Эпизоотологическая характеристика туляремийного очага в юго-восточной части Республики Армения

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գտնվող ամրոց-բնակատեղիների ճարտարապետական ժառանգության պահպանման, վերականգնման և ժամանակակից օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ամրոց-բնակատեղիների պատմաճարտարապետական առանձնահատկությունները, տարածական կառուցվածքը, պաշտպանական համակարգերը, կառուցապատման սկզբունքները և դրանց դերը հայկական ճարտարապետական ու մշակութային ժառանգության համակարգում։ Վերլուծվում են հուշարձանների պահպանվածության աստիճանը, բնական և մարդածին գործոնների ազդեցությունը, կառույցների վնասման ու քայքայման պատճառները և պատմական միջավայրի ամբողջականության պահպանման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հուշարձանների ուսումնասիրության, փաստագրման, պահպանության, ամրակայման և վերականգնման մեթոդական մոտեցումներին՝ հաշվի առնելով դրանց պատմական արժեքն ու ճարտարապետական ինքնատիպությունը։ Դիտարկվում են նաև տարածքների նպատակահարմար օգտագործման հնարավորությունները՝ մշակութային, կրթական, գիտահետազոտական և զբոսաշրջային գործունեության շրջանակներում։ Քննարկվում է նոր գործառույթների ներդրման և պատմական միջավայրի պահպանման միջև հավասարակշռության ապահովման անհրաժեշտությունը, որպեսզի հուշարձանների օգտագործումը չվնասի դրանց արժեքավոր հատկանիշներին։ Կարևորվում են պահպանական գոտիների սահմանումը, տարածքային պլանավորումը, հնագիտական և ճարտարապետական ուսումնասիրությունների համադրումը, ինչպես նաև պետական և տեղական կառավարման մարմինների մասնակցությունը ժառանգության պահպանության գործընթացին։ Անդրադարձ է կատարվում պատմամշակութային հուշարձանների հանրայնացման և կայուն օգտագործման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել ամրոց-բնակատեղիների պահպանության և վերականգնման գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների զարգացմանը և դրանց՝ ժամանակակից մշակութային կյանքում արդյունավետ ներառմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, վերականգնողների, հնագետների, քաղաքաշինության և մշակութային ժառանգության պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի քսանվեցերորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ պահպանելով ժողովի գործունեության, քննարկումների և ընթացակարգերի վերաբերյալ փաստագրական տեղեկությունները։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական կյանքի և ազգային հաստատությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու ժողովական աշխատանքի կազմակերպմանը, օրակարգային հարցերի քննարկման ձևերին, մասնակիցների արտահայտած տեսակետներին և ընդունված որոշումների պաշտոնական ամրագրմանը։ Ազգային ընդհանուր ժողովի նման փաստաթղթերը լուսաբանում են հայ համայնքի ներկայացուցչական կառավարման ավանդույթները, հասարակական խնդիրների քննարկման մեխանիզմներն ու վարչական հարաբերությունների կազմակերպման սկզբունքները։ Դրանք նաև տեղեկություններ են պահպանում ժամանակաշրջանի պաշտոնական լեզվի, գրագրության ոճի և ժողովական մշակույթի մասին։ Նիստի արձանագրությունը կարող է ուսումնասիրվել նույն ժողովի այլ փաստաթղթերի հետ համադրությամբ՝ պարզելու քննարկումների շարունակականությունը, կառավարման հարցերի զարգացումը և ազգային հաստատության գործունեության առանձնահատկությունները։ Այն արժեքավոր փաստաթղթային նյութ է հայ ազգային ինքնակառավարման պատմությամբ, համայնքային հաստատություններով և 19-րդ դարի հայ հասարակական կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Ajuga ցեղի երկու բուսատեսակների մեկուսացված մշակույթներում ընթացող նյութափոխանակային գործընթացների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բույսերի ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի և կենսատեխնոլոգիայի տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում վերահսկվող պայմաններում աճեցվող բուսական բջիջների կամ հյուսվածքների առաջնային և երկրորդային նյութափոխանակության բնույթն է, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ ամբողջական բույսից մեկուսացված մշակույթի անցնելու արդյունքում։ Քննվում են բուսական օրգանիզմի աճի ու զարգացման հետ կապված կենսաքիմիական գործընթացները, սննդանյութերի յուրացումը, ածխաջրերի, սպիտակուցների, ամինաթթուների և այլ կենսական միացությունների փոխանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկրորդային մետաբոլիտների ձևավորմանը, քանի որ Ajuga ցեղի ներկայացուցիչները հետաքրքրություն են ներկայացնում կենսաբանորեն ակտիվ բնական միացությունների բազմազանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում է, թե մեկուսացված մշակույթի պայմանները ինչպես կարող են անդրադառնալ նյութափոխանակային ուղիների ակտիվության, որոշ միացությունների կուտակման և բջիջների ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա։ Կարևորվում է նաև երկու տեսակների համեմատական ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց ընդհանուր կենսաքիմիական հատկանիշներն ու տեսակային տարբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել մշակույթի զարգացման տարբեր փուլերում նյութափոխանակային ցուցանիշների փոփոխությունները, բջիջների աճի և կենսաքիմիական ակտիվության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև արտաքին միջավայրի գործոնների նկատմամբ արձագանքի առանձնահատկությունները։ Մեկուսացված մշակույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բնական պայմաններում բույսի վրա միաժամանակ ազդող բազմաթիվ գործոններից որոշ չափով առանձնացնել առանձին կենսաբանական գործընթացներ և ավելի նպատակային կերպով ուսումնասիրել նյութափոխանակության կարգավորման օրինաչափությունները։ Նման համակարգերը կարևոր նշանակություն ունեն նաև բուսական կենսատեխնոլոգիայի համար, քանի որ կարող են ծառայել բույսերի կենսաքիմիական ներուժի, արժեքավոր երկրորդային նյութերի կենսասինթեզի և բջջային մակարդակում նյութափոխանակային փոփոխությունների ուսումնասիրման մոդել։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բույսերի կենսաքիմիայի, ֆիզիոլոգիայի, բջջային կենսաբանության և բուսական կենսատեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ երկու հարակից բուսատեսակների մեկուսացված մշակույթներում նյութափոխանակության առանձնահատկությունների և դրանց կենսաբանական նշանակության բացահայտման նպատակով։

Informatics

Տեխնիկական գիտությունների, բնապահպանական մոնիթորինգի և տեղեկատվական համակարգերի մշակման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է շրջակա միջավայրի ծծմբի երկօքսիդով (SO₂) աղտոտվածության վերլուծության ավտոմատացված համակարգի նախագծման և մշակման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում ծծմբի երկօքսիդի առաջացման հիմնական աղբյուրները, մթնոլորտում դրա տարածման առանձնահատկությունները և շրջակա միջավայրի որակի վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղտոտող նյութի կոնցենտրացիայի չափման, տվյալների հավաքագրման, մշակման և պահպանման տեխնիկական ու ծրագրային մեթոդներին։ Վերլուծվում են ավտոմատացված դիտարկման համակարգերի կառուցվածքը, չափիչ սարքավորումների աշխատանքի սկզբունքները և տեղեկատվության փոխանցման ու մշակման գործընթացները։ Քննարկվում են ծծմբի երկօքսիդի պարունակության որոշման համար կիրառվող վերլուծական մեթոդները, չափումների ճշգրտության ապահովման և հնարավոր սխալների գնահատման խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել տվիչների, տվյալների հավաքագրման սարքերի, ծրագրային ալգորիթմների և տեղեկատվական շտեմարանների փոխկապակցված աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում աղտոտվածության մակարդակի ժամանակային և տարածական փոփոխությունների գնահատմանը, վիճակագրական վերլուծությանը և ստացված արդյունքների գրաֆիկական ներկայացման հնարավորություններին։ Կարևորվում է ավտոմատացված համակարգի միջոցով սահմանված բնապահպանական նորմերի նկատմամբ չափումների համեմատումը, աղտոտվածության բարձր մակարդակների ժամանակին հայտնաբերումը և համապատասխան տեղեկատվության տրամադրումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, բնապահպանական տվյալների մշակման արդյունավետության բարձրացմանը և օդի որակի վերահսկման գործընթացների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բնապահպանական ճարտարագիտության, ավտոմատացման, կիրառական ծրագրավորման, մթնոլորտային օդի մոնիթորինգի և էկոլոգիական տեղեկատվական համակարգերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Finance

Առևտրական գործունեության կազմակերպման և ֆինանսական գործառնությունների հաշվառման սկզբունքներին նվիրված այս աշխատությունը ներկայացնում է վաճառականության մեջ կիրառվող կրկնակի հաշվապահության համակարգը՝ որպես տնտեսական գործունեության վերահսկման, դրամական միջոցների շարժի գրանցման և առևտրային գործարքների ճշգրիտ հաշվարկման կարևոր միջոց։ Գիրքը վերաբերում է առևտրական հաշվառման այն մեթոդին, որի հիմքում ընկած է յուրաքանչյուր տնտեսական գործառնության կրկնակի գրանցումը՝ փոխկապակցված հաշվային դիրքերում։ Այս համակարգը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ արձանագրելու գործարքի երկու կողմերը՝ ապահովելով հաշվապահական տվյալների փոխադարձ համապատասխանությունը և ֆինանսական գործառնությունների ամբողջական պատկերը։ Կրկնակի հաշվապահությունը պատմականորեն ձևավորվել է որպես առևտրի զարգացմանը զուգընթաց կատարելագործված հաշվառման եղանակ և կարևոր դեր է ունեցել առևտրական կազմակերպությունների գործունեության համակարգման, կապիտալի շարժի վերահսկման ու տնտեսական հարաբերությունների թափանցիկության ապահովման գործում։ Աշխատության թեմատիկ առանցքը վաճառականական գործառնությունների հաշվառման կարգն է, որի շրջանակում կարևոր նշանակություն են ստանում եկամուտների և ծախսերի գրանցումը, պարտքերի ու պահանջների հաշվառումը, ապրանքների շարժի վերահսկումը, դրամական միջոցների մուտքերի և ելքերի արձանագրումը, ինչպես նաև առևտրային գործունեության ընդհանուր արդյունքների որոշումը։ Կրկնակի հաշվառման սկզբունքը հնարավորություն է տալիս յուրաքանչյուր գործարք դիտարկել փոխկապակցված երկու տեսանկյունից՝ պարզելու համար, թե ինչ միջոց է ստացվել և ինչ աղբյուրից, կամ ինչ արժեք է փոխանցվել և ինչ նպատակով։ Այս եղանակը նպաստում է հաշվապահական գրանցումների ճշտության ստուգմանը, սխալների հայտնաբերմանը և առևտրական գործունեության ֆինանսական վիճակի գնահատմանը։ Վաճառականության ոլորտում հաշվապահական գիտելիքները կարևոր նշանակություն ունեն ոչ միայն առանձին գործարքների գրանցման, այլև ամբողջ առևտրային ձեռնարկության կառավարման համար։ Հաշվառման ճիշտ կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս վերահսկելու ապրանքային պաշարները, գնահատելու առևտրի շահութաբերությունը, որոշելու պարտավորությունների ծավալը և պլանավորելու հետագա տնտեսական գործունեությունը։ Այս տեսանկյունից կրկնակի հաշվապահությունը ներկայացվում է որպես գործնական գիտելիքների համակարգ, որն անհրաժեշտ է վաճառականներին, առևտրական գործակալներին և տնտեսական գործառնություններ իրականացնող անձանց։ Աշխատության կրթական նշանակությունը պայմանավորված է հաշվապահական գիտելիքները համակարգված կերպով ներկայացնելու և դրանք գործնական գործունեության մեջ կիրառելու հնարավորությամբ։ Նման ձեռնարկները նպաստել են առևտրական հաշվառման միասնական սկզբունքների տարածմանը, հաշվապահական մտածողության զարգացմանը և տնտեսական գործարքների