Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловДругие предметы
Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги. Арменика. Информационный указатель (1977, Մայիս, թիվ 5)
Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։
Обновлено. 2026-11-02
История
Աշխարհագրական հնախոսություն Հայաստանի մասին, հատոր 1
Հայաստանի պատմական աշխարհագրությանն ու հայոց հայրենիքի տարածքային, բնական և պատմամշակութային առանձնահատկություններին նվիրված բազմահատորյա գիտական աշխատության առաջին հատորն է, որը հիմք է դնում հայկական աշխարհի աշխարհագրական և պատմական համակարգված ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ներկայացնել Հայաստանը որպես աշխարհագրական, պատմական և մշակութային ամբողջություն՝ ուսումնասիրելով նրա տարածքը, բնական միջավայրը, աշխարհագրական դիրքը, տեղանունները և պատմականորեն ձևավորված բնակավայրային համակարգը։ Հատորը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի աշխարհագրական պատկերի ճանաչման համար, քանի որ պատմական աշխարհագրությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրելու երկրի բնական պայմանները, այլև բացահայտելու դրանց ազդեցությունը հայ ժողովրդի պատմական զարգացման, բնակչության տեղաբաշխման, տնտեսական կյանքի, քաղաքական հարաբերությունների և մշակութային ժառանգության ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում Հայկական լեռնաշխարհի ընդհանուր աշխարհագրական դիրքը, լեռնային համակարգերը, բարձրավանդակները, հովիտները, դաշտավայրերը, գետային ցանցը, լճերը և բնական սահմանները։ Այս աշխարհագրական միջավայրը դարեր շարունակ պայմանավորել է Հայաստանի բնակավայրերի առաջացումը, քաղաքների ու ամրոցների տեղադրությունը, հաղորդակցության ուղիների զարգացումը և հարևան ժողովուրդների հետ տնտեսական ու քաղաքական կապերի ձևավորումը։ Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը կարևոր նշանակություն է ունեցել նաև նրա՝ Արևելքի և Արևմուտքի միջև պատմական կապերի և քաղաքակրթական փոխազդեցությունների կենտրոններից մեկը լինելու հանգամանքի համար։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պատմական տեղանունների ուսումնասիրությունը։ Տեղանունները ոչ միայն աշխարհագրական կողմնորոշման միջոց են, այլև պատմական հիշողության, լեզվական ժառանգության և բնակչության մշակութային ինքնության պահպանման կարևոր վկայություններ։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ճանաչելու հայկական պատմական տարածքի տարբեր շրջանները, բնակավայրերը, գավառներն ու աշխարհագրական միավորները, ինչպես նաև բացահայտելու դրանց անվանումների պատմական և լեզվական առանձնահատկությունները։ Պատմական աշխարհագրության այս մոտեցումը կարևոր է նաև Հայաստանի հին վարչատարածքային բաժանումների, պատմական նահանգների և գավառների ճանաչման համար։ Երկրի աշխարհագրական նկարագրությունը սերտորեն առնչվում է հայ ժողովրդի պատմական անցյալին, քանի որ տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածքային փոփոխությունները, բնակչության տեղաշարժերը, քաղաքական սահմանների վերափոխումները և պետական կազմավորումների զարգացումը անմիջականորեն կապված են եղել աշխարհագրական միջավայրի հետ։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է աշխարհագրական և պատմական տեղեկությունների համադրմամբ, որի շնորհիվ հնարավոր է ձևավորել Հայաստանի տարածքի ամբողջական պատկեր՝ բնական, պատմական և մշակութային տեսանկյուններից։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր հիմք է ստեղծում նաև հարակից գիտակարգերի՝ պատմագիտության, քարտեզագրության, տեղագրության, ազգագրության, հնագիտության և լեզվաբանության համար։ Գրական և մեթոդական առումով աշխատությունը պատկանում է պատմաաշխարհագրական ուսումնասիրությունների ավանդույթին, որտեղ տարածքի նկարագրությունը զուգակցվում է պատմական տեղեկությունների, տեղանունների քննության և աշխարհագրական առանձնահատկությունների բացահայտման հետ։ Այսպիսի գիտական շարադրանքը նպաստում է ոչ միայն աշխարհագրական գիտելիքների համակարգմանը, այլև պատմական իրադարձությունները տարածական միջավայրի հետ կապակցված ընկալելուն։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունն առանձնահատուկ տեղ ունի XIX դարի հայագիտության ձևավորման և զարգացման պատմության մեջ։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը հայ իրականության մեջ կարևորագույն գիտական կենտրոններից էր, որի անդամները մեծ աշխատանք են կատարել հայ ժողովրդի պատմության, աշխարհագրության, լեզվի, գրականության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման ու հանրահռչակման ուղղությամբ։ Հայաստանի պատմական