Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1982, Փետրվար, թիվ 2)

Կենսաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է մերկ սոսինձարմատի (Glycyrrhiza glabra L.) կիրառման ազդեցությանը վեգետատիվ ֆունկցիաների և օրգանիզմի նյութափոխանակության ցուցանիշների փոփոխությունների վրա՝ թրթռումային (վիբրացիոն) ազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում դիտարկվում է, թե ինչպես է երկարատև վիբրացիոն ազդեցությունը կարող խաթարել օրգանիզմի հոմեոստազը՝ առաջացնելով վեգետատիվ նյարդային համակարգի լարվածություն, սրտանոթային և էնդոկրին համակարգերի ֆունկցիոնալ փոփոխություններ, ինչպես նաև նյութափոխանակության որոշ ցուցանիշների շեղումներ։ Միաժամանակ վերլուծվում է սոսինձարմատի կենսաբանական ակտիվ միացությունների՝ գլիցիրիզինների, ֆլավոնոիդների և այլ բաղադրիչների հնարավոր ադապտոգեն և հակասթրեսային ազդեցությունը, որոնք կարող են նպաստել օրգանիզմի հարմարվողական ռեակցիաների բարելավմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վեգետատիվ ցուցանիշների՝ սրտի զարկերի հաճախականության, արյան ճնշման, շնչառական ռիթմի և նյութափոխանակության կենսաքիմիական պարամետրերի փոփոխություններին փորձարարական պայմաններում։ Քննարկվում են նաև օրգանիզմի էներգետիկ փոխանակության, օքսիդատիվ սթրեսի և հորմոնալ կարգավորման հնարավոր մեխանիզմները, որոնք կարող են մոդուլացվել բուսական պատրաստուկի ազդեցությամբ։ Աշխատանքում ընդգծվում է, որ նման հետազոտությունները կարևոր են աշխատանքային բժշկության, թունաբանության և ֆիտոթերապիայի զարգացման համար՝ հատկապես այն ոլորտներում, որտեղ մարդիկ ենթարկվում են երկարատև մեխանիկական թրթռումների ազդեցության։

Գրականություն

Խուան Ռամոն Խիմենեսը իսպանական մոդեռնիզմի և հետմոդեռն անցման շրջանի կարևորագույն բանաստեղծներից է, որի ստեղծագործական ուղին սովորաբար բաժանվում է մի քանի փուլերի, իսկ սկզբնական շրջանի պոեզիան առանձնանում է քնարական նրբությամբ, զգացմունքայնությամբ և ռոմանտիկ տրամադրությամբ։ Նրա վաղ շրջանի գործերում գերակշռում են մաքուր զգացմունքները, բնության գեղեցկության ընկալումը և ներաշխարհի նուրբ արտահայտումը։ Բանաստեղծը հաճախ օգտագործում է պարզ, երաժշտական լեզու, որը ստեղծում է մեղմ ու ներդաշնակ տրամադրություն։ Սկզբնական շրջանի պոեզիայում Խիմենեսը մեծ ուշադրություն է դարձնում բնությանը՝ ծաղիկներին, լուսնին, ծովին և լռության պատկերներին, որոնք դառնում են նրա հոգեվիճակի արտացոլում։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ առկա է մելամաղձոտություն և երազային տրամադրություն, ինչը կապված է երիտասարդական զգացմունքների և իդեալիստական աշխարհի ընկալման հետ։ Այդ շրջանում նա դեռևս մեծապես գտնվում է ռոմանտիզմի և մոդեռնիզմի ազդեցության տակ, ինչը արտահայտվում է ձևի գեղեցկության և զգացմունքների առաջնահերթության մեջ։ Խիմենեսի վաղ պոեզիայի կարևոր առանձնահատկություններից է նաև սիմվոլիզմի կիրառումը, երբ բնության երևույթները ծառայում են որպես ներքին աշխարհի խորհրդանիշներ։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորքային և երաժշտական, ինչը թույլ է տալիս փոխանցել նուրբ հոգեբանական վիճակներ։ Ժամանակի ընթացքում նրա ստեղծագործական ոճը զարգանում է դեպի ավելի խոր փիլիսոփայական և մաքուր պոեզիա, սակայն սկզբնական շրջանը կարևոր է որպես նրա գրական զարգացման հիմք։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ձեռնարկության էկոնոմիկայի հիմունքներին, կառուցվածքին և գործունեության արդյունավետության գնահատման մեխանիզմներին ժամանակակից շուկայական տնտեսության պայմաններում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է ձեռնարկությունը որպես տնտեսական միավոր՝ որն իրականացնում է արտադրական կամ ծառայությունների գործունեություն՝ շահույթ ստանալու նպատակով, և ինչպես է կազմակերպվում նրա ներքին տնտեսական համակարգը։ Հեղինակը անդրադառնում է ձեռնարկության հիմնական ռեսուրսներին՝ աշխատանք, կապիտալ, նյութական և ֆինանսական միջոցներ, ինչպես նաև դրանց արդյունավետ օգտագործման ցուցանիշներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական գործընթացների կազմակերպմանը, ծախսերի կառուցվածքին, ինքնարժեքի ձևավորմանը և շահութաբերության բարձրացման գործոններին։ Գրքում քննարկվում են նաև պլանավորման, գնագոյացման, ներդրումային գործունեության և ֆինանսական կառավարման հիմնական սկզբունքները։ Վերլուծվում է ձեռնարկության մրցունակության ապահովման, արտադրողականության բարձրացման և երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունների դերը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական մոտեցումները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ֆինանսիստների և ուսանողների համար։

Գյուղատնտեսություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի՝ խաղողի վազերի ծածկով մշակության գոտում այգիների ինտենսիվ մշակության տեխնոլոգիայի ուսումնասիրմանը և կատարելագործմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և հիմնավորել այնպիսի ագրոտեխնիկական համակարգ, որը թույլ կտա առավել արդյունավետ օգտագործել խաղողի այգիների հողային, ջրային և կենսաբանական ռեսուրսները, բարձրացնել վազերի արտադրողականությունը, ապահովել բերքի կայունություն և բարելավել ստացվող խաղողի որակական ցուցանիշները։ Ծածկով մշակության գոտիներում խաղողագործության առանձնահատկությունը պայմանավորված է ձմռան ընթացքում վազերը ցածր ջերմաստիճանների հնարավոր վնասակար ազդեցությունից պաշտպանելու անհրաժեշտությամբ, ինչի պատճառով այգու կառավարման տեխնոլոգիան պետք է ներառի ոչ միայն աճի և բերքատվության բարձրացման, այլև վազերի ժամանակին ծածկման ու բացման արդյունավետ մեթոդներ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում ինտենսիվ խաղողագործության հիմնական տարրերի ուսումնասիրմանը՝ այգու հիմնման սխեմայից և տնկման խտությունից մինչև վազերի ձևավորման, էտի, կապի, հողի մշակության, սնուցման և ոռոգման համակարգերի ընտրությունը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել վազերի բեռնվածության կարգավորմանը, բերքատու օղակների ճիշտ ձևավորմանը և բույսի վեգետատիվ ու գեներատիվ աճի հավասարակշռության պահպանմանը, քանի որ այդ գործոնները մեծապես որոշում են ինչպես բերքի քանակը, այնպես էլ խաղողի ողկույզների և հատապտուղների որակը։ Ինտենսիվ տեխնոլոգիայի կարևոր բաղադրիչ է նաև հողի խնամքի ճիշտ կազմակերպումը։ Հողի մշակման եղանակը, խոնավության պահպանումը, պարարտացումը և մոլախոտերի դեմ պայքարը պետք է համապատասխանեցվեն այգու պայմաններին և բույսերի սննդային պահանջներին։ Ոռոգման արդյունավետ կառավարումը նույնպես կարող է էապես ազդել վազերի աճի, բերքատվության և ջրի օգտագործման արդյունավետության վրա։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև խաղողի հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի միջոցները՝ ինտեգրված պաշտպանության սկզբունքների կիրառմամբ, որպեսզի բարձր բերքատվությունը համատեղվի բերքի որակի և արտադրության տնտեսական արդյունավետության պահպանման հետ։ Հայաստանի պայմաններում հատկապես կարևոր է տարբեր ագրոտեխնիկական միջոցառումների ժամկետների ճիշտ ընտրությունը, քանի որ կլիմայական պայմանների, ձմեռային ջերմաստիճանների և վեգետացիոն շրջանի առանձնահատկությունների փոփոխությունները կարող են զգալիորեն ազդել վազերի վիճակի և բերքի ձևավորման վրա։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ առաջարկվող տեխնոլոգիական լուծումները կարող են նպաստել ծածկով մշակության գոտիներում խաղողի այգիների արտադրողականության բարձրացմանը, աշխատանքային և նյութական ծախսերի նվազեցմանը և արտադրության կայունության ապահովմանը։ Միաժամանակ, ինտենսիվ մշակության համակարգը կարող է նպաստել այգիների տարածքի ավելի արդյունավետ օգտագործմանը և մեկ միավոր մակերեսից ավելի բարձր տնտեսական արդյունքի ստացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել խաղողագործներին, ագրոնոմներին, գյուղատնտեսական մասնագետներին, հետազոտողներին և խաղողի արտադրությամբ զբաղվող տնտեսություններին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է խաղողագործության կենսաբանական հիմքերը և գործնական ագրոտեխնոլոգիաները՝ նպատակ ունենալով Հայաստանի ծածկով մշակության գոտիների համար ձևավորել ինտենսիվ խաղողագործության արդյունավետ, կայուն և արտադրական առումով նպատակահարմար համակարգ։

