Դատաստանագիրք - Մխիթար Գոշ

Փիլիսոփայություն

Բենեդիկտ Սպինոզայի փիլիսոփայական գլուխգործոցն է, որը ներկայացնում է բարոյականության, աստվածաշնչյան մտածողության և մարդու ազատության մասին համապարփակ տեսություն։ Գիրքը գրվել է ենթադրյալ առարկայական սիստեմատիկ համաբանությամբ՝ անաչառաբար բացատրելով մարդու էությունն ու նրա տեղը տիեզերքում։ Սպինոզայի հիմնական գաղափարը, որ նա շարադրում է այս գրքում, այն է, որ **աստվածը** և **նյութը** միասնաբար հանդիսանում են նույն իրողությունը՝ որակների տարբերակված ձևեր։ Նա ժխտում է հակադրությունը աստծո և բնության միջև, հռչակելով նրանց **համաձայնության միասնություն**՝ այսինքն, Աստված միաժամանակ է և բնական օրենքները, և տիեզերքը։ «Եթիկա»-ն ձևակերպում է նաև մարդու բարոյականության և ազատության նոր տեսությունը՝ ըստ Սպինոզայի, բարոյականությունը հիմնված է բնական օրենքների, ոչ թե անձնական կամ բարոյական էության վրա։ Մարդը կարող է ազատ լինել միայն այն դեպքում, երբ նա հասկանա իր իրական բնույթը, չխոչընդոտի բնական ընթացքին և ապրի համաձայն դրա։ Սպինոզան նաև անդրադառնում է դրական էմոցիաների և բացասական զգացմունքների հարցերին՝ պնդելով, որ զգացմունքները՝ նախքան խոհուն քայլեր կատարելը, պետք է ենթարկվեն տրամաբանությանը և բնության կարգին։ «Եթիկա»-ն շատ ազդեցիկ է եղել հետագա փիլիսոփայության մեջ՝ հատկապես մետաֆիզիկայի, էթիկայի, քաղաքականության և աստվածաբանության բնագավառներում։ Այն բացահայտում է մաքուր տրամաբանության և բացարձակ ազատության համար կարևոր հիմքեր՝ հանդիսանալով Վերակառուցողական մտածողության հիմքերից մեկը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-17-113049-7