աշխարհագրությանը նվիրված այսպիսի աշխատությունների ստեղծումն ու հրատարակումը պայմանավորված էր ազգային անցյալի գիտական ճանաչման, պատմական հիշողության պահպանման և հայ ընթերցողին հայրենի երկրի մասին համակարգված գիտելիքներով ապահովելու ձգտմամբ։ Այն նաև արտահայտում է XIX դարի հայ մտավորականության հետաքրքրությունը ազգային տարածքի, պատմական հայրենիքի և մշակութային ինքնության գիտական ուսումնասիրության նկատմամբ։ Գիրքը կարևոր սկզբնաղբյուր և հետազոտական նյութ է Հայաստանի պատմական աշխարհագրության, հայագիտության, տեղանվանագիտության, պատմական քարտեզագրության, ազգագրության և հայ գիտական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է պատմաբանների, աշխարհագրագետների, քարտեզագետների, հնագետների, լեզվաբանների, ազգագրագետների, ինչպես նաև Հայաստանի պատմական տարածքով ու հայկական աշխարհագրական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես հայոց հայրենիքի աշխարհագրական և պատմամշակութային ճանաչողության կարևոր գիտական աշխատություն։
Обновлено. 2026-11-11
Экономика
Հարկային բեռի կարգավորման արդի հիմնախնդիրներն առևտրային կազմակերպություններում (ՀՀ օրինակով)
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է առևտրային կազմակերպություններում հարկային բեռի կարգավորման արդի հիմնախնդիրների վերլուծությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ ընդգծելով հարկային քաղաքականության ազդեցությունը բիզնես միջավայրի, ներդրումային ակտիվության և տնտեսական աճի վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում է հարկային բեռի կառուցվածքը որպես համալիր ցուցանիշ, որը ներառում է շահութահարկը, ավելացված արժեքի հարկը, սոցիալական վճարները և այլ պարտադիր վճարներ՝ գնահատելով դրանց համակցված ազդեցությունը ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային օրենսդրության փոփոխությունների դինամիկային և դրանց ազդեցությանը փոքր և միջին բիզնեսի գործունեության վրա՝ ներառյալ հարկային վարչարարության բարդությունները և հաշվետվությունների ներկայացման գործընթացները։ Քննարկվում են նաև հարկային բեռի օպտիմալացման հնարավորությունները՝ միջազգային փորձի համեմատական վերլուծության հիման վրա, ինչպես նաև ստվերային տնտեսության նվազեցման և հարկային դաշտի թափանցիկության բարձրացման միջոցառումները։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ արդյունավետ հարկային կարգավորումը պետք է ապահովի բյուջետային կայունություն՝ միաժամանակ չխոչընդոտելով տնտեսական ակտիվությանը և ձեռնարկատիրական նախաձեռնություններին։
Обновлено. 2026-09-08
Право
ԿՅԱՆՔԻ ԵՎ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ԴԵՄ ՈՒՂՂՎԱԾ ՀԱՆՑԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունները քրեական իրավունքի այն խումբն են, որոնք ուղղված են մարդու կյանքի, մարմնական անձեռնմխելիության և առողջության պաշտպանվածության խախտմանը։ Այս հանցագործությունները համարվում են առավել վտանգավորներից, քանի որ դրանք անմիջականորեն սպառնում են մարդու հիմնական և անօտարելի իրավունքներին։ Դրանց շարքին են դասվում սպանությունը, սպանության փորձը, դիտավորյալ կամ անզգուշությամբ մարմնական վնասվածք հասցնելը, ծեծը, խոշտանգումը, ինքնասպանության հասցնելը և այլ նման արարքներ։ Սպանությունը մարդու կյանքից ապօրինի զրկումն է և համարվում է ամենածանր հանցագործություններից մեկը, որը նախատեսում է խիստ քրեական պատասխանատվություն։ Մարմնական վնասվածքները կարող են լինել ծանր, միջին և թեթև՝ կախված առողջությանը հասցված վնասի աստիճանից և հետևանքներից։ Խոշտանգումը ենթադրում է ֆիզիկական կամ հոգեբանական ուժեղ ցավի և տառապանքի պատճառում, հաճախ նպատակ ունենալով ճնշում կամ տեղեկատվություն ստանալ։ Այս հանցագործությունները կարող են կատարվել ինչպես դիտավորությամբ, այնպես էլ անզգուշությամբ, օրինակ՝ անվտանգության կանոնների խախտման արդյունքում։ Կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունները լուրջ սոցիալական հետևանքներ ունեն, քանի որ խաթարում են հասարակական անվտանգությունը, նվազեցնում մարդկանց վստահությունը և առաջացնում բարոյական ու հոգեբանական վնասներ։ Պետությունը այս հանցագործությունների դեմ պայքարում կիրառում է խիստ քրեական պատիժներ, կանխարգելիչ միջոցառումներ և իրավապահ մարմինների վերահսկողություն։ Բացի իրավական պատասխանատվությունից, մեծ նշանակություն ունի նաև կանխարգելումը՝ կրթության, իրազեկման և առողջ հասարակական միջավայրի ձևավորման միջոցով։ Այսպիսով, կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունները համարվում են հասարակության համար ամենավտանգավոր երևույթներից, որոնց կանխումը և պատժումը կարևոր է մարդու իրավունքների պաշտպանության և հասարակական անվտանգության ապահովման համար։
