Դատաստանագիրք - Մխիթար Գոշ

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական վերահսկողության իրավական հիմքերի, վերահսկողական մեխանիզմների և դրանց կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հանրային ֆինանսների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման նկատմամբ իրականացվող վերահսկողության իրավական կազմակերպումն է, ինչպես նաև այդ ոլորտում պետական մարմինների լիազորությունների, պատասխանատվության և փոխգործակցության հարցերը։ Քննվում է ֆինանսական վերահսկողության տեղը պետական կառավարման համակարգում՝ որպես ֆինանսական կարգապահության, պետական միջոցների նպատակային օգտագործման և հաշվետվողականության ապահովման գործիք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վերահսկողության տարբեր ձևերի ու մեթոդների իրավական բնութագրմանը, դրանց կիրառման հիմքերին և վերահսկողական ընթացակարգերի կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրվում են պետական բյուջեի եկամուտների ու ծախսերի, պետական և համայնքային միջոցների, ֆինանսական պարտավորությունների և հանրային ռեսուրսների կառավարման նկատմամբ վերահսկողության ընդհանուր իրավական սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ֆինանսական վերահսկողություն իրականացնող մարմինների իրավական կարգավիճակի և իրավասությունների սահմանազատման խնդիրը՝ հաշվի առնելով վերահսկողական գործառույթների հնարավոր փոխհատումները և արդյունավետ միջգերատեսչական համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Վերլուծվում են վերահսկողության արդյունքների իրավական նշանակությունը, հայտնաբերված խախտումների արձանագրման, պատասխանատվության և համապատասխան միջոցների կիրառման ընդհանուր հիմքերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ներքին և արտաքին ֆինանսական վերահսկողության փոխհարաբերությանը, աուդիտի նշանակությանը և վերահսկողական գործունեության անկախության, օբյեկտիվության ու թափանցիկության սկզբունքներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել իրավական կարգավորման բացերը, նորմերի հնարավոր անհամապատասխանությունները և վերահսկողական մեխանիզմների գործնական կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Կատարելագործման ուղղությունները կապվում են իրավասությունների առավել հստակ սահմանման, ընթացակարգերի միասնականացման, տեղեկատվական փոխգործակցության զարգացման և վերահսկողության արդյունքների արդյունավետ կիրառման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ֆինանսական իրավունքի, վարչական իրավունքի, հանրային ֆինանսների և պետական կառավարման մոտեցումները՝ ֆինանսական վերահսկողության իրավական համակարգի կառուցվածքն ու զարգացման հնարավոր ուղղությունները վերլուծելու նպատակով։

Other Subjects

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1963 թվականի ընթացքում հայագիտության, Հայաստանի երկրագիտության և հարակից գիտական ու մշակութային բնագավառների վերաբերյալ գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ։ Այն նախատեսված է որպես տեղեկատվական և կողմնորոշիչ աղբյուր՝ տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված գրքերի, հոդվածների, ուսումնասիրությունների և այլ գիտական ու տեղեկատու նյութերի վերաբերյալ ամբողջական պատկերացում կազմելու համար։ Նյութերը դասակարգված են թեմատիկ և մատենագիտական սկզբունքներով, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ գտնել իրեն հետաքրքրող ոլորտին վերաբերող հրատարակությունները և հետևել համապատասխան գիտական գրականության զարգացմանը։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը կարող են առնչվել Հայաստանի պատմությանը, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը, ազգագրությանը, լեզվին, գրականությանը, մշակույթին, արվեստին և հայագիտության այլ ուղղություններին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հատկապես իր ժամանակաշրջանի գիտական տեղեկատվությունը պահպանելու և համակարգելու տեսանկյունից, քանի որ այն արտացոլում է 1963 թվականին հայագիտական ու երկրագիտական ուսումնասիրությունների շրջանակում առկա գրական ժառանգությունը։ Մատենագիտական տվյալները կարող են օգտակար լինել հետագա գիտական ուսումնասիրությունների, գրականության որոնման, թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման և տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական մտքի զարգացման ընթացքը հետազոտելու համար։ Աշխատանքը կարող է ծառայել որպես կարևոր օժանդակ աղբյուր պատմաբանների, գրականագետների, լեզվաբանների, աշխարհագրագետների, մշակութաբանների, մատենագետների, գրադարանավարների, հետազոտողների և հայագիտությամբ զբաղվող ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով համակարգված կերպով ուսումնասիրել տվյալ տարվա գիտական և մշակութային հրատարակությունների շրջանակը։

