Առձեռն բանաստեղծութիւն

Biology

Աշխատությունը նվիրված է մագնիտոէնցեֆալոգրաֆիական ազդանշանների գեներատորների նույնականացման հաշվարկային և վիճակագրական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և կիրառել այնպիսի մաթեմատիկական ու հաշվողական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուղեղի էլեկտրական ակտիվությանը ուղեկցող մագնիսական ազդանշանների հիման վրա որոշել դրանց առաջացման հավանական աղբյուրների տեղակայումը, բնութագրերը և ակտիվության առանձնահատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են մագնիտոէնցեֆալոգրաֆիայի տվյալների կառուցվածքը, չափումների առանձնահատկությունները, ազդանշանների մշակման խնդիրները և ուղեղային ակտիվության աղբյուրների վերականգնման հետ կապված հակադարձ խնդիրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիճակագրական գնահատման մեթոդներին, մոդելների կառուցմանը, պարամետրերի նույնականացմանը և հաշվողական ալգորիթմների կիրառմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել աղմուկի և չափման սխալների ազդեցությունը, ազդանշանների նախնական մշակման, ֆիլտրացման և վիճակագրական վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև տարբեր մոդելների միջոցով նեյրոնային ակտիվության աղբյուրների առանձնացման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հաշվարկային արդյունավետությանը, քանի որ մագնիտոէնցեֆալոգրաֆիական տվյալների մեծածավալ և բազմաչափ բնույթը պահանջում է բարդ թվային հաշվարկների իրականացում։ Վիճակագրական մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ստացված արդյունքների հավաստիությունը, անորոշությունը և կայունությունը, ինչպես նաև տարբեր պայմաններում համեմատելու նույնականացման մեթոդների արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև մոդելավորման և համակարգչային փորձերի արդյունքներ, որոնց միջոցով գնահատվում են առաջարկվող մեթոդների ճշգրտությունն ու կիրառելիությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ուղեղի ֆունկցիոնալ ակտիվության ուսումնասիրման, նեյրոֆիզիոլոգիական տվյալների վերլուծության և ոչ ինվազիվ նեյրոախտորոշիչ մեթոդների կատարելագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նեյրոֆիզիոլոգներին, կենսաբժշկական ինժեներներին, կիրառական մաթեմատիկոսներին, վիճակագիրներին, տվյալների վերլուծաբաններին, բժշկական տեխնոլոգիաների մասնագետներին և համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին։

Technology

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գյուղատնտեսության մեջ օգտագործվող կոպիտ կերերի մանրացման համար նախատեսված փոքրաչափ և էներգախնայող սարքավորման մշակմանը, դրա կառուցվածքային ու աշխատանքային առանձնահատկությունների հետազոտմանը և հիմնական պարամետրերի հիմնավորմանը։ Ուսումնասիրվում են կերային հումքի մանրացման գործընթացի օրինաչափությունները, նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ազդեցությունը սարքի աշխատանքի վրա, ինչպես նաև մանրացման արդյունավետությունն ու էներգիայի ծախսը պայմանավորող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքային օրգանների կառուցվածքի, շարժման ռեժիմների, մանրացման աստիճանի, արտադրողականության և էներգատարության միջև եղած փոխկապակցվածությանը։ Դիտարկվում են սարքավորման չափերի և տեխնիկական պարամետրերի օպտիմալացման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով ապահովել պահանջվող որակի մանրացված կեր՝ հնարավորինս փոքր էներգածախսով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սարքի աշխատանքի հուսալիությանը, շահագործման հարմարավետությանը և գյուղացիական ու փոքր տնտեսություններում դրա կիրառման հնարավորություններին։ Կատարված տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությունների հիման վրա հիմնավորվում են սարքավորման արդյունավետ աշխատանքի համար անհրաժեշտ կառուցվածքային և տեխնոլոգիական պարամետրերը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, ուսանողների և անասնապահական տնտեսությունների տեխնիկական հագեցվածության կատարելագործմամբ զբաղվողների համար։

