Առձեռն բանաստեղծութիւն

Ինֆորմատիկա

Աշխատանքը նվիրված է վերջավոր ավտոմատների հիման վրա կառուցվող ասիմետրիկ կրիպտոհամակարգերի կայունության բարձրացման սկզբունքների ուսումնասիրմանը և համապատասխան մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը նման համակարգերի անվտանգության մակարդակի գնահատումն է, հնարավոր խոցելիությունների բացահայտումը և այնպիսի մոտեցումների մշակումը, որոնք կարող են բարձրացնել գաղտնագրման ու բանալիների կառավարման մեխանիզմների դիմադրողականությունը տարբեր հարձակումների նկատմամբ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ասիմետրիկ կրիպտոգրաֆիայի հիմնարար սկզբունքները, հանրային և գաղտնի բանալիների փոխկապակցվածությունը, կրիպտոգրաֆիկ ալգորիթմների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և վերջավոր ավտոմատների կիրառման հնարավորությունները գաղտնագրային համակարգերի նախագծման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերջավոր ավտոմատների վիճակների, անցումների և դրանց ձևավորման օրինաչափությունների օգտագործմանը՝ կրիպտոգրաֆիկ վերափոխումների բարդությունն ու կանխատեսելիության նկատմամբ դիմադրությունը բարձրացնելու նպատակով։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել համակարգերի մաթեմատիկական մոդելները, անվտանգության չափորոշիչները, ալգորիթմների հաշվարկային բարդությունը և տարբեր պարամետրերի ազդեցությունը կրիպտոհամակարգի ընդհանուր կայունության վրա։ Կարևոր ուղղություն է նաև առաջարկվող մեթոդների համեմատական գնահատումը՝ գործող կամ այլընտրանքային կրիպտոգրաֆիկ մոտեցումների հետ համադրելով դրանց արդյունավետությունը, հուսալիությունը և հաշվողական ծախսերը։ Հետազոտության ընթացքում իրականացվող մոդելավորումն ու փորձարկումները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու համակարգի ուժեղ և թույլ կողմերը, ստուգելու մշակված սկզբունքների գործնական կիրառելիությունը և գնահատելու դրանց ազդեցությունը անվտանգության մակարդակի վրա։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են հիմք ծառայել վերջավոր ավտոմատների վրա հիմնված ավելի կայուն ասիմետրիկ կրիպտոգրաֆիկ մեխանիզմների նախագծման համար՝ հատկապես այնպիսի համակարգերում, որտեղ կարևոր են տվյալների գաղտնիությունը, ամբողջականությունը և անվտանգ փոխանակումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կրիպտոգրաֆիայի, տեղեկատվական անվտանգության, մաթեմատիկական կիբեռնետիկայի, համակարգչային գիտության և պաշտպանված տեղեկատվական համակարգերի նախագծման ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Պատմություն

Աշխատանքը նվիրված է Իվան Ֆեոդորովիչ Պասկևիչ-Էրիվանսկու գործունեության և Կովկասում նրա ունեցած դերի ուսումնասիրությանը՝ հայ պատմաբանի աշխատությունների և պատմական ակնարկների համատեքստում։ Հետազոտությունը դիտարկում է Պասկևիչի ռազմական, վարչական և քաղաքական գործունեությունը, նրա մասնակցությունը Կովկասյան տարածաշրջանի կարևորագույն իրադարձություններին և այդ գործունեության ազդեցությունը տարածաշրջանի ժողովուրդների, մասնավորապես՝ հայերի պատմական ճակատագրի վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է 18-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկզբի պատմական գործընթացների ներկայացումը, որի ընթացքում ձևավորվեցին Ռուսական կայսրության կովկասյան քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և փոխվեցին տարածաշրջանի քաղաքական սահմաններն ու ուժերի հարաբերակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Պասկևիչի ռազմական արշավներին, ռուս-պարսկական և ռուս-թուրքական պատերազմների ընթացքում նրա գործունեությանը, ինչպես նաև Էրիվանի խանության գրավման և Արևելյան Հայաստանի տարածքների՝ Ռուսական կայսրության կազմում ընդգրկման գործընթացներին։ Աշխատանքը կարևորում է նաև պատմական անձի գործունեության գնահատման հարցը՝ համադրելով նրա ռազմական հաջողությունները, վարչական քաղաքականությունը և կայսերական շահերը հայկական պատմական իրադարձությունների ու հասարակական կյանքի վրա ունեցած հետևանքների հետ։ Հայ պատմաբանի տեսանկյունից ներկայացվող նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն Պասկևիչի կենսագրությունն ու գործունեությունը, այլև այն պատմագրական մոտեցումները, որոնց միջոցով գնահատվել են նրա գործողությունները և դրանց նշանակությունը Հայաստանի ու Կովկասի պատմության համար։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև տվյալ ժամանակաշրջանի սոցիալ-քաղաքական իրավիճակին, բնակչության տեղաշարժերին, վարչական վերափոխումներին և տարածաշրջանում ռուսական իշխանության հաստատման գործընթացներին։ Աշխատանքը արժեքավոր է Կովկասի նոր պատմության, հայ-ռուսական հարաբերությունների, ռուսական կայսերական քաղաքականության և պատմագրության զարգացման ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով տարբերակել պատմական փաստերը, քաղաքական գնահատականներն ու հետագա պատմագիտական մեկնաբանությունները։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների լայն կիրառման պայմաններում անձի մասնագիտական անվտանգության հոգեբանական հիմքերի և դրանց ապահովման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մասնագիտական գործունեության ընթացքում մարդու հոգեբանական կայունությունը, փոփոխվող տեխնոլոգիական միջավայրին հարմարվելու կարողությունը, աշխատանքային արդյունավետության պահպանումը և մասնագիտական ռիսկերի ընկալման առանձնահատկություններն են։ Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ինտենսիվ օգտագործումը դիտարկվում է որպես աշխատանքային միջավայրը վերափոխող գործոն, որը մի կողմից ընդլայնում է մասնագիտական հնարավորությունները, իսկ մյուս կողմից կարող է առաջացնել տեղեկատվական գերբեռնվածություն, ուշադրության երկարատև կենտրոնացման անհրաժեշտություն, աշխատանքի արագ տեմպ և նոր գործիքներին շարունակաբար հարմարվելու պահանջ։ Քննվում են մասնագիտական անվտանգության հետ կապված հոգեբանական այնպիսի նախադրյալներ, ինչպիսիք են ինքնակարգավորումը, պատասխանատվությունը, ուշադրության կայունությունը, սթրեսակայունությունը, որոշումների ընդունման առանձնահատկությունները, մասնագիտական ինքնագնահատականը և փոփոխություններին հարմարվելու պատրաստակամությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մարդու և տեխնոլոգիական համակարգի փոխազդեցությանը՝ ուսումնասիրելով թվային աշխատանքային միջավայրի ազդեցությունը աշխատողի վարքի, ճանաչողական գործընթացների և մասնագիտական գործունեության կազմակերպման վրա։ Կարևորվում է նաև տեղեկատվության ընկալման և մշակման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ մասնագիտական սխալների առաջացման հավանականությունը կարող է կապված լինել ոչ միայն տեխնիկական, այլև մարդկային գործոնների հետ։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են դիտարկվել հոգեբանական գնահատման և մասնագիտական գործունեության վերլուծության մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել տարբեր աշխատանքային իրավիճակներում անվտանգության պահպանմանը նպաստող կամ այն դժվարացնող գործոնները։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է կանխարգելիչ մոտեցումների դերը՝ մասնագիտական պատրաստվածության, թվային կարողունակությունների զարգացման, աշխատանքի նպատակահարմար կազմակերպման և հոգեբանական ինքնակարգավորման հմտությունների ձևավորման համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կազմակերպական միջավայրի նշանակությանը, քանի որ աշխատանքի պայմանները, հաղորդակցությունը, պատասխանատվությունների բաշխումը և տեխնոլոգիական փոփոխությունների կառավարումը կարող են էականորեն ազդել աշխատողի մասնագիտական անվտանգության զգացողության և վարքի վրա։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է աշխատանքի հոգեբանության, կազմակերպական հոգեբանության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և մարդկային գործոնի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ժամանակակից թվայնացված աշխատանքային միջավայրում անվտանգ և կայուն մասնագիտական գործունեության հոգեբանական նախադրյալները բացահայտելու նպատակով։

Բժշկություն

