, մեքենայացման, արտադրության կազմակերպման և գյուղատնտեսական տնտեսագիտության վերաբերյալ աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից գիտական և գործնական զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, նորարարական փորձի կիրառմանը և ոլորտի զարգացման համար կարևոր տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է սպառման էությանը, ձևավորման գործոններին և դրա դերին տնտեսության ընդհանուր համակարգում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է սպառումը՝ որպես տնային տնտեսությունների կողմից ապրանքների և ծառայությունների օգտագործման գործընթաց, որն ուղղված է կարիքների բավարարմանը և կենսամակարդակի ապահովմանը։ Հեղինակը անդրադառնում է սպառման հիմնական տեսակներին՝ անհատական և կոլեկտիվ սպառում, ինչպես նաև կարճաժամկետ և երկարաժամկետ սպառողական վարքագծին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սպառողական որոշումների ձևավորմանը ազդող գործոններին՝ եկամուտ, գներ, նախասիրություններ, սոցիալական միջավայր և մշակութային արժեքներ։ Գրքում քննարկվում են նաև սպառողական պահանջարկի և շուկայական առաջարկի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև սպառման դերը տնտեսական աճի և արտադրության խթանման գործում։ Վերլուծվում է սպառողական վարքագծի ուսումնասիրության նշանակությունը մարքեթինգում և բիզնես ռազմավարությունների մշակման գործընթացում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, մարքեթինգի մասնագետների, սոցիոլոգների և ուսանողների համար։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման իրավական հիմքերը, սկզբունքները և գործնական կիրառման առանձնահատկությունները՝ անդրադառնալով սեփականության և այլ գույքային իրավունքների ճանաչման, պաշտպանության և իրավական ամրագրման կարևորությանը։ Հեղինակը վերլուծում է պետական գրանցման համակարգի դերը քաղաքացիական շրջանառության կայունության, իրավական որոշակիության և գույքային հարաբերությունների անվտանգության ապահովման գործում՝ ներկայացնելով գործող օրենսդրության հիմնական դրույթները, գրանցման ընթացակարգերը և իրավակիրառական պրակտիկայի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում քննարկվում են անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների առաջացման, փոփոխման և դադարման իրավական հիմքերը, պետական գրանցման նշանակությունը գործարքների օրինականության ապահովման, վեճերի կանխարգելման և սեփականատերերի իրավունքների պաշտպանության տեսանկյունից։ Ներկայացվում են նաև ոլորտում առկա խնդիրները, դրանց լուծման հնարավոր ուղիները և միջազգային փորձի կիրառման հեռանկարները՝ նպաստելով գրանցման համակարգի արդյունավետության և թափանցիկության բարձրացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, նոտարների, կադաստրի և անշարժ գույքի ոլորտի մասնագետների, պետական ծառայողների, ուսանողների և գույքային իրավունքների իրավական կարգավորմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը մեթոդական բնույթի ուղեցույց է, որը նվիրված է քաղաքային մակարդակում գործող կենտրոնական գրադարանների կազմակերպման, կառավարման և սպասարկման հիմնական սկզբունքներին։ Այն ներկայացնում է գրադարանի դերը որպես քաղաքի միասնական գրադարանային համակարգի կազմակերպական, տեղեկատվական և մեթոդական կարևոր օղակ՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բնակչության տարբեր խմբերի ընթերցողական և տեղեկատվական պահանջների բավարարմանը։ Քննվում են գրադարանային աշխատանքի պլանավորման սկզբունքները, տարեկան և հեռանկարային ծրագրերի կազմումը, աշխատանքի արդյունքների հաշվառումն ու վերլուծությունը, ինչպես նաև տարբեր ստորաբաժանումների գործունեության համակարգումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գրադարանային հավաքածուների ձևավորմանը, համալրմանը, մշակմանը, պահպանությանը և արդյունավետ օգտագործմանը։ Ներկայացվում են գրականության ընտրության և հավաքածուի պարբերական ուսումնասիրության մոտեցումները՝ հաշվի առնելով ընթերցողների հետաքրքրությունները, կրթական ու մշակութային պահանջները և տվյալ քաղաքի սոցիալական առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքի կազմակերպմանը, գրադարանային կատալոգների և քարտարանների վարմանը, ընթերցողներին անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնման ու տրամադրման սկզբունքներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ընթերցողների սպասարկման կազմակերպումը՝ աբոնեմենտի, ընթերցասրահների և այլ ծառայությունների միջոցով։ Քննվում են նաև տարբեր տարիքային և մասնագիտական խմբերի հետ տարվող աշխատանքի ձևերը, ընթերցանության խթանման միջոցները, գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, գրական քննարկումների և մշակութային նախաձեռնությունների կազմակերպումը։ Մեթոդական աշխատանքի շրջանակում կարևորվում է կենտրոնական գրադարանի աջակցությունը համակարգի մյուս գրադարաններին՝ մասնագիտական խորհրդատվության, փորձի տարածման, աշխատողների վերապատրաստման և աշխատանքի առաջավոր մեթոդների ներդրման միջոցով։ Ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարների մասնագիտական գիտելիքների շարունակական կատարելագործմանը և աշխատանքի որակի բարձրացմանը։ Քննվում են նաև գրադարանի կապերը կրթական, մշակութային և հասարակական հաստատությունների հետ, որոնք կարող են նպաստել համայնքի մշակութային կյանքի ակտիվացմանը և գրադարանային ծառայությունների հասանելիության ընդլայնմանը։ Աշխատանքի կազմակերպման մեջ կարևոր տեղ են զբաղեցնում վիճակագրական հաշվառումը, ընթերցողական պահանջարկի ուսումնասիրությունը և ստացված տվյալների օգտագործումը հետագա գործունեության պլանավորման համար։ Մեթոդական հանձնարարականները նպատակ ունեն ձևավորելու գրադարանային աշխատանքի համակարգված մոտեցում, ապահովելու տարբեր ստորաբաժանումների համագործակցությունը և բարձրացնելու բնակչության գրադարանային-տեղեկատվական սպասարկման արդյունավետությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանների ղեկավարների, մեթոդիստների և գրադարանային ոլորտի այլ մասնագետների համար՝ որպես գործնական աշխատանքի կազմակերպման և մասնագիտական գործունեության կատարելագործման ուղեցույց։

Պատմություն

Աշխատանքը նվիրված է 1991-1994 թվականներին Ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ ձևավորված միջազգային դիվանագիտական գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Խորհրդային Միության փլուզումից հետո տարածաշրջանում ստեղծված նոր քաղաքական իրադրությանը, հակամարտության ռազմականացմանը և դրա կարգավորման ուղղությամբ միջազգային դերակատարների ձեռնարկած քայլերին։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այն ժամանակաշրջանը, երբ հակամարտությունը վերածվեց լայնածավալ ռազմական բախման, իսկ դրա կարգավորումը աստիճանաբար դարձավ ոչ միայն Հայաստանի և Ադրբեջանի, այլև տարածաշրջանային ու միջազգային քաղաքականության կարևորագույն խնդիրներից մեկը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ԽՍՀՄ փլուզման հետևանքով ստեղծված աշխարհաքաղաքական փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը Հարավային Կովկասի անվտանգության միջավայրի վրա։ Խորհրդային կենտրոնական իշխանության թուլացումը և հետագայում վերացումը փոխեցին հակամարտության կողմերի քաղաքական ու ռազմական հնարավորությունները, իսկ նորանկախ պետությունների ձևավորումը խնդիրը տեղափոխեց միջազգային հարաբերությունների ավելի լայն հարթություն։ Այդ պայմաններում տարբեր պետություններ և միջազգային կազմակերպություններ սկսեցին ներգրավվել հակամարտության կարգավորման գործընթացում՝ փորձելով հասնել ռազմական գործողությունների դադարեցման և քաղաքական բանակցությունների մեկնարկի։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային կազմակերպությունների, հատկապես ՄԱԿ-ի և ԵԱՀԽ-ի, գործունեության ուսումնասիրությունը։ 1992 թվականին ԵԱՀԽ-ի շրջանակներում ձևավորվեց հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված գործընթաց, որի առանցքային բաղադրիչներից էր բանակցությունների կազմակերպման և խաղաղ կարգավորման հնարավոր մեխանիզմների ձևավորումը։ Հետագա տարիներին այս գործընթացը դարձավ հակամարտության միջազգային միջնորդության հիմնական հարթակներից մեկը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Ռուսաստանի, Միացյալ Նահանգների և եվրոպական պետությունների դիրքորոշումներին։ Այդ ժամանակաշրջանում Ռուսաստանը տարածաշրջանում ուներ առանձնահատուկ քաղաքական, ռազմական և պատմական ազդեցություն, իսկ արևմտյան պետությունները աստիճանաբար ավելի մեծ հետաքրքրություն էին ցուցաբերում Հարավային Կովկասի անվտանգության և հակամարտության կարգավորման նկատմամբ։ Տարբեր դերակատարների շահերի համադրումն