Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1986, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է բանաստեղծի անհատականության և բանաստեղծների տիպաբանության ուսումնասիրությանը Մարինա Ցվետաևայի արձակում։ Հետազոտության կենտրոնում ստեղծագործողի կերպարի ընկալումն է, նրա ներքին աշխարհը, ստեղծագործական ինքնագիտակցությունը և բանաստեղծական կոչման վերաբերյալ պատկերացումները, որոնք արտահայտվում են գրողի արձակ ստեղծագործություններում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է հեղինակը ներկայացնում բանաստեղծին ոչ միայն որպես գրական տեքստ ստեղծող, այլև որպես առանձնահատուկ հոգևոր և մշակութային անհատ, որի կյանքը, աշխարհընկալումը և ստեղծագործական ճակատագիրը փոխկապակցված են։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են Ցվետաևայի արձակի այն ստեղծագործությունները, որտեղ ներկայացվում են իրական և գրական կերպարներ՝ բանաստեղծներ, գրողներ և արվեստագետներ, և բացահայտվում են նրանց կերպարների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծի և հասարակության հարաբերություններին, ստեղծագործողի մեկուսացմանը, ազատության ձգտմանը, արվեստի առաքելությանը և ստեղծագործական աշխատանքի ներքին հակասություններին։ Տիպաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու բանաստեղծի տարբեր մոդելներ՝ հիմնվելով նրա աշխարհայացքի, բարոյական դիրքորոշման, ստեղծագործական վարքագծի և իրականության հետ փոխհարաբերությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև Ցվետաևայի հեղինակային դիրքորոշման բացահայտումը․ նրա արձակում բանաստեղծի կերպարը հաճախ դառնում է ոչ միայն գրական հերոս, այլև արվեստագետի էության, ստեղծագործական ազատության և պոեզիայի նշանակության մասին հեղինակի մտորումների արտահայտություն։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև կենսագրական և գրական-քննադատական նյութերի փոխազդեցությունը, հուշագրական արձակի առանձնահատկությունները, միջտեքստային կապերը և այն միջոցները, որոնց շնորհիվ իրական անձի կերպարը վերափոխվում է գրական կերպարի։ Ցվետաևայի արձակի առանձնահատկությունները դիտարկվում են նաև նրա լեզվական և ոճական լուծումների համատեքստում՝ հաշվի առնելով հուզականությունը, սուբյեկտիվ պատմողականությունը, ասոցիատիվ կապերը և հեղինակային գնահատականը։ Աշխատությունը կարևոր է ռուսական XX դարի գրականության և հատկապես Ցվետաևայի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրության համար, քանի որ թույլ է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ նրա պատկերացումները բանաստեղծի առաքելության, ստեղծագործական անհատականության և պոեզիայի բնույթի վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, ռուս գրականության հետազոտողների, ուսանողների և պոետիկայի ու գրական կերպարի խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է ճարտարապետական միջավայրում գունային փոփոխությունների և դրանց ժամանակային դինամիկայի համալիր մոդելավորման տեսական ու մեթոդական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում գույնը դիտարկվում է ոչ միայն որպես շենքի կամ տարածության կայուն գեղագիտական հատկանիշ, այլև որպես արտաքին ու ներքին բազմաթիվ գործոնների ազդեցությամբ փոփոխվող երևույթ։ Քննվում է բնական և արհեստական լուսավորության, օրվա ժամի, եղանակային պայմանների, դիտման դիրքի, մակերևույթների նյութական հատկությունների և շրջակա միջավայրի ազդեցությունը ճարտարապետական օբյեկտների գունային ընկալման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գույնի ֆիզիկական պարամետրերի, լուսային միջավայրի և տարածական կառուցվածքի փոխազդեցությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գունային պատկերի փոփոխության օրինաչափությունները։ Համալիր մոդելավորման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս միևնույն համակարգում դիտարկել ճարտարապետական ձևը, նյութը, լուսավորությունը, գունային հարաբերությունները և ժամանակային գործոնը։ Ուսումնասիրվում են գունային միջավայրի քանակական նկարագրման, տարբեր պայմաններում դրա փոփոխությունների համեմատման և հնարավոր վիճակների կանխատեսման սկզբունքները։ Կարևորվում է նաև շենքերի արտաքին մակերևույթների և ինտերիերների գունային կազմակերպման տարբերությունը, քանի որ դրանց լուսային պայմանները, դիտման հեռավորությունը և շրջակա միջավայրի ազդեցությունը կարող են էապես տարբերվել։ Գունադինամիկական գործընթացների ուսումնասիրությունը