Ինֆորմատիկա

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է տեղեկատվական համակարգերում սեփականության իրավունքի պահպանման ապահովմամբ հաշվարկների կազմակերպման տեսական և կիրառական խնդիրներին՝ ընդգծելով թվային տվյալների պաշտպանության, հասանելիության վերահսկման և օգտագործման իրավական սահմանափակումների տեխնոլոգիական իրագործման մեխանիզմները։ Աշխատությունում դիտարկվում են տվյալների գաղտնիության, ամբողջականության և հեղինակային իրավունքի պահպանման ապահովման մոտեցումները՝ ներառյալ գաղտնագրման մեթոդները, թվային ստորագրությունները, իրավունքների կառավարման համակարգերը և բաշխված հաշվարկային միջավայրերում կիրառվող պաշտպանական արձանագրությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում «հաշվարկ՝ առանց տվյալների բացահայտման» գաղափարին, մասնավորապես homomorphic encryption-ի, secure multi-party computation-ի և access control մոդելների կիրառմանը։ Քննարկվում են նաև ամպային միջավայրերում տվյալների սեփականության պաշտպանության, օգտագործման վերահսկման և իրավական համապատասխանության խնդիրները։ Աշխատությունը ընդգծում է ժամանակակից թվային տնտեսության պայմաններում տեղեկատվական սեփականության պաշտպանության և անվտանգ հաշվարկների համադրման կարևորությունը։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտատնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործընթացում դրամավարկային քաղաքականության դերին և արդյունավետության գնահատմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մակրոտնտեսական կայունության տեսական հիմքերը՝ ներառյալ գնաճի վերահսկումը, ֆինանսական համակարգի կայունությունը, տնտեսական աճի հավասարակշռությունը և արտաքին շոկերի դիմակայունությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ՀՀ կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության գործիքները՝ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք, բաց շուկայի գործառնություններ, պահուստավորման պահանջներ և փոխարժեքային քաղաքականության մոտեցումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գնաճի թիրախավորման համակարգին, դրա ազդեցությանը տնտեսական սպասումների ձևավորման վրա, ինչպես նաև փոխանցման մեխանիզմների արդյունավետությանը իրական տնտեսության վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև արտաքին գործոնների ազդեցությունը՝ միջազգային շուկաների տատանումները, կապիտալի հոսքերը և փոխարժեքային ռիսկերը։ Հեղինակը առաջարկում է դրամավարկային քաղաքականության կատարելագործման ուղղություններ՝ ուղղված կանխատեսելիության բարձրացմանը, ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը և մակրոտնտեսական հավասարակշռության պահպանմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է «սպորտային սրտի» կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ երկարաժամկետ և կարճաժամկետ ադապտացիայի պայմաններում տարբեր բնույթի ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունների նկատմամբ։ Վերլուծվում են սրտամկանի հիպերտրոֆիայի ձևերը, սրտի խոռոչների չափերի փոփոխությունները, հեմոդինամիկ ցուցանիշների հարմարվողական դինամիկան, ինչպես նաև ինքնավար նյարդային համակարգի կարգավորման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դինամիկ, ստատիկ և խառը տիպի ծանրաբեռնվածությունների ազդեցությանը սրտի կառուցվածքային վերափոխումների և ֆունկցիոնալ հնարավորությունների վրա՝ տարբեր մարզական մասնագիտացումների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է սպորտային սրտի ֆիզիոլոգիական և պաթոլոգիական սահմանագծի խնդիրը, կանխարգելիչ բժշկական հսկողության դերը և հանկարծակի սրտային իրադարձությունների ռիսկի գնահատման մոտեցումները։ Աշխատությունը ներկայացնում է կլինիկական և ֆիզիոլոգիական տվյալների համադրված վերլուծություն՝ ուղղված մարզիկների առողջության պահպանմանը և մարզական պատրաստվածության օպտիմալացմանը։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շուկայական տնտեսության ձևավորման և զարգացման տեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են շուկայական հարաբերությունների էությունը, տնտեսական համակարգի վերափոխման գործընթացները, շուկայի հիմնական մեխանիզմները, մրցակցության դերը, սեփականության ձևերի փոփոխությունը և տնտեսական կառավարման նոր մոտեցումները։ Քննարկվում են անցումային տնտեսության առանձնահատկությունները, պետական կարգավորման և ազատ շուկայական մեխանիզմների փոխհարաբերությունները, ձեռնարկատիրության զարգացման պայմանները, ներդրումային միջավայրի ձևավորումը և տնտեսական կայունության ապահովման ուղիները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսական բարեփոխումների ընթացքին, շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացմանը, արդյունավետ տնտեսական քաղաքականության մշակման և կիրառման խնդիրներին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների և շուկայական տնտեսության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է գերմաներենում ստատիվի՝ վիճակ արտահայտող լեզվական կառուցվածքների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրանց քերականական, իմաստաբանական և գործառական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են ստատիվ ձևերի կազմավորման սկզբունքները, կիրառման ոլորտները, դրանց տարբերությունները գործողություն և արդյունք արտահայտող այլ բայական ձևերից, ինչպես նաև դերը խոսքում և գրավոր հաղորդակցությունում։ Քննարկվում են լեզվական օրինակներ, կիրառական վարժություններ և տեսական մեկնաբանություններ, որոնք նպաստում են գերմաներենի քերականական համակարգի ավելի խորքային ընկալմանը և լեզվական հմտությունների զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է գերմաներեն ուսումնասիրող ուսանողների, դասախոսների, թարգմանիչների, լեզվաբանների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները գերմաներենի քերականության և լեզվագործածության վերաբերյալ։