Դատաստանագիրք - Մխիթար Գոշ

Psychology

Սոցիալ-հոգեբանական և իրավական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հակահասարակական վարքի ձևավորման վրա ազդող սուբյեկտիվ գործոնների ուսումնասիրությանը և դրանց կանխարգելման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում անձի արժեքային կողմնորոշումները, շարժառիթները, վերաբերմունքները, ինքնագնահատականը, հուզական վիճակները և սոցիալական միջավայրի ընկալման առանձնահատկությունները՝ որպես վարքագծային դրսևորումների վրա ազդող գործոններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատական և սոցիալ-հոգեբանական պայմանների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև անձի վարքի ձևավորման գործընթացում ընտանիքի, կրթական միջավայրի և հասարակական հարաբերությունների նշանակությանը։ Վերլուծվում են ռիսկային վարքագծի առաջացման պատճառները, դրա վաղ բացահայտման հնարավորությունները և կանխարգելիչ աշխատանքի կազմակերպման հիմնական մոտեցումները։ Քննարկվում են դաստիարակչական, հոգեբանական, սոցիալական և իրավական միջոցների համակցված կիրառման հնարավորությունները՝ բացասական վարքային միտումները նվազեցնելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու հակահասարակական վարքի ներքին պայմանավորվածության և դրա կանխարգելման մեխանիզմների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հոգեբանության, սոցիոլոգիայի, քրեաբանության, մանկավարժության և կանխարգելիչ աշխատանքի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Political Science

Աշխատության վերնագիրը մատնանշում է հայ ազգային կյանքի, հասարակական խնդիրների և ժողովրդի առջև ծառացած հարցերի քննարկման ուղղվածություն։ «Ազգային ասպարեզ» հասկացությունը կարող է ընդգրկել այն հասարակական միջավայրը, որտեղ ձևավորվում և արտահայտվում են ազգային շահերը, գաղափարները, ձգտումներն ու հավաքական նախաձեռնությունները։ Գրքի թեմատիկ շրջանակը կարելի է կապել XIX դարի հայ մտավորականության այն մտահոգությունների հետ, որոնք առնչվում էին ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդմանը, հասարակական համախմբմանը, կրթության տարածմանը և ժողովրդի առաջընթացին։ Այս ժամանակաշրջանում հայերեն հրատարակությունները կարևոր դեր էին կատարում ազգային հարցերի շուրջ քննարկումներ ծավալելու, ընթերցողին հասարակական կյանքի խնդիրներին հաղորդակից դարձնելու և հանրային մտածողությունը զարգացնելու գործում։ Վերնագրի գաղափարական շեշտադրումը թույլ է տալիս գիրքը դիտարկել որպես ազգային կյանքի և հասարակական գործունեության վերաբերյալ մտորումների արտահայտություն։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ հասարակական մտքի, ազգային ինքնության ձևավորման, XIX դարի հայ գրականության և Կոստանդնուպոլսի հայ մտավոր ու հրատարակչական միջավայրի ուսումնասիրողներին։

Literature

Աշխատանքը պարունակում է առակներ՝ գրական այնպիսի ստեղծագործություններ, որոնցում կենդանիների, մարդկանց կամ պայմանական կերպարների միջոցով ներկայացվում են մարդկային բնավորության գծերը, հասարակական հարաբերությունները և կյանքի տարբեր իրավիճակներ։ Առակի հիմնական առանձնահատկությունը այլաբանական պատմությունն է, որի միջոցով ընթերցողին փոխանցվում է բարոյական կամ խրատական միտք։ Այս ժանրին բնորոշ են սեղմ սյուժեն, պարզ ու պատկերավոր լեզուն, հումորը, երգիծանքը և վերջում կամ պատմության ընթացքում բացահայտվող խրատական եզրահանգումը։ Ժողովածուի ստեղծագործությունները կարող են նպաստել ընթերցողի բարոյական դատողության, քննադատական մտածողության և մարդկային վարքի տարբեր դրսևորումները ճանաչելու կարողության զարգացմանը։ Առակները հատկապես կարևոր են կրթական ու դաստիարակչական առումով, քանի որ բարդ գաղափարներն ու հասարակական խնդիրները ներկայացնում են մատչելի պատմությունների միջոցով։ Այսպիսի գրականությունը միավորում է գեղարվեստական հաճույքն ու ուսուցողական նշանակությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով պատմությունների միջոցով խորհելու ազնվության, արդարության, խոհեմության, աշխատասիրության և մարդկային փոխհարաբերությունների մասին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ առակագրության և 19-րդ դարի բարոյախոսական գրականության ուսումնասիրման համար։