կապվում է ճարտարապետական կոմպոզիցիայի հետ՝ պարզաբանելով, թե ինչպես կարող են փոփոխվող գունային հարաբերությունները ազդել ծավալների, համամասնությունների, ռիթմի և տարածական խորության ընկալման վրա։ Հետազոտության մեջ կարող են համադրվել ֆիզիկական չափումների, գունաչափության, երկրաչափական մոդելավորման և տեսողական ընկալման ուսումնասիրության մեթոդներ։ Նման մոտեցումը կիրառական նշանակություն ունի ճարտարապետական նախագծման համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս գունային լուծումները գնահատել ոչ միայն ստատիկ պատկերով, այլև տարբեր լուսային ու միջավայրային պայմաններում դրանց հնարավոր փոփոխություններով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է ճարտարապետության, գունագիտության, լուսատեխնիկայի և մոդելավորման մոտեցումները՝ նպաստելով ճարտարապետական միջավայրի գունային կազմակերպման ավելի համակարգված և գիտականորեն հիմնավորված ուսումնասիրությանը։

Քաղաքագիտություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի Հանրապետության տարածաշրջանային քաղաքականության ուսումնասիրությանը Հարավային Կովկասում՝ հատկապես «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության իշխանության շրջանում։ Գրքում ներկայացվում են Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, ռազմավարական նպատակները և գործիքակազմը՝ կապված տարածաշրջանային ազդեցության ընդլայնման հետ։ Հեղինակը վերլուծում է Անկարայի քաղաքականությունը Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի նկատմամբ, էներգետիկ և տրանսպորտային նախագծերի դերակատարությունը, ինչպես նաև անվտանգային և տնտեսական համագործակցության ձևերը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև աշխարհաքաղաքական մրցակցության գործոնները, Ռուսաստանի, Իրանի, Եվրամիության և ԱՄՆ-ի ազդեցությունը Հարավային Կովկասում, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը Թուրքիայի քաղաքականության հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղափարական բաղադրիչին, ներառյալ նեոօսմանական մոտեցումների ազդեցությունը արտաքին քաղաքական դոկտրինի վրա, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունների կառավարման մեխանիզմներին։ Գիրքը նախատեսված է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, վերլուծաբանների, պատմաբանների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական վերլուծություններ տարածաշրջանային քաղաքականության վերաբերյալ։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է պոլիկիստոզ ձվարանների ժամանակակից կլինիկա-ախտորոշիչ չափանիշների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով հիվանդության ճանաչման, տարբերակիչ ախտորոշման և կլինիկական դրսևորումների համապարփակ գնահատման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի հիմնական կլինիկական առանձնահատկությունները, հորմոնալ և վերարտադրողական խանգարումները, դաշտանային ցիկլի փոփոխությունները և հիպերանդրոգենիզմի դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտորոշման ժամանակակից մոտեցումներին, որոնց դեպքում համադրվում են հիվանդի գանգատները, անամնեզը, կլինիկական զննումը, լաբորատոր հորմոնալ հետազոտությունները և ձվարանների ուլտրաձայնային գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ախտորոշիչ տարբեր չափանիշների կիրառման առանձնահատկություններին և դրանց սահմանափակումներին՝ ընդգծելով այն հանգամանքը, որ հիվանդության ախտորոշումը պահանջում է կլինիկական և հետազոտական տվյալների համակցված գնահատում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշը նմանատիպ ախտանշաններով ուղեկցվող այլ էնդոկրին և գինեկոլոգիական վիճակներից տարբերակելուն, ինչը կարևոր նշանակություն ունի ճիշտ ախտորոշման և հետագա բուժական մարտավարության ընտրության համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև հիվանդության հետ կապված նյութափոխանակային առանձնահատկությունների, ինսուլինային դիմադրության, մարմնի քաշի փոփոխությունների և երկարաժամկետ առողջական ռիսկերի գնահատման հարցերը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գինեկոլոգների, էնդոկրինոլոգների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական կրթություն ստացող ուսանողների համար՝ որպես պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի ախտորոշման ժամանակակից սկզբունքների ուսումնասիրության նյութ։ Ընդհանուր առմամբ, այն ընդգծում է ախտորոշման