Աշխատանքը նվիրված է շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիա ունեցող հիվանդների դետրուզորի ֆունկցիոնալ և մորֆոլոգիական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը և դրանց նշանակությանը վիրահատական բուժման օպտիմալացման ու կյանքի որակի բարելավման գործընթացում։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել միզապարկի մկանային շերտի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների կապը հիվանդության կլինիկական դրսևորումների, միզարձակման խանգարումների և բուժման արդյունքների հետ։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում երկարատև ինֆրավեզիկալ խցանման պայմաններում դետրուզորի աշխատանքի փոփոխություններին, որոնք կարող են արտահայտվել միզապարկի կծկողականության, պահեստային և դատարկման ֆունկցիաների խանգարումներով։ Կարևոր է տարբերակել այն փոփոխությունները, որոնք կարող են հետադարձելի լինել խցանման վերացումից հետո, և այնպիսի կառուցվածքային կամ ֆունկցիոնալ խանգարումները, որոնք կարող են պահպանվել նաև վիրահատական միջամտությունից հետո։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել հիվանդների ուրոդինամիկ, կլինիկական, գործիքային և մորֆոլոգիական տվյալների համադրական գնահատում՝ հիվանդության տարբեր փուլերում դետրուզորի վիճակը բնութագրելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախավիրահատական գնահատմանը, քանի որ միզապարկի ֆունկցիոնալ վիճակի վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացումը կարող է օգնել ընտրելու առավել հիմնավորված բուժական մարտավարություն և կանխատեսելու հետվիրահատական արդյունքները։ Աշխատանքը նաև անդրադառնում է վիրահատական բուժումից հետո միզարձակման ֆունկցիայի վերականգնման առանձնահատկություններին և հիվանդների կյանքի որակի փոփոխություններին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել բուժման անհատականացմանը՝ հաշվի առնելով ոչ միայն շագանակագեղձի չափն ու միզուղիների խցանման աստիճանը, այլև միզապարկի դետրուզորի ֆունկցիոնալ պահուստը և կառուցվածքային վիճակը։ Այս մոտեցումը կարևոր է հետվիրահատական բարդությունների և պահպանվող միզարձակման խանգարումների ռիսկը գնահատելու, բուժման արդյունավետությունը բարձրացնելու և հիվանդների կյանքի որակը բարելավելու տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ուրոլոգներին, վիրաբույժներին, ուրոդինամիկ հետազոտություններով զբաղվող մասնագետներին, բժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է գինեգործական կազմակերպություններում ներդրումային գործունեության ձևավորման, պլանավորման և կառավարման տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում ներդրումային որոշումների ընդունման մեխանիզմներն են, ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման աղբյուրները, կապիտալ ներդրումների ուղղությունները և դրանց արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գինեգործության ոլորտի արտադրական առանձնահատկություններին, որտեղ ներդրումային գործընթացները կապված են ինչպես հումքային բազայի և խաղողագործության զարգացման, այնպես էլ վերամշակման տեխնոլոգիաների, արտադրական սարքավորումների, պահպանման ենթակառուցվածքների, որակի վերահսկման և պատրաստի արտադրանքի իրացման համակարգերի կատարելագործման հետ։ Քննվում են սեփական միջոցների, բանկային ֆինանսավորման, արտաքին կապիտալի և ներդրումային այլ աղբյուրների օգտագործման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով դրանց արժեքը, հասանելիությունը և կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության վրա ազդեցությունը։ Կարևորվում է ներդրումային նախագծերի տնտեսական գնահատումը՝ կապիտալ ծախսերի, սպասվող դրամական հոսքերի, եկամտաբերության, վերադարձելիության և ռիսկերի փոխկապակցված վերլուծության միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև արտադրության արդիականացման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, արտադրանքի տեսականու ընդլայնման, որակի բարձրացման և արտահանման կարողությունների զարգացման հետ կապված ներդրումային ուղղությունները։ Ուշադրություն է դարձվում ոլորտի սեզոնայնությանը, հումքի մատակարարման կայունությանը և արտադրական ամբողջ շղթայի փոխկապակցվածությանը, որոնք կարող են էական նշանակություն ունենալ ներդրումային ծրագրերի պլանավորման համար։ Ներդրումների կառավարումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին նախագծերի ընտրության, այլև կազմակերպության ընդհանուր ռազմավարության բաղադրիչի տեսանկյունից՝ կապելով այն մրցունակության, արտադրողականության և երկարաժամկետ զարգացման նպատակների հետ։ Կարևոր խնդիր է նաև ներդրումային ռիսկերի բացահայտումը և դրանց հաշվառումը կառավարչական որոշումների ընդունման ընթացքում։ Կազմակերպությունների գործունեության համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ներդրումային քաղաքականության տարբեր մոտեցումները և բացահայտելու ֆինանսական ու արտադրական ցուցանիշների միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ներդրումային կառավարման, կորպորատիվ ֆինանսների և ագրոպարենային տնտեսագիտության մոտեցումները՝ գինեգործական կազմակերպությունների ներդրումային գործունեության արդյունավետ կազմակերպման և ոլորտի տնտեսական զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրության նպատակով։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է ամերիկացի գրող Շերվուդ Անդերսոնի պատմվածքների գեղարվեստական և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հեղինակի պատմվածքային ժառանգությունն է, որտեղ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում փոքր քաղաքի առօրյան, հասարակ մարդկանց ներաշխարհը, մարդկային մենակության և չիրականացված ձգտումների թեմաները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է Անդերսոնի ստեղծագործական աշխարհը, նրա գրական մտածողության ձևավորումը և ամերիկյան XX դարի սկզբի հասարակական ու մշակութային միջավայրի ազդեցությունը գրողի թեմատիկ ընտրության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա հերոսների հոգեբանական պատկերմանը․ սովորական թվացող մարդիկ հաճախ ներկայացվում են բարդ ներաշխարհով, ներքին հակասություններով, չարտահայտված զգացմունքներով և սեփական կյանքի իմաստը գտնելու ձգտումով։ Հեղինակի պատմվածքներում արտաքին գործողությունը հաճախ երկրորդական նշանակություն ունի, մինչդեռ կենտրոնական դեր է ստանում հերոսի ներքին ապրումների, հիշողությունների և հոգեբանական փոփոխությունների բացահայտումը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կերպարների և հասարակական միջավայրի փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Փոքր համայնքի սոցիալական նորմերը, մարդկանց կարծիքների ազդեցությունը, մեկուսացումը և անհատի ինքնարտահայտման սահմանափակումները հաճախ ձևավորում են հերոսների ճակատագիրը։ Հետազոտության մեջ կարող են վերլուծվել նաև սիրո, մենակության, օտարման, հաղորդակցության բացակայության, ստեղծագործական ձգտման, հասարակական ճնշման և անձնական ազատության թեմաները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պատմվածքների կառուցվածքին և հեղինակի պատմողական տեխնիկային՝ պարզ թվացող սյուժեների, դրվագային կառուցվածքի, ներքին մենախոսության, հիշողությունների, խորհրդանշական պատկերների և հոգեբանական մանրամասների կիրառմանը։ Անդերսոնի լեզուն և ոճը կարող են ուսումնասիրվել որպես այն հիմնական միջոցներ, որոնց միջոցով ստեղծվում է նրա ստեղծագործությունների առանձնահատուկ հուզական մթնոլորտը։ Կարևոր է նաև նրա գրականության կապը ամերիկյան մոդեռնիզմի ձևավորման հետ, քանի որ հեղինակը հեռանում է ավանդական սյուժետային զարգացումից և ավելի մեծ նշանակություն է տալիս մարդու ներքին աշխարհին ու գիտակցության ընթացքին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գյուղական և փոքր քաղաքային Ամերիկայի պատկերմանը՝ բացահայտելով տնտեսական, սոցիալական և բարոյական փոփոխությունների ազդեցությունը անհատի վրա։ Անդերսոնի պատմվածքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող է առօրյա կյանքի seemingly սովորական դրվագը վերածվել մարդու հոգեբանական և գոյաբանական խնդիրների բացահայտման միջոցի։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել ամերիկյան գրականության մասնագետներին, գրականագետներին, մոդեռնիզմի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, թարգմանիչներին, ուսանողներին և XX դարի ամերիկյան պատմվածքի զարգացման առանձնահատկություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։