Other Subjects

«Կենտրոնական գրավաճառանոցի հայերեն գրքերի ցուցակ» աշխատությունը մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որի հիմնական նպատակը, ըստ վերնագրի, գրավաճառանոցում առկա կամ վաճառքի համար առաջարկվող հայերեն գրքերի մասին տեղեկությունների ներկայացումն է։ Նման ցուցակները կարևոր դեր են ունեցել գրքերի տարածման, ընթերցողների տեղեկացվածության բարձրացման և հրատարակչական արտադրանքի շրջանառության կազմակերպման գործում։ Հրատարակությունը կարող էր ներառել վաճառքի առաջարկվող գրքերի վերնագրերը, հեղինակների անունները, հնարավոր է՝ հրատարակության վայրի և տարվա վերաբերյալ տվյալներ, ինչպես նաև այլ տեղեկություններ, որոնք օգնում էին ընթերցողներին կողմնորոշվել գրքերի ընտրության հարցում։ Այն կարող էր օգտակար լինել ուսուցիչների, հոգևորականների, աշակերտների, գրողների, հետազոտողների և հայերեն գրականությամբ հետաքրքրվող այլ անձանց համար՝ հնարավորություն տալով տեղեկանալ տարբեր բնագավառների հրատարակությունների մասին։ Այսպիսի գրացուցակները միաժամանակ պատմական աղբյուրներ են, քանի որ արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գրքի առևտրի կազմակերպման ձևերը, ընթերցողական պահանջարկը և հայերեն գրականության տարածման աշխարհագրությունը։ Դրանք կարող են արժեքավոր նյութ տրամադրել նաև հայ գրքի պատմությամբ, հրատարակչական գործունեությամբ, գրավաճառության զարգացմամբ և 19-րդ դարի հայալեզու տպագիր մշակույթով զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրից հնարավոր չէ որոշել ցուցակում ընդգրկված գրքերի ամբողջական ցանկը, դրանց թեմատիկ բաժանումը, մատենագիտական նկարագրությունների մանրամասնությունը կամ այն, թե ցուցակը ներառում էր միայն տվյալ պահին վաճառքում եղած գրքերը, թե նաև ավելի լայն հրատարակչական ցանկ։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է կավագիպսային բաղադրիչներ պարունակող պորտլանդցեմենտային կապակցանյութերի հիմքով կոնստրուկտիվ բետոնների մշակման, հատկությունների ուսումնասիրության և շինարարական կիրառելիության գնահատման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է հանքային բաղադրիչների ազդեցությունը ցեմենտային համակարգի կառուցվածքագոյացման, ամրացման գործընթացների և վերջնական նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կապակցանյութի բաղադրության օպտիմալացմանը՝ նպատակ ունենալով ստանալ այնպիսի բետոնային խառնուրդներ, որոնք բավարարում են կրող շինարարական կառուցվածքներին ներկայացվող ամրության, կայունության և երկարակեցության պահանջներին։ Քննվում է կավային և գիպսային բաղադրիչների պարունակության ազդեցությունը ցեմենտի հիդրատացման գործընթացների, խառնուրդի աշխատունակության, կարծրացման արագության, ծակոտկենության և ձևավորվող ցեմենտաքարի կառուցվածքի վրա։ Կարևորվում է տարբեր բաղադրությունների համեմատական փորձարարական գնահատումը, որի միջոցով հնարավոր է որոշել կապակցանյութի և լցանյութերի առավել արդյունավետ հարաբերակցությունները։ Ուսումնասիրվում են ստացված բետոնների սեղմման ամրությունը, խտությունը, ջրակլանումը, ջրակայունությունը, ցրտակայունությունը և արտաքին միջավայրի ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նյութի երկարաժամկետ շահագործական հատկություններին, քանի որ կոնստրուկտիվ բետոնների դեպքում սկզբնական ամրության հետ մեկտեղ կարևոր նշանակություն ունեն ժամանակի ընթացքում կառուցվածքի կայունությունը և վնասակար ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրողականությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տեղական կամ հասանելի հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունը, որը կարող է նպաստել ավանդական ցեմենտային համակարգերի հումքային կազմի կատարելագործմանը և շինանյութերի արտադրության ռեսուրսային արդյունավետության բարձրացմանը։ Դիտարկվում է նաև համապատասխան բաղադրիչների ներմուծման ազդեցությունը ցեմենտի ծախսի, արտադրական տեխնոլոգիայի և պատրաստի նյութի տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների վրա։ Միկրոկառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կապը կապակցանյութի բաղադրության և բետոնի մակրոսկոպիկ հատկությունների միջև՝ գիտականորեն հիմնավորելով առաջարկվող բաղադրությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել տարբեր նշանակության կրող և կառուցվածքային տարրերի համար նախատեսված բետոնների տեխնոլոգիական պարամետրերի ընտրության ու կատարելագործման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է գործնական և գիտական նշանակություն ունենալ նոր կապակցանյութերի ու բետոնային կոմպոզիցիաների մշակման, հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման և շինարարական նյութերի շահագործական հատկությունների բարելավման տեսանկյունից։

