Изменение вегетативных функций показателей обмена веществ организма при применении солодки голой (Glycyrrhiza glabra L.) в условиях воздействия вибрации

Կրոն

Աշխատությունը հուղարկավորության առիթով արտասանված կամ այդ իրադարձության համար պատրաստված դամբանական ճառ է՝ նվիրված Պողոս բեյ Տյուզյանի հիշատակին։ Դամբանական խոսքը սգո արարողությունների գրական և հասարակական ավանդույթի մաս է, որի նպատակն է հարգանքի տուրք մատուցել հանգուցյալին, ներկայացնել նրա կյանքի ու գործունեության նշանակությունը և արտահայտել հարազատների, մտերիմների ու համայնքի վիշտը։ Նման ճառերում սովորաբար ընդգծվում են հանգուցյալի անձնական արժանիքները, հասարակական դիրքը, մարդկային որակները և շրջապատի կյանքում ունեցած դերը, ինչպես նաև մահվան կապակցությամբ առաջացած կորստի զգացումը։ Այս հրատարակությունը կարող է արժեքավոր նյութ լինել Պողոս բեյ Տյուզյանի հիշատակի պահպանման, նրա ժամանակակիցների վերաբերմունքի և XIX դարի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի սգո ու հիշատակի արարողությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է նաև տեղեկություններ պարունակել ժամանակաշրջանի դամբանական խոսքի ոճի, հրապարակային ելույթների ավանդույթի և հայերեն գրավոր խոսքի հռետորական առանձնահատկությունների մասին։ Քանի որ առկա են միայն մատենագիտական տվյալները, հնարավոր չէ հաստատել ճառի հեղինակի անունը, Պողոս բեյ Տյուզյանի կենսագրության մանրամասները կամ նրա գործունեության կոնկրետ ոլորտները։ Այդ տեղեկությունները ճշգրտելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել հրատարակության բնագիրը։

Պատմություն

Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանակիր ՀՍՍՀ Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի 1989 թվականի պլանը ձևավորվել է խորհրդային գրադարանային համակարգի ավարտական փուլում և արտացոլում էր ինչպես ավանդական գրադարանային գործունեության շարունակությունը, այնպես էլ աստիճանաբար ուժեղացող տեղեկատվական-մեթոդական արդիականացման միտումները։ Այդ տարվա հիմնական նպատակներից էր գրադարանի ֆոնդերի համալրումը՝ ապահովելով հանրապետությունում լույս տեսնող բոլոր հրատարակությունների պարտադիր օրինակների հավաքագրումը, ինչպես նաև գիտական, կրթական և մշակութային արժեք ունեցող գրքերի, պարբերականների և տեղեկատու նյութերի ձեռքբերումը տարբեր աղբյուրներից։ Կարևոր ուղղություն էր ֆոնդերի համակարգված պահպանումը և դասակարգումը՝ գրադարանի գիտական, մատենագիտական և տեղեկատվական սպասարկման արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ 1989 թվականի պլանում զգալի տեղ էր հատկացվում մատենագիտական աշխատանքներին, այդ թվում՝ ազգային մատենագիտության հրատարակությունների շարունակմանը, գրքային կատալոգների թարմացմանը և տեղեկատու-հղումային ապարատի կատարելագործմանը, ինչը հնարավորություն էր տալիս ավելի արագ և ճշգրիտ սպասարկել ընթերցողներին և գիտական աշխատողներին։ Գրադարանի գործունեության կարևոր բաղադրիչ էր նաև ընթերցողական սպասարկման կազմակերպումը՝ ընթերցասրահների աշխատանքի բարելավումը, գրքերի տրամադրման համակարգի կարգավորումը և օգտվողների պահանջների ավելի արդյունավետ բավարարումը։ Պլանի մեջ ներառված էին նաև գիտամեթոդական և մշակութային միջոցառումներ՝ գրքի ցուցահանդեսներ, գիտաժողովներ, հանդիպումներ հեղինակների և գիտնականների հետ, որոնք նպաստում էին գրքի և ընթերցանության հանրահռչակմանը։ 1989 թվականին արդեն սկսում էին ավելի նկատելի դառնալ տեխնիկական արդիականացման և գործընթացների մեքենայացման գաղափարները, թեև դրանք դեռ հիմնականում փորձարարական և նախապատրաստական փուլում էին։ Գրադարանը նաև ամրապնդում էր համագործակցությունը այլ հանրապետությունների և միջազգային գրադարանների հետ՝ տեղեկատվական փոխանակման և մասնագիտական փորձի ուսումնասիրման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, 1989 թվականի պլանը արտացոլում էր կայուն, բայց արդեն փոփոխությունների նախաշեմին գտնվող համակարգ, որը փորձում էր համատեղել խորհրդային գրադարանային ավանդույթները և նոր ժամանակների տեղեկատվական պահանջները։

