Նույնականացումը որպես անձի վարքի ձևավորման սոցիալ-հոգեբանական գործոն

Մշակույթ

Հրատարակությունը մատենագիտական տեղեկատու է, որն ամփոփում և համակարգված ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականությունը՝ ապահովելով մասնագիտական տեղեկատվության արագ և հարմար որոնման հնարավորություն։ Այն ներառում է տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքերի, գիտական հոդվածների, ժողովածուների, ցուցահանդեսների, թանգարանային գործունեության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, կինոյի, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության պահպանման թեմաներով հրապարակումների մատենագիտական նկարագրություններ։ Տեղեկատուն կազմված է տեղեկատվության համակարգված ներկայացման սկզբունքով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հեշտությամբ կողմնորոշվել նոր հրատարակությունների, հեղինակների և հետազոտական ուղղությունների բազմազանության մեջ։ Այն կարևոր աղբյուր է գիտնականների, գրադարանավարների, մատենագետների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի խորհրդային շրջանի մշակութային կյանքի, արվեստի զարգացման և համապատասխան գիտական գրականության ուսումնասիրությամբ։ Հրատարակությունը նպաստում է մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը, գիտահետազոտական աշխատանքի կազմակերպմանը և մշակույթի ու արվեստի ոլորտներում կատարված հրապարակումների ամբողջական հաշվառմանը՝ ծառայելով որպես արժեքավոր տեղեկատվական և փաստագրական աղբյուր։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Բաքվի նահանգի հայության պատմաժողովրդագրական ուսումնասիրությանը XIX դարի երկրորդ կեսին և XX դարի սկզբներին՝ ներկայացնելով այդ ժամանակաշրջանում հայկական բնակչության թվաքանակի, տեղաբաշխման, սոցիալական կազմի, տնտեսական գործունեության և համայնքային կյանքի հիմնական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Բաքվի նահանգում հայ բնակչության ձևավորման ու աճի գործընթացներն են, որոնք սերտորեն կապված էին տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման, նավթարդյունաբերության վերելքի, քաղաքների ընդլայնման և բնակչության տեղաշարժերի հետ։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հայերի բնակության հիմնական վայրերը, քաղաքային և գյուղական բնակչության հարաբերակցությունը, ժողովրդագրական փոփոխությունների դինամիկան, ծնելիության և մահացության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ներգաղթի և արտագաղթի գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Բաքու քաղաքի հայկական համայնքին, որն աստիճանաբար դարձավ տարածաշրջանի տնտեսական, մշակութային և հասարակական կյանքի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ հայերի մասնագիտական և սոցիալական կազմին՝ ներկայացնելով նրանց մասնակցությունը արդյունաբերության, առևտրի, արհեստների, ծառայությունների, կրթության և այլ ոլորտների զարգացմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հայկական համայնքային կառույցներին, եկեղեցական և կրթական հաստատություններին, բարեգործական կազմակերպություններին, մամուլին և մշակութային կյանքին, որոնք նպաստում էին ազգային ինքնության պահպանմանը և համայնքի ներքին կազմակերպմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև հայության և տարածաշրջանի այլ էթնիկ ու կրոնական խմբերի միջև սոցիալական և տնտեսական հարաբերությունները, ինչպես նաև այն քաղաքական ու հասարակական գործընթացները, որոնք ազդեցություն էին ունենում հայկական բնակչության վիճակի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական անկայունության, ազգային-հասարակական լարվածությունների և դրանց ժողովրդագրական հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Պատմաժողովրդագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրել վիճակագրական տվյալները, մարդահամարների և վարչական հաշվառումների նյութերը, պատմական վկայությունները և համայնքային տեղեկությունները՝ Բաքվի նահանգի հայության թվաքանակի ու տեղաբաշխման վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկեր ստանալու համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն տարածաշրջանի հայության պատմությունը վերականգնելու, այլև Հարավային Կովկասի բազմազգ հասարակության ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսական զարգացումները հասկանալու տեսանկյունից։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ համայնքի դերը տարածաշրջանի տնտեսական և մշակութային կյանքում և ներկայացնելու այն պատմական ու ժողովրդագրական գործընթացները, որոնք ձևավորեցին նրա վիճակը XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1890-1908 թվականներին արևմտահայ ազգային-ազատագրական պայքարի արտացոլմանը «Դրօշակ» պարբերականի էջերում՝ ուսումնասիրելով ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային-ազատագրական իրադարձությունների լուսաբանումն ու մեկնաբանությունը։ Աշխատության մեջ մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմական իրադարձությունների մասին տեղեկությունների փոխանցման միջոց, այլև որպես ազգային-քաղաքական գաղափարների տարածման, հասարակական կարծիքի ձևավորման և ազատագրական պայքարի նպատակների ու խնդիրների ներկայացման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրվում են արևմտահայության քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական դրությունը, ազգային իրավունքների պաշտպանության հարցերը, Օսմանյան կայսրության հայաբնակ տարածքներում տեղի ունեցող իրադարձությունները և դրանց արձագանքը պարբերականի հրապարակումներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային-ազատագրական շարժման գաղափարախոսությանը, պայքարի կազմակերպման ձևերին, ֆիդայական գործունեության լուսաբանմանը, քաղաքական գործիչների և ազգային կազմակերպությունների գործունեության ներկայացմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել նաև այն մասին, թե ինչպես էր պարբերականը մեկնաբանում Օսմանյան իշխանությունների քաղաքականությունը, բռնություններն ու հալածանքները, ինչպես նաև եվրոպական տերությունների և Ռուսաստանի դիրքորոշումները Հայկական հարցի նկատմամբ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պարբերականի հրապարակախոսական լեզվին, թեմատիկ առաջնահերթություններին և այն գաղափարական շեշտադրումներին, որոնց միջոցով ձևավորվում էր արևմտահայ ազգային-ազատագրական պայքարի ընկալումը։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ պարբերականի նյութերի միջոցով հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ոչ միայն առանձին իրադարձությունների ընթացքն ու արձագանքը, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի ազգային-քաղաքական մտածողության, սպասումների և պայքարի ռազմավարական պատկերացումների մի շարք կարևոր կողմեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, մամուլի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, քաղաքական մտքի պատմաբաններին, ուսանողներին և արևմտահայ ազգային-ազատագրական շարժման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Տնտեսագիտություն