Technology

Ռադիոտեխնիկական և ինժեներական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վերակազմավորվող բազմաճառագայթ անտենաների կառուցվածքային և էլեկտրադինամիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց սինթեզման մեթոդների մշակմանը։ Քննության են առնվում բազմաճառագայթ անտենային համակարգերի աշխատանքի սկզբունքները, ճառագայթման դիագրամների ձևավորման մեխանիզմները և տարածական ուղղվածության կառավարման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անտենայի աշխատանքային պարամետրերի վերակազմավորմանը, առանձին ճառագայթների ուղղության և բնութագրերի փոփոխմանը, ինչպես նաև տարբեր աշխատանքային ռեժիմների ձևավորմանը։ Վերլուծվում են անտենային տարրերի կառուցվածքի, փոխադարձ դասավորության, սնուցման համակարգի և փուլային ու ամպլիտուդային հարաբերությունների ազդեցությունները ընդհանուր ճառագայթման բնութագրերի վրա։ Քննարկվում են նաև բազմաճառագայթ համակարգերի սինթեզի, պարամետրերի օպտիմալացման, կողմնային ճառագայթման նվազեցման և պահանջվող ուղղվածության ապահովման մեթոդական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս զարգացնելու ճկուն աշխատանքային բնութագրերով անտենային համակարգերի նախագծման մոտեցումները և գնահատելու դրանց կիրառման հնարավորությունները ժամանակակից ռադիոհաղորդակցության համակարգերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անտենային տեխնիկայի, ռադիոտեխնիկայի, էլեկտրադինամիկայի և հեռահաղորդակցության ոլորտների մասնագետների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայերեն «մարգարե» բառի ծագման պատմալեզվաբանական և ստուգաբանական քննությանը՝ այն դիտարկելով յաֆեթական լեզվաբանական տեսության շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակը բառի հնագույն ձևերի, իմաստային զարգացման և հնարավոր լեզվական առնչությունների բացահայտումն է՝ համեմատական նյութի և պատմական լեզվաբանության տվյալների միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառի հնչյունական կառուցվածքին, առանձին բաղադրիչների մեկնաբանությանը և դրանց ենթադրվող պատմական փոփոխություններին։ Յաֆեթական մոտեցումը ներկայացնում է լեզվաբանության պատմության որոշակի փուլին բնորոշ տեսական ուղղություն, որի շրջանակում տարբեր լեզուների բառային ու կառուցվածքային ընդհանրությունները մեկնաբանվում էին այսօր հիմնականում չընդունվող սկզբունքներով։ Այդ պատճառով նման ուսումնասիրության գիտական արժեքը կարող է դիտարկվել երկու փոխկապակցված տեսանկյունից՝ որպես կոնկրետ հայերեն բառի ծագումը բացատրելու պատմական փորձ և որպես ժամանակի լեզվաբանական գաղափարների ու մեթոդաբանության արտացոլում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել հայերենի հին գրավոր վկայությունները, հարակից լեզուներում հանդիպող ձևերը և բառի կրոնական ու մշակութային նշանակության պատմական փոփոխությունները։ Կարևոր է նաև տարբերակել բառի իրական պատմական ծագման խնդիրը և այն մեկնաբանությունը, որն առաջարկվում է յաֆեթական տեսության հիման վրա, քանի որ ժամանակակից պատմահամեմատական լեզվաբանությունը բառերի ազգակցությունն ու փոխառությունները գնահատում է կանոնավոր հնչյունական համապատասխանությունների, ժամանակագրական տվյալների և փաստագրված լեզվական կապերի միջոցով։ Այս առումով աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են նախկին լեզվաբանական դպրոցները փորձել վերականգնել հայերենի բառապաշարի հնագույն շերտերը և ինչպիսի փաստարկներ են կիրառել իրենց ստուգաբանական վարկածները հիմնավորելու համար։ Միաժամանակ այն կարող է նյութ տրամադրել հայերենի կրոնական բառապաշարի պատմության, իմաստային փոփոխությունների և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայերենի պատմական բառագիտության, ստուգաբանության, պատմահամեմատական լեզվաբանության և լեզվաբանական մտքի պատմության խնդիրները՝ հնարավորություն տալով գնահատել ինչպես տվյալ բառի ծագման վերաբերյալ առաջարկված մեկնաբանությունը, այնպես էլ այն գիտական հայեցակարգը, որի շրջանակում այդ մեկնաբանությունը ձևավորվել է։