Lեզվաբանություն

Անգլերեն լեզու ոլորտի «Անգլերեն լեզվի շտեմարան 1»-ը սկսնակ մակարդակի (A1) ուսումնական վարժությունների հավաքածու է, որը նախատեսված է լեզվի հիմունքները ձևավորելու համար և սովորողին աստիճանաբար ծանոթացնում է անգլերենի ամենատարրական քերականական կառուցվածքներին, բառապաշարին և հաղորդակցման պարզ ձևերին, այստեղ ընդգրկված են այբուբեն, արտասանության հիմունքներ, պարզ բայերի ներկա ժամանակ, «to be» և «to have» կառուցվածքներ, հարցական ու ժխտական նախադասությունների պարզ ձևավորում, ինչպես նաև առօրյա թեմաներով բառապաշար՝ ընտանիք, դպրոց, ժամանակ, թվեր և առօրյա գործողություններ, շտեմարանում սովորաբար ներառված են պարզ ընթերցանության և լսողական վարժություններ, բառերի լրացման, թարգմանության և նախադասությունների կազմման առաջադրանքներ, որոնք օգնում են զարգացնել լեզվական հիմնական հմտությունները՝ կարդալ, գրել, լսել և խոսել, և դրա հիմնական նպատակն է ստեղծել ամուր հիմք հետագա ավելի բարդ մակարդակների ուսուցման համար՝ ապահովելով սովորողի լեզվական վստահությունը և տարրական հաղորդակցման կարողությունը։

Մաթեմատիկա

Գիրքը նվիրված է կանաչ միկրոչիպ-լազերի մշակման և հետազոտության խնդիրներին՝ ներռեզոնատորային երկրորդ հարմոնիկայի գեներացիայով, ընդգծելով ժամանակակից լազերային ֆիզիկայի և ինտեգրացված օպտիկական համակարգերի զարգացման ուղղությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են միկրոչիպ-լազերների աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները, ակտիվ միջավայրերի ընտրության չափանիշները և ռեզոնատորային կառուցվածքների նախագծման առանձնահատկությունները՝ ուղղված բարձր արդյունավետությամբ կանաչ սպեկտրալ տիրույթի ճառագայթման ստացմանը։ Հեղինակը վերլուծում է ոչ գծային օպտիկական գործընթացները, մասնավորապես երկրորդ հարմոնիկայի գեներացիայի մեխանիզմները ներռեզոնատորային միջավայրում, ինչպես նաև ֆազային համադրման պայմանների ապահովման եղանակները։ Գրքում քննարկվում են նաև միկրոմասշտաբային լազերային համակարգերի ջերմային կառավարումը, կայունության խնդիրները և օպտիկական կորուստների նվազեցման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտեգրացված ֆոտոնիկայի կիրառություններին՝ ներառյալ սենսորային տեխնոլոգիաները, կենսաբժշկական պատկերումը և ճշգրիտ չափման համակարգերը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական ոչ գծային օպտիկայի և կիրառական լազերային ինժեներիայի մոտեցումները՝ առաջարկելով նոր լուծումներ կոմպակտ և բարձր արդյունավետությամբ կանաչ լազերային աղբյուրների ստեղծման համար։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, օպտիկայի և լազերային տեխնոլոգիաների մասնագետների, ինժեներների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։