Գրականություն

Գիրքը հայ բանասիրական և գրականագիտական մտքի պատմության մեջ կարևոր նշանակություն ունեցող տեսական աշխատություն է, որը նվիրված է բանաստեղծության արվեստին, նրա կառուցվածքին, արտահայտչամիջոցներին և ստեղծագործության գեղարվեստական կազմակերպման սկզբունքներին։ Հեղինակը՝ Էդուարդ Հյուրմյուզյանը (1799–1876), հայ կլասիցիզմի նշանավոր ներկայացուցիչներից էր, Մխիթարյան միաբանության անդամ, բանաստեղծ, բանասեր, լեզվաբան, աստվածաբան և թարգմանիչ։ Նրա տեսական աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել հայ գրականագիտության ձևավորման և բանաստեղծական արվեստի կանոնների համակարգման գործում։ 1839 թվականին Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում՝ Մխիթարյան միաբանության տպարանում հրատարակված այս աշխատությունը հայերենով բանաստեղծության տեսությունը ներկայացնելու և գրական ստեղծագործության օրինաչափությունները բացահայտելու վաղ փորձերից է։ Այն արտացոլում է դասական գեղագիտության ազդեցությունը հայ գրական մտքի վրա և նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել բանաստեղծական խոսքի սկզբունքներին ու չափածո ստեղծագործության առանձնահատկություններին։ Հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է հայ գրականագիտական տերմինաբանության, 19-րդ դարի հայ կրթական և մշակութային միջավայրի, ինչպես նաև հայ դասական գրականության տեսական հիմքերի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը լույս է տեսել գրաբարով և ներկայացնում է այն ժամանակաշրջանի մտավորականների ձգտումը՝ զարգացնելու հայերեն գիտական ու գրական խոսքը՝ հենվելով դասական ավանդույթների վրա։