Political Science

Հրատարակությունը ներառում է Ազգային ընդհանուր ժողովի տասնյոթերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ պահպանելով ժողովական աշխատանքի ընթացքի և քննարկումների վերաբերյալ վավերագրական տեղեկությունները։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական կյանքի, ազգային ներկայացուցչական կառույցների և համայնքային ինքնակառավարման պատմության ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու նիստի կազմակերպմանը, քննարկման ներկայացված հարցերին, մասնակիցների ելույթներին, արտահայտված տեսակետներին և ժողովական ընթացակարգերին։ Ազգային ընդհանուր ժողովի նման փաստաթղթերը կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում համայնքային կառավարման գործելակերպի, ազգային հաստատությունների գործունեության և հասարակական նշանակության խնդիրների քննարկման ավանդույթների մասին։ Դրանք նաև արժեքավոր նյութ են ժամանակաշրջանի պաշտոնական լեզվի, վարչական տերմինաբանության և արևմտահայ հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Որպես ժողովական փաստաթղթերի շարքի առանձին հրատարակություն՝ այս ատենագրությունը նպաստում է ազգային կառավարման պատմական գործընթացների վերակազմությանը և 19-րդ դարի հայ համայնքային կյանքի կազմակերպական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։

Chemistry

Սա օրգանական քիմիայի և օրգանոմետաղական քիմիայի ոլորտին պատկանող գիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է դիենային և ացետիլենային համակարգերի փոխակերպման գործընթացներին՝ մագնեզիում- և սնդիկօրգանական միացությունների մասնակցությամբ, որտեղ վերլուծվում են բազմակի կապերով միացությունների ռեակցիոնունակությունը, դրանց ակտիվացման մեխանիզմները և միջանկյալ օրգանոմետաղական կոմպլեքսների ձևավորումը, աշխատանքը ընդգրկում է նաև ռեակցիոն ուղիների կինետիկ և թերմոդինամիկ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր կատալիտիկ պայմանների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքների կառուցվածքի և ընտրողականության վրա, միաժամանակ դիտարկվում են սինթեզի ժամանակակից մոտեցումները՝ ուղղված բարդ օրգանական մոլեկուլների ստացման արդյունավետության բարձրացմանը և ռեակցիաների վերահսկելիության ապահովմանը, ինչը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես հիմնարար օրգանական քիմիայի, այնպես էլ կիրառական սինթետիկ քիմիայի համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է մարդկության պատմության ընթացքում կատարված գյուտերին և դրանց զարգացման ընթացքին՝ հին ժամանակներից մինչև հեղինակի ժամանակաշրջանը։ Գյուտերի պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են մարդկանց գործնական պահանջները, դիտարկումները և ստեղծագործական մտածողությունը նպաստել գիտելիքների ու տեխնիկական միջոցների կատարելագործմանը։ Մարդկության զարգացման տարբեր փուլերում ստեղծված գործիքները, նյութերի մշակման եղանակները, հաղորդակցության միջոցները և արտադրական նորարարությունները փոխել են մարդկանց կենցաղը, աշխատանքի կազմակերպումը և հասարակությունների փոխհարաբերությունները։ Նման աշխատությունը կարող է ընթերցողին ներկայացնել տեխնիկական առաջընթացի ընդհանուր պատկերը՝ ցույց տալով գյուտերի նշանակությունը քաղաքակրթության զարգացման և գիտական մտածողության ձևավորման գործում։ Հատուկ կարևորություն ունի անցյալի և նոր ժամանակների համադրությունը, որի միջոցով հնարավոր է դիտարկել, թե ինչպես են ավելի վաղ հայտնագործությունները հիմք դարձել հետագա նորարարությունների համար։ Գյուտերի մասին պատմական տեղեկությունները նաև նպաստում են գիտության և տեխնիկայի նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը՝ բացահայտելով մարդկային հնարամտության, փորձի կուտակման և գիտելիքի փոխանցման դերը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գիտության պատմությամբ, տեխնիկական առաջընթացով, կրթական գրականությամբ և 19-րդ դարի գիտահանրամատչելի հրատարակությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։