Mathematics

Այս թեման վերաբերում է առաձգականության տեսության (էլաստիկության մեխանիկա) բարդ խնդիրներին՝ ուսումնասիրելով այն լարված վիճակը, որը առաջանում է առաձգական միջավայրում, երբ այն պարունակում է փոխուղղահայաց ճեղքեր (թրեշիներ) և բացարձակ կոշտ բարակ ներդիրներ։ Այդպիսի համակարգերում նյութի վարքը դառնում է խիստ անհամասեռ, քանի որ ճեղքերը գործում են որպես լարվածության կենտրոնացման աղբյուրներ, իսկ կոշտ ներդիրները՝ որպես դեֆորմացիան սահմանափակող տարրեր։ Հետազոտությունը սովորաբար նպատակ ունի գտնել լարվածությունների բաշխումը, տեղաշարժերի դաշտը և էներգետիկ բնութագրերը նման բարդ կառուցվածքներում՝ օգտագործելով մաթեմատիկական ֆիզիկայի մեթոդներ, մասնավորապես եզրային խնդիրների լուծում, ինտեգրալ հավասարումներ և սինգուլյար վերլուծություն։ Ուղղահայաց ճեղքերի համակցությունը և կոշտ ներդիրների առկայությունը ստեղծում են փոխազդող սթրեսային դաշտեր, որոնք կարող են զգալիորեն փոխել նյութի ամրության և ճաքերի տարածման վարքը։ Այսպիսի ուսումնասիրությունները կարևոր են ինժեներական մեխանիկայում, երկրաբանության մեջ և կոմպոզիտային նյութերի նախագծման ոլորտում, որտեղ անհրաժեշտ է կանխատեսել նյութի քայքայման կամ կայունության սահմանները բարդ կառուցվածքային պայմաններում։

History

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի վերջին քառորդից մինչև XX դարի սկիզբը Վանի, Բիթլիսի և Էրզրումի նահանգներում հայկական դպրոցների ձևավորման, գործունեության և զարգացման պատմության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական կյանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները, դպրոցական հաստատությունների տեսակները, դրանց տարածքային բաշխումը և հայ բնակչության կրթական պահանջների բավարարման գործում ունեցած նշանակությունը։ Վերլուծվում են տարրական և միջնակարգ կրթության կազմակերպումը, ուսումնական ծրագրերը, դասավանդվող առարկաները, ուսուցման մեթոդները, դասագրքերի կիրառումը, աշակերտների կազմը և ուսուցիչների մասնագիտական գործունեությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական եկեղեցու, համայնքային կառույցների, բարեգործական և կրթական կազմակերպությունների մասնակցությանը դպրոցների հիմնադրման, պահպանման ու ֆինանսավորման գործում։ Քննարկվում են ուսուցչական կադրերի պատրաստման, աղջիկների կրթության տարածման, կրթական հաստատությունների նյութական ապահովվածության և դպրոցական ցանցի ընդլայնման հետ կապված խնդիրները։ Դիտարկվում է նաև ժամանակաշրջանի հասարակական, քաղաքական և տնտեսական պայմանների ազդեցությունը կրթական կյանքի վրա, ինչպես նաև այն դժվարությունները, որոնց պայմաններում գործել են հայկական ուսումնական հաստատությունները։ Անդրադարձ է կատարվում դպրոցների դերին գրագիտության տարածման, հայերենի ուսուցման, մշակութային ժառանգության փոխանցման և համայնքային կյանքի կազմակերպման գործընթացներում։ Տարբեր բնակավայրերի կրթական իրավիճակի համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու առանձին նահանգների դպրոցական համակարգերի ընդհանուր օրինաչափություններն ու տեղային առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի արևմտահայ կրթական կյանքի, հայկական դպրոցի պատմության և XIX–XX դարերի սահմանագծի հայ հասարակության մշակութային ու հասարակական գործընթացների ամբողջական պատկերացման համար։