ու երբեմն հակասությունը էական ազդեցություն էին ունենում բանակցային գործընթացի ընթացքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ռազմական գործողությունների և դիվանագիտական նախաձեռնությունների փոխկապակցվածությանը։ Ռազմաճակատում իրավիճակի փոփոխությունները անմիջականորեն ազդում էին բանակցային դիրքորոշումների վրա, իսկ միջազգային միջնորդների առաջարկները, հայտարարություններն ու հնարավոր համաձայնությունների նախագծերը փոխկապակցվում էին ռազմական իրադրության հետ։ Այս առումով աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հակամարտությունը ոչ միայն որպես ռազմական դիմակայություն, այլև որպես քաղաքական և դիվանագիտական գործընթաց, որի զարգացումը պայմանավորված էր բազմաթիվ ներքին և արտաքին գործոններով։ Հետազոտության առանձին խնդիր է միջազգային իրավունքի և տարածքային ամբողջականության ու ժողովուրդների ինքնորոշման սկզբունքների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Հակամարտության շուրջ ձևավորված դիվանագիտական դիրքորոշումներում այս սկզբունքները հաճախ հանդես էին գալիս որպես կարևոր իրավաքաղաքական փաստարկներ, իսկ դրանց մեկնաբանության տարբերությունները բարդացնում էին միասնական կարգավորման ձևաչափի ձևավորումը։ Այդ համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել նաև տարածքային կարգավիճակի, անվտանգության երաշխիքների, բնակչության իրավունքների և ռազմական գործողությունների դադարեցման հետ կապված հարցերը։ Աշխատանքը կարող է վերլուծել 1992-1994 թվականների ընթացքում իրականացված բանակցային և միջնորդական տարբեր նախաձեռնությունները, դրանց նպատակները, արդյունքները և սահմանափակումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի 1994 թվականի մայիսին ձեռք բերված հրադադարի համաձայնությունը, որը դադարեցրեց լայնածավալ ռազմական գործողությունները և ստեղծեց հակամարտության հետագա քաղաքական կարգավորման համար անհրաժեշտ հարաբերական կայունության պայմաններ։ Միաժամանակ հրադադարը ինքնին չլուծեց հակամարտության հիմնարար քաղաքական խնդիրները, ինչի հետևանքով կարգավորման գործընթացը շարունակվեց նաև հետագա տարիներին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությունը։ Երկու պետությունների դիվանագիտական դիրքորոշումները ձևավորվում էին ինչպես ռազմական իրավիճակի, այնպես էլ ներքաղաքական զարգացումների, միջազգային աջակցության որոնման և տարածաշրջանային ուժերի հետ հարաբերությունների ազդեցությամբ։ Այդ քաղաքականությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչու տարբեր ժամանակահատվածներում բանակցային դիրքորոշումները փոխվում էին և ինչու չէր հաջողվում արագ հասնել համապարփակ քաղաքական համաձայնության։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը կայանում է 1991-1994 թվականների իրադարձությունների համակողմանի դիտարկման մեջ՝ ռազմական, դիվանագիտական, միջազգային-իրավական և աշխարհաքաղաքական գործոնների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հակամարտության միջազգայինացման հիմնական փուլերը, միջնորդական գործընթացների առանձնահատկությունները և տարածաշրջանային ու գլոբալ դերակատարների շահերի ազդեցությունը կարգավորման հնարավորությունների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է 1991-1994 թվականների Ղարաբաղյան հակամարտությունը որպես բարդ միջազգային-քաղաքական գործընթաց, որի ընթացքում ռազմական զարգացումներին զուգահեռ ձևավորվեց բազմակողմ դիվանագիտական միջնորդության համակարգ, իսկ 1994 թվականի հրադադարով ստեղծվեց հակամարտության հետագա բանակցային կարգավորման հիմքը։

Մաթեմատիկա

Աշխատանքը նվիրված է ուղղանկյուն թիթեղների ծռման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հատկապես լայնական սահքերի ազդեցությունը հաշվի առնելու անհրաժեշտության տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմնական խնդիրը թիթեղների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ավելի ճշգրիտ նկարագրությունն է այն դեպքերում, երբ դասական բարակ թիթեղների տեսությունը բավարար ճշգրտություն չի ապահովում։ Ծռման ժամանակ թիթեղում առաջացող դեֆորմացիաները պայմանավորված են ոչ միայն միջին մակերևույթի կորությամբ, այլև լայնական ուղղությամբ առաջացող սահքային դեֆորմացիաներով, որոնց անտեսումը որոշ պայմաններում կարող է հանգեցնել հաշվարկային արդյունքների էական