կազմակերպված գրանցման մշակույթի ձևավորմանը։ Դրանք կարևոր դեր են ունեցել նաև առևտրային գործունեության մասնագիտականացման գործընթացում՝ հաշվապահությունը դարձնելով ոչ միայն գործնական հմտություն, այլև ուսուցման և ուսումնասիրության առանձին բնագավառ։ Գրական և մեթոդական առումով աշխատությունը պատկանում է կիրառական տնտեսագիտական ձեռնարկների շարքին, որոնց հիմնական առանձնահատկությունն է տեսական սկզբունքների կապակցումը առևտրային գործունեության պահանջների հետ։ Հաշվապահական տերմինների, հաշվառման կանոնների և գործնական մոտեցումների ներկայացումը նպաստում է ֆինանսական գործառնությունների տրամաբանական ընկալմանը և տնտեսական հարաբերությունների համակարգված ուսումնասիրությանը։ 19-րդ դարի առաջին կեսին առևտրի միջազգային կապերի ընդլայնումը, ապրանքաշրջանառության աճը և առևտրական կազմակերպությունների գործունեության բարդացումը մեծացնում էին հաշվապահական գիտելիքների անհրաժեշտությունը։ Եվրոպական առևտրական փորձի ազդեցությամբ կրկնակի հաշվապահությունը տարածվում էր տարբեր երկրներում՝ աստիճանաբար դառնալով տնտեսական գործունեության կազմակերպման կարևորագույն գործիքներից մեկը։ Հայ վաճառականության համար նույնպես նման գիտելիքների յուրացումը մեծ գործնական նշանակություն ուներ։ Հայ առևտրականները ներգրավված էին միջազգային առևտրային հարաբերություններում, գործում էին տարբեր երկրներում և առնչվում էին բազմազան ֆինանսական ու առևտրային համակարգերի հետ։ Հետևաբար հաշվապահական գիտելիքների հայերեն ներկայացումը կարևոր քայլ էր տնտեսական կրթության զարգացման և առևտրական գործունեության մասնագիտական կազմակերպման ուղղությամբ։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար միաբանության հրատարակչական գործունեությունը նպաստել է ոչ միայն հայ կրոնական ու գրական ժառանգության պահպանմանը, այլև գիտական, տեխնիկական և գործնական գիտելիքների տարածմանը։ Այս աշխատությունը վկայում է հայերենով կիրառական տնտեսագիտական գրականություն ստեղծելու և հայ վաճառականությանը ժամանակակից հաշվառման մեթոդներին հաղորդակից դարձնելու ձգտման մասին։ Այն արժեքավոր նշանակություն ունի հայ տնտեսական մտքի, առևտրական կրթության, հաշվապահական գիտելիքների տարածման և 19-րդ դարի հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, հաշվապահության պատմաբաններին, հայագետներին, առևտրի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայ վաճառականության տնտեսական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ որպես հայերեն գործնական տնտեսագիտական գրականության պատմական նշանակալի նմուշ։

Religion

Հրատարակությունը նվիրված է Հայ առաքելական եկեղեցու սուրբ պատարագի խորհրդին, կառուցվածքին և ծիսական նշանակությանը։ Այն պատկանում է եկեղեցական ծիսական գրականության այն տեսակին, որի նպատակն է բացատրել պատարագի հոգևոր բովանդակությունը, խորհրդանշական տարրերն ու արարողության ընթացքում կատարվող գործողությունների նշանակությունը։ Սուրբ պատարագը հայ քրիստոնեական ավանդության կենտրոնական արարողությունն է, որի ընթացքում հավատացյալները մասնակցում են աղոթքի, փառաբանության, ընծայման և Սուրբ Հաղորդության խորհրդին։ Պատարագի տարբեր հատվածները՝ նախապատրաստական աղոթքներից և սուրբգրային ընթերցումներից մինչև ընծայաբերություն, սրբագործում և հաղորդություն, կազմում են միասնական ծիսական ամբողջություն։ Դրանց խորհրդաբանական իմաստի ըմբռնումը նպաստում է եկեղեցական արարողության գիտակցված ընկալմանը և հավատացյալի հոգևոր մասնակցությանը։ Այս բնույթի գրքերը կարևոր նշանակություն ունեն հոգևորականների պատրաստության, եկեղեցական սպասավորության և հավատացյալների կրոնական կրթության համար։ Դրանք նաև պահպանում ու փոխանցում են Հայ եկեղեցու դարավոր պատարագային ավանդույթը՝ արտացոլելով ծեսի, աղոթքի և աստվածաբանական մտածողության փոխկապակցվածությունը։