Economics

Այս գիրքը նվիրված է արտադրական կազմակերպությունների վարկունակության գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության ոլորտի օրինակով։ Աշխատանքում վերլուծվում են կազմակերպությունների ֆինանսական վիճակի գնահատման մեթոդները, վարկունակության որոշման չափանիշները, վարկային ռիսկերի գնահատման մոտեցումները և ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Գրքում ուսումնասիրվում են արտադրական կազմակերպությունների վճարունակության, իրացվելիության, շահութաբերության և գործարար ակտիվության ցուցանիշները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները բանկային վարկավորման գործընթացում։ Ներկայացվում են վարկունակության գնահատման կատարելագործման մեխանիզմներ և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել ֆինանսական որոշումների հիմնավորվածությանը և կազմակերպությունների զարգացման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և արտադրական կազմակերպությունների ֆինանսական կառավարմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է 1851-1876 թվականներին քրիստոնեական սրբավայրերի նկատմամբ իրավունքների և ազդեցության շուրջ ծավալված միջազգային քաղաքական ու եկեղեցական հակասությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Երուսաղեմի հայոց պատրիարքության դերակատարությանը։ Ներկայացվում է XIX դարի երկրորդ կեսի պատմաքաղաքական միջավայրը, երբ Երուսաղեմի և Սուրբ Երկրի քրիստոնեական սրբավայրերի տնօրինման, օգտագործման և պահպանության հարցերը կարևոր նշանակություն ունեին տարբեր քրիստոնեական համայնքների և նրանց աջակցող պետությունների համար։ Վերլուծվում են կրոնական համայնքների միջև ձևավորված հարաբերությունները, սրբավայրերի նկատմամբ ավանդական իրավունքների պահպանման խնդիրները և դրանց շուրջ առաջացած վեճերի քաղաքական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական եկեղեցական հաստատությունների դիրքին, Երուսաղեմի հայոց պատրիարքության իրավասություններին, նրա կողմից պահպանվող հոգևոր և պատմական ժառանգությանը, ինչպես նաև այլ եկեղեցիների ու պետական իշխանությունների հետ ունեցած հարաբերություններին։ Քննարկվում է միջազգային քաղաքականության և դիվանագիտական միջամտությունների ազդեցությունը սրբավայրերի շուրջ ձևավորված հարաբերությունների վրա՝ ցույց տալով կրոնական և քաղաքական շահերի փոխկապակցվածությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Օսմանյան կայսրության իշխանությունների քաղաքականությանը, եվրոպական տերությունների հետաքրքրություններին և քրիստոնեական համայնքների միջև իրավունքների ու արտոնությունների պահպանման շուրջ ընթացող գործընթացներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ Երուսաղեմի հայկական ներկայության պատմական նշանակությունը, պատրիարքության գործունեությունը և նրա մասնակցությունը Սուրբ Երկրի քրիստոնեական ժառանգության պահպանման գործընթացներին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցու պատմության և միջազգային հարաբերությունների հետազոտողների, դասախոսների ու ուսանողների համար։