շեղումների։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ուղղանկյուն թիթեղների մաթեմատիկական մոդելները՝ տարբեր հաստության, եզրային պայմանների, արտաքին բեռնվածքների և նյութական հատկությունների դեպքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարակ և համեմատաբար հաստ թիթեղների տարբերությանը, քանի որ լայնական սահքի ազդեցությունը հատկապես նկատելի է թիթեղի հաստության մեծացման և փոքրացման հարաբերության փոփոխության դեպքում։ Դասական բարակ թիթեղների տեսություններում սովորաբար ենթադրվում է, որ լայնական սահքային դեֆորմացիաները կարելի է անտեսել, սակայն ավելի հաստ թիթեղների համար այդ մոտեցումը կարող է բավարար չլինել։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել դասական և սահքային դեֆորմացիաները հաշվի առնող մոդելները՝ պարզելու համար, թե ինչպիսի տարբերություններ են առաջանում ծռման կորության, շեղումների, ներքին ուժերի և լարվածությունների հաշվարկներում։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև թիթեղի եզրերի ամրացման պայմանները։ Ազատ, հենված կամ կոշտ ամրացված եզրերով համակարգերի դեպքում լայնական սահքի ազդեցությունը կարող է դրսևորվել տարբեր ինտենսիվությամբ, ուստի յուրաքանչյուր կոնկրետ խնդրի համար անհրաժեշտ է ընտրել համապատասխան մաթեմատիկական և մեխանիկական մոդել։ Աշխատանքը կարող է հիմնվել առաձգականության տեսության և թիթեղների մեխանիկայի հավասարումների վրա՝ հաշվի առնելով լայնական սահքի դեֆորմացիաները և դրանց կապը թիթեղի ընդհանուր ծռման գործընթացի հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բեռնվածքի տեսակի ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Կենտրոնացված, բաշխված կամ այլ բնույթի արտաքին ուժերի դեպքում թիթեղի լարվածադեֆորմացիոն վիճակը կարող է զգալիորեն տարբերվել, և լայնական սահքի հաշվառումը տարբեր պայմաններում կարող է ունենալ տարբեր նշանակություն։ Այդ պատճառով տեսական արդյունքները կարող են ներկայացվել ինչպես ընդհանուր ձևով, այնպես էլ կոնկրետ հաշվարկային օրինակների միջոցով։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև թիթեղի երկրաչափական պարամետրերի ազդեցությունը։ Երկարության և լայնության հարաբերությունը, հաստությունը և ընդհանուր չափերը որոշում են կառուցվածքի կոշտությունը և ծռման բնույթը։ Հաստության հարաբերական մեծացման դեպքում լայնական սահքային դեֆորմացիաների ներդրումը կարող է ավելի նշանակալի դառնալ, և դասական մոտավորումների կիրառումը կարող է հանգեցնել շեղումների։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է ինժեներական հաշվարկներում, որտեղ կառուցվածքի անվտանգության և շահագործման հուսալիության գնահատումը պահանջում է բավարար ճշգրտություն։ Հետազոտության մեջ կարող են կիրառվել անալիտիկ և թվային մեթոդներ՝ լուծումների ստացման և տարբեր տեսական մոտեցումների համեմատության համար։ Թվային հաշվարկների միջոցով հնարավոր է գնահատել լայնական սահքի հաշվառման ազդեցությունը թիթեղի առավելագույն շեղումների, լարվածությունների և ներքին ուժերի վրա։ Այդ արդյունքները կարող են հնարավորություն տալ որոշելու այն պայմանները, որոնց դեպքում սահքի ազդեցության անտեսումը թույլատրելի է, և այն դեպքերը, երբ անհրաժեշտ է կիրառել ավելի կատարելագործված մոդել։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կապված է ինժեներական և շինարարական կոնստրուկցիաների հաշվարկների ճշգրտման հետ։ Ուղղանկյուն թիթեղային տարրերը լայնորեն կիրառվում են շենքերի և կառույցների ծածկույթներում, պատային համակարգերում, մեքենաշինական կոնստրուկցիաներում և տարբեր ինժեներական սարքավորումներում։ Դրանց իրական աշխատանքային պայմանների ճիշտ մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված ընտրել նյութի և կառուցվածքի պարամետրերը, գնահատել կրողունակությունը և նվազեցնել հաշվարկային անորոշությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ուղղանկյուն թիթեղների ծռման խնդիրներում լայնական սահքային դեֆորմացիաների հաշվառումը կարևոր է հատկապես այն համակարգերի համար, որոնց երկրաչափական և բեռնվածքային պայմանները դուրս են գալիս չափազանց բարակ թիթեղների դասական մոդելի կիրառելիության սահմաններից։ Հետազոտությունը նպաստում է թիթեղների իրական վարքի ավելի ճշգրիտ մաթեմատիկական նկարագրմանը և տարբեր հաշվարկային մոդելների կիրառման նպատակահարմարության հիմնավորմանը։