բազմակողմանի մոտեցման կարևորությունը՝ նպաստելով հիվանդության ժամանակին հայտնաբերմանը, ճիշտ տարբերակիչ ախտորոշմանը և յուրաքանչյուր հիվանդի համար համապատասխան բժշկական մոտեցման ընտրությանը։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է նոր N,S-պարունակող հետերոցիկլիկ միացությունների սինթեզին և դրանց պեստիցիդային ակտիվության գնահատմանը։ Գրքում ներկայացվում են քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմները, համակցությունների ստացման տիպերը, կառուցվածքի և ակտիվության միջև փոխկապակցվածության վերլուծությունը, ինչպես նաև սինթեզված միացությունների ֆիզիկոկիմիական և սպեկտրոսկոպիկ բնութագրումները։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է ստացված նոր միացությունների քիմիական հատկությունները, դրանց միջմոլեկուլային փոխազդեցությունները և թունաքիմիական գնահատումը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով միջին և բարձր ակտիվության ունեցող պեստիցիդային տեսակներին։ Աշխատությունը նաև ընդգրկում է կենսաքիմիական և էկոլոգիական փորձերի արդյունքները՝ ցույց տալով նոր նյութերի հնարավոր կիրառելիությունը գյուղատնտեսական պաշտպանության ոլորտում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է օրգանական և անօրգանական քիմիկոսների, հեմատոլոգների, պեստիցիդների մշակողների և գյուղատնտեսության գիտնականների համար՝ նպաստելով նոր արդյունավետ ու անվտանգ ֆունգիցիդների և ինսեկտիցիդների ստեղծմանը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Պողոս Նուբար Փաշայի դիվանագիտական և հասարակական գործունեության ուսումնասիրությանը 1912–1914 թվականներին՝ Արևմտյան Հայաստանի բարենորոգումների հարցի միջազգային քննարկումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում Հայկական հարցի այն փուլն է, երբ Օսմանյան կայսրության հայկական նահանգներում բարեփոխումների իրականացման խնդիրը կրկին դարձավ եվրոպական դիվանագիտության քննարկման առարկա։ Քննվում են Պողոս Նուբարի՝ որպես Հայ ազգային պատվիրակության ղեկավարի գործունեությունը, նրա շփումները եվրոպական պետությունների դիվանագիտական ներկայացուցիչների, հայկական քաղաքական և հոգևոր շրջանակների հետ, ինչպես նաև հայկական բնակչության անվտանգության, վարչական կառավարման և իրավական պաշտպանության վերաբերյալ առաջարկների միջազգային ներկայացման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բարենորոգումների ծրագրերի ձևավորմանը, դրանց շուրջ մեծ տերությունների միջև ընթացող բանակցություններին և տարբեր կողմերի շահերի ազդեցությանը նախագծերի բովանդակության վրա։ Ուսումնասիրվում է Ռուսաստանի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և մյուս եվրոպական դերակատարների քաղաքական դիրքավորումը՝ հաշվի առնելով Օսմանյան կայսրության տարածքային ամբողջականության, տարածաշրջանային ազդեցության և միջազգային ուժերի հավասարակշռության խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Օսմանյան իշխանությունների վերաբերմունքին և այն բանակցային գործընթացին, որի արդյունքում 1914 թվականի սկզբին համաձայնություն ձևավորվեց հայկական նահանգներում բարենորոգումների իրականացման որոշակի մեխանիզմների շուրջ։ Քննվում են նախատեսվող վարչական փոփոխությունների, միջազգային վերահսկողության և օտարերկրյա գլխավոր տեսուչների ներգրավման հարցերը՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես իրավական կամ վարչական միջոցառումներ, այլև որպես ժամանակաշրջանի միջազգային քաղաքականության բաղադրիչ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Պողոս Նուբարի դիվանագիտական գործունեության մեթոդները, եվրոպական հասարակական և քաղաքական շրջանակների հետ աշխատանքի առանձնահատկությունները և Հայկական հարցը միջազգային օրակարգում պահպանելու նրա ջանքերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայկական տարբեր քաղաքական շրջանակների մոտեցումների համադրմանը և բարենորոգումների ծրագրից ունեցած ակնկալիքներին։ 1914 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելը արմատապես փոխեց քաղաքական պայմանները և ընդհատեց համաձայնեցված բարեփոխումների իրականացումը։ Թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական հասկանալու նախապատերազմյան շրջանում Հայկական հարցի դիվանագիտական զարգացումը, հայկական քաղաքական ներկայացուցչության հնարավորություններն ու սահմանափակումները և մեծ տերությունների շահերի ազդեցությունը Արևմտյան Հայաստանի բարենորոգումների ծրագրի վրա։