Ձեռնարկատիրական գործունեությունը տնտեսության այն ձևն է, որի ընթացքում անհատը կամ կազմակերպությունը կազմակերպում և իրականացնում է արտադրություն, ծառայությունների մատուցում կամ առևտրային գործունեություն՝ նպատակ ունենալով ստանալ եկամուտ և տնտեսական շահույթ։ Այն հիմնված է նախաձեռնողականության, ռիսկի ստանձնման, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և շուկայական պահանջարկի վրա կողմնորոշվելու վրա։ Ձեռնարկատերը համադրում է արտադրական գործոնները՝ աշխատանքը, կապիտալը, հողը և տեղեկատվությունը՝ ստեղծելով նոր արժեք և առաջարկելով այն շուկայում։ Տնտեսական շահույթը ձեռնարկատիրական գործունեության հիմնական նպատակն ու արդյունքն է, որը ձևավորվում է եկամտի և ծախսերի տարբերության արդյունքում։ Այն կարող է լինել դրական, երբ եկամուտները գերազանցում են ծախսերը, և բացասական՝ երբ գործունեությունը վնասաբեր է։ Շահույթը կատարում է կարևոր գործառույթներ՝ խթանում է արտադրության ընդլայնումը, նորարարությունների ներդրումը և ռեսուրսների ավելի արդյունավետ բաշխումը տնտեսության մեջ։ Շուկայական տնտեսությունում շահույթը նաև ազդանշան է հանդիսանում, որը ցույց է տալիս, թե որ ոլորտներն են առավել պահանջված և արդյունավետ։

Գրականություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է «Ավանգարդ» թերթի գործունեությանը Խրուշչովյան «ձնհալի» տարիներին՝ 1956–1964 թվականների համատեքստում, երբ խորհրդային մամուլը որոշ չափով ընդլայնեց իր արտահայտման հնարավորությունները՝ պահպանելով գաղափարական վերահսկողության սահմանները։ Նյութում վերլուծվում են թերթի հրապարակումների թեմատիկ ուղղությունները, խմբագրական քաղաքականության առանձնահատկությունները և այն դերակատարությունը, որը մամուլը ստանձնել էր հասարակական-մշակութային կյանքի լուսաբանման և գաղափարական դաստիարակության գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում «ձնհալի» ժամանակաշրջանի ազդեցությանը լրագրողական լեզվի, թեմաների ընտրության և քննադատական մոտեցումների վրա, երբ որոշակիորեն թույլատրվում էր սոցիալական խնդիրների ավելի բաց քննարկում՝ ներառյալ արտադրական դժվարությունները, մշակութային զարգացումները և երիտասարդության խնդիրները։ Քննարկվում է նաև թերթի դերը տեղական հասարակական կարծիքի ձևավորման, գրական-մշակութային շարժերի լուսաբանման և խորհրդային գաղափարախոսության տարածման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ «Ավանգարդ» թերթի նյութերը կարևոր աղբյուր են տվյալ շրջանի գաղափարական փոփոխությունների և մամուլի սահմանափակ, բայց նկատելի ազատականացման միտումների ուսումնասիրության համար։

Քաղաքագիտություն

Cours de civilisation française et arménienne-ը լեզվամշակութային և կրթական ուղղվածության ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ֆրանսերեն սովորողների և ֆրանս-հայ մշակութային միջավայրի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար, աշխատությունում ներկայացվում են Ֆրանսիայի և Հայաստանի քաղաքակրթական հիմնական առանձնահատկությունները՝ պատմություն, մշակույթ, հասարակական կյանք, ավանդույթներ և ժամանակակից զարգացումներ, միաժամանակ ընդգրկվում են լեզվական և հաղորդակցական վարժություններ, որոնք օգնում են զարգացնել ֆրանսերեն ընթերցման և հասկանալու հմտությունները մշակութային թեմաների համատեքստում, հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջմշակութային համեմատություններին՝ արժեքային համակարգեր, կրթական ավանդույթներ, պետական կառույցներ և հասարակական վարքագիծ, աշխատությունը նաև ծառայում է որպես լեզվամշակութային կամուրջ՝ նպաստելով երկու երկրների քաղաքակրթությունների փոխըմբռնմանը և ֆրանսերեն լեզվի կիրառմանը իրական հաղորդակցական իրավիճակներում։