Փիլիսոփայություն

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան հայ մտավորական և հոգևոր գործիչ Հովհաննես Պլուզ Երզնկացիի փիլիսոփայական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով իսլամական փիլիսոփայական և գրական աղբյուրների հետ ունեցած առնչությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում նրա իմաստասիրական հայացքների, արձակ ժառանգության և գաղափարական ձևավորման առանձնահատկությունների բացահայտումն է, ինչպես նաև այն մտավոր միջավայրի ուսումնասիրությունը, որի պայմաններում զարգացել է նրա աշխարհայացքը։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում հայ և իսլամական մտավոր ավանդույթների փոխազդեցությանը, փիլիսոփայական հասկացությունների, գաղափարների և գիտելիքի փոխանցման հնարավոր ուղիներին, ինչպես նաև միջնադարյան մշակութային երկխոսության դրսևորումներին։ Իսլամական աղբյուրների համադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս նոր տեսանկյունից գնահատելու Երզնկացիի փիլիսոփայական արձակի բովանդակությունը, ձևավորման աղբյուրները և տեղը միջնադարյան հայ մտքի պատմության մեջ։ Գիրքը արժեքավոր է հայագիտության, փիլիսոփայության, միջնադարյան գրականության և հայ-իսլամական մշակութային ու մտավոր կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է գերկարճ լուսային իմպուլսների հաճախականային փոխակերպման գործընթացների ուսումնասիրությանը ալկալիական մետաղների գոլորշիներում և մոլեկուլային ջրածնում՝ ինֆրակարմիր և ուլտրամանուշակագույն սպեկտրային տիրույթներում ճառագայթում ստանալու նպատակով։ Քննարկվում են լազերային ճառագայթման և նյութի ոչ գծային փոխազդեցության ֆիզիկական հիմունքները, գերկարճ իմպուլսների տարածման առանձնահատկությունները և դրանց սպեկտրային բնութագրերի փոփոխության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ գծային օպտիկական երևույթներին, հաճախականությունների խառնմանը, բազմաֆոտոնային գործընթացներին և ռեզոնանսային փոխազդեցությունների ազդեցությանը նոր հաճախականային բաղադրիչների առաջացման վրա։ Ուսումնասիրվում են ալկալիական մետաղների ատոմային էներգետիկ մակարդակների, մոլեկուլային ջրածնի տատանողական և պտտական վիճակների, ինչպես նաև միջավայրի օպտիկական հատկությունների նշանակությունը հաճախականային փոխակերպման արդյունավետության համար։ Անդրադարձ է կատարվում իմպուլսների տևողության, ինտենսիվության, սպեկտրային լայնության և փուլային համաձայնեցման պայմանների ազդեցությանը առաջացող ճառագայթման բնութագրերի վրա։ Կարևորվում են ոչ գծային բևեռացման, ռամանյան փոխազդեցությունների, դիսպերսիայի և միջավայրում էներգիայի փոխանցման գործընթացների տեսական ու փորձարարական ուսումնասիրության հնարավորությունները։ Դիտարկվում են նաև լազերային համակարգերի պարամետրերի օպտիմալացման, սպեկտրային փոխակերպման արդյունավետության բարձրացման և ստացված ճառագայթման կայունության ապահովման հիմնախնդիրները։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի ոչ գծային օպտիկայի, գերկարճ իմպուլսների ֆիզիկայի, լազերային սպեկտրոսկոպիայի և նոր սպեկտրային տիրույթներում լույսի աղբյուրների զարգացման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լազերային ֆիզիկայի, քվանտային օպտիկայի, ատոմային և մոլեկուլային ֆիզիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Ֆիզիկա

Այս ուսումնական-մեթոդական ուղեցույցը նախատեսված է գեոմորֆոլոգիայի դաշտային պրակտիկայի կազմակերպման և իրականացման համար։ Այն նպատակ ունի օգնել ուսանողներին և դասախոսներին արդյունավետ կերպով պլանավորել, իրականացնել և վերլուծել դաշտային հետազոտությունները։ Գրքում ներկայացվում են դաշտային աշխատանքի հիմնական սկզբունքները՝ ինչպես ճիշտ ընտրել ուսումնասիրության տարածքը, ինչպես կատարել ռելիեֆի դիտարկումներ, չափումներ և քարտեզագրական նշումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գեոմորֆոլոգիական ձևերի՝ լեռնային, հարթավայրային, գետային և էրոզիոն կառույցների ուսումնասիրությանը։ Ուղեցույցը ներառում է նաև գործնական մեթոդներ՝ հատվածների նկարագրություն, նմուշառություն, քարտեզագրման տեխնիկա և դաշտային օրագրի վարում։ Բացի այդ, ներկայացվում են տվյալների մշակման և վերլուծության հիմնական քայլերը, որոնք անհրաժեշտ են ստացված արդյունքների ամփոփման համար։ Գիրքը կարևոր դեր ունի ուսանողների մասնագիտական պատրաստվածության մեջ, քանի որ զարգացնում է դաշտային աշխատանքի հմտությունները և օգնում է տեսական գիտելիքները կիրառել իրական բնական միջավայրում։