Обновлено. 2026-10-23
Экономика
Ձեռնարկության միջոցները, դրանց ձևավորման աղբյուրները և օգտագործումը
Ձեռնարկության միջոցները այն բոլոր տնտեսական ռեսուրսներն են, որոնք անհրաժեշտ են նրա արտադրական և տնտեսական գործունեությունը իրականացնելու համար, և դրանք ներառում են ինչպես նյութական ակտիվներ՝ շենքեր, սարքավորումներ, հումք, արտադրական պաշարներ, այնպես էլ ոչ նյութական ակտիվներ՝ արտոնագրեր, լիցենզիաներ, ծրագրային ապահովում և կազմակերպական արժեքներ, ինչպես նաև դրամական միջոցներ և դրանց համարժեքներ, որոնք ապահովում են ընթացիկ հաշվարկների իրականացումը։ Ձեռնարկության միջոցները սովորաբար բաժանվում են հիմնական (երկարաժամկետ օգտագործման ակտիվներ) և շրջանառու միջոցների (կարճաժամկետ օգտագործման և արագ սպառվող ակտիվներ), որոնց համադրությունը ձևավորում է արտադրական գործընթացի նյութական հիմքը և ապահովում է ձեռնարկության գործունեության շարունակականությունը։ Այս միջոցների ձևավորման աղբյուրները բաժանվում են սեփական և փոխառու աղբյուրների։ Սեփական աղբյուրների մեջ են մտնում կանոնադրական կապիտալը, շահույթը, ամորտիզացիոն հատկացումները և այլ ներքին ֆինանսական ռեսուրսներ, որոնք գտնվում են ձեռնարկության լիարժեք տնօրինման տակ, մինչդեռ փոխառու աղբյուրները ներառում են բանկային վարկերը, պարտատոմսերի թողարկումը, մատակարարների պարտքերը և այլ արտաքին ֆինանսավորման ձևեր, որոնք ժամանակավոր են և ենթադրում են վերադարձման պարտավորություն։ Այս կառուցվածքը թույլ է տալիս ձեռնարկությանը հավասարակշռել ֆինանսական անկախությունն ու զարգացման հնարավորությունները՝ ըստ ռիսկերի և եկամտաբերության։
Обновлено. 2026-10-23
Медицина
Չարորակ նորագոյացություններով հիվանդների ախտահարված մակերեսային ավշային հանգույցների գերձայնային և պաթոմորֆոլոգիական հետազոտությունների զուգահեռները
Գիրքը նվիրված է չարորակ նորագոյացություններով հիվանդների ախտահարված մակերեսային ավշային հանգույցների համալիր ուսումնասիրմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով գերձայնային հետազոտության և պաթոմորֆոլոգիական քննության արդյունքների համադրմանը։ Աշխատության հիմնական ուղղությունը ավշային հանգույցներում ուռուցքային ախտահարումների հայտնաբերման, բնութագրման և գնահատման գործընթացն է, որի շրջանակում դիտարկվում են գերձայնային պատկերավորման միջոցով ստացված տվյալների և հյուսվածքային մակարդակում հայտնաբերվող ձևաբանական փոփոխությունների փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է մակերեսային ավշային հանգույցների ախտահարման առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքային փոփոխությունները, չափերի և ձևի փոփոխությունները, ներքին էխոկառուցվածքը, սահմանների բնույթը, անոթավորման առանձնահատկությունները և այլ գերձայնային ցուցանիշներ, որոնք կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ ախտաբանական գործընթացի գնահատման ժամանակ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե որքանով են գերձայնային հետազոտության ընթացքում ստացված նշանները համապատասխանում պաթոմորֆոլոգիական փոփոխություններին, ինչն առավել ամբողջական պատկերացում է տալիս ավշային հանգույցների ախտահարման բնույթի մասին։ Պաթոմորֆոլոգիական ուսումնասիրությունների միջոցով ներկայացվում են հյուսվածքային փոփոխությունները, ուռուցքային բջիջների տարածման առանձնահատկությունները, ավշային հանգույցի նորմալ կառուցվածքի խախտումները և այն ձևաբանական երևույթները, որոնք կարող են արտացոլվել գերձայնային պատկերի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ երկու տարբեր ախտորոշիչ մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ ավշային հանգույցների մետաստատիկ ախտահարման դրսևորումները և գնահատել գերձայնային մեթոդի տեղեկատվական արժեքը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանությամբ, ճառագայթային ախտորոշմամբ, գերձայնային ախտորոշմամբ, պաթոմորֆոլոգիայով և վիրաբուժությամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև բժշկական բուհերի կլինիկական օրդինատորների, ասպիրանտների և համապատասխան ոլորտների հետազոտողների համար։ Գրքի գիտագործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն միավորում է կլինիկական, պատկերային և հյուսվածաբանական տվյալները՝ նպաստելով ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը, ավշային հանգույցների ախտահարման ավելի հիմնավորված գնահատմանը և չարորակ նորագոյացություններով հիվանդների հետազոտման ժամանակ տարբեր ախտորոշիչ մեթոդների փոխլրացման ավելի լավ ընկալմանը։
